ZSSK i IPčko rozwijają pomoc psychologiczną. Wsparcie dla kolejarzy, ich rodzin i pasażerów

Podsumowanie działań prowadzonych od maja do lipca 2026 roku pokazuje dziesiątki kontaktów z osobami poszukującymi specjalistycznego wsparcia. ZSSK zapowiada więc kontynuację programu i rozszerzanie działań informacyjnych na kolejne regiony Słowacji.

Rozkład jazdy:

1. Ilu pracowników ZSSK i członków ich rodzin skorzystało z pomocy psychologicznej IPčko od maja do lipca 2026 roku?
2. Jakie działania profilaktyczne i edukacyjne prowadzą wspólnie ZSSK oraz IPčko wśród pracowników i przyszłych kolejarzy?
3. Ilu pasażerów zgłosiło się po pomoc dzięki informacjom umieszczonym w pociągach i w jakich regionach Słowacji akcja zostanie rozszerzona?

ZSSK traktuje zdrowie psychiczne jako element odpowiedzialności

Współpraca obejmuje anonimowe poradnictwo psychologiczne, działania zespołu interwencji kryzysowej, szkolenia pracowników i przyszłych kolejarzy oraz akcje profilaktyczne kierowane do pasażerów. Tylko od maja do lipca 76 osób korzystających z pomocy IPčko wskazało, że o możliwości uzyskania wsparcia dowiedziało się właśnie w transporcie kolejowym.

Železničná spoločnosť Slovensko podkreśla, że kolej każdego dnia łączy dziesiątki tysięcy ludzi, dlatego problematyka zdrowia psychicznego nie powinna być ograniczana wyłącznie do pracowników przedsiębiorstwa.

Przewoźnik traktuje ją również jako element odpowiedzialnego podejścia do swoich pasażerów.

IPčko świadczy usługi na rzecz ZSSK na podstawie umowy ramowej zawartej na 2026 rok. Współpraca została skoncentrowana na kilku obszarach: anonimowym poradnictwie psychologicznym dla pracowników i członków ich rodzin, interwencjach kryzysowych, edukacji pracowników oraz profilaktyce skierowanej do podróżnych.

Pierwsze miesiące realizacji programu pokazały, że zapotrzebowanie na tego rodzaju działania jest znaczące.

55 kontaktów od pracowników i ich rodzin

Od maja do lipca IPčko przyjęło za pośrednictwem specjalnie przygotowanego kanału komunikacyjnego łącznie 55 kontaktów od pracowników ZSSK i członków ich rodzin.

Rozwiązanie ma zapewniać bezpieczną i anonimową przestrzeń do rozmowy o obciążeniu psychicznym, stresie, obawach oraz problemach wynikających zarówno z sytuacji zawodowej, jak i życia prywatnego.

Z 55 kontaktów siedem pochodziło bezpośrednio od maszynistów. Aż 48 zgłoszeń dotyczyło natomiast ich bliskich – m.in. żon, partnerek, dzieci oraz innych członków rodzin.

Według IPčko pokazuje to, że długoterminowa i łatwo dostępna pomoc psychologiczna powinna obejmować nie tylko samych pracowników kolei, ale również ich najbliższe otoczenie.

Profilaktyka zaczyna się już podczas nauki zawodu

ZSSK i IPčko nie ograniczają się do reagowania w sytuacjach, kiedy pomoc psychologiczna jest już potrzebna. Ważną częścią programu są działania profilaktyczne i edukacyjne.

W czerwcu IPčko uczestniczyło w wydarzeniu NAJDUALISTA 2026 organizowanym w ZSSK Akadémii w Martinie.

Przygotowano tam dwa interaktywne warsztaty skierowane do różnych grup związanych z systemem kształcenia przyszłych pracowników kolei.

Pierwsze zajęcia były przeznaczone dla instruktorów, dyrektorów szkół oraz pracowników pedagogicznych uczestniczących w kształceniu dualnym. Tematyka obejmowała zapobieganie wypaleniu zawodowemu, psychohigienę oraz sposoby radzenia sobie z obciążeniem wynikającym z pracy.

O zdrowiu psychicznym z przyszłymi kolejarzami

Drugi warsztat skierowano bezpośrednio do uczniów trzecich i czwartych klas średnich szkół zawodowych uczestniczących w systemie dualnego kształcenia ZSSK.

Są to osoby przygotowujące się do wykonywania zawodów kolejowych, dlatego organizatorzy chcą zwracać uwagę na kwestie zdrowia psychicznego jeszcze przed rozpoczęciem przez nich pełnej aktywności zawodowej.

Podczas zajęć poruszano kwestie zdrowia psychicznego, radzenia sobie ze stresem, bezpieczeństwa w internecie oraz możliwości skorzystania ze specjalistycznego wsparcia.

IPčko rekomenduje dalsze systematyczne włączanie tematyki zdrowia psychicznego do systemu dualnego kształcenia przyszłych pracowników słowackiej kolei.

Informacje w pociągach pomogły dotrzeć do 76 osób

Istotnym elementem współpracy jest również bezpośrednie dotarcie do pasażerów ZSSK.

Od maja do lipca z kryzysowej pomocy IPčko lub regionalnych placówek organizacji skorzystało 76 osób, które zadeklarowały, że o możliwości uzyskania wsparcia dowiedziały się właśnie podczas korzystania z transportu kolejowego.

Informacje docierały do nich poprzez specjalne materiały umieszczane w pociągach albo w wyniku bezpośredniego kontaktu z psychologami uczestniczącymi w działaniach profilaktycznych.

Spośród tych 76 osób 52 stanowiły kobiety, czyli 68 proc., natomiast 24 osoby – 32 proc. – stanowili mężczyźni.

Z jakimi problemami zgłaszali się pasażerowie?

Zakres problemów, z którymi osoby te zwracały się o wsparcie, był szeroki. Najczęściej dotyczyły one objawów lękowych i depresyjnych, poczucia samotności oraz wyczerpania psychicznego, w tym wypalenia.

Wśród zgłaszanych problemów pojawiały się również presja związana z koniecznością osiągania wyników, niskie poczucie własnej wartości oraz problemy w relacjach partnerskich i rodzinnych.

Część zgłoszeń dotyczyła poważniejszych kryzysów psychicznych, w tym samookaleczania, zaburzeń odżywiania oraz myśli o zakończeniu życia. W takich przypadkach szczególnie istotna jest możliwość szybkiego skierowania osoby potrzebującej wsparcia do profesjonalnej pomocy.

Informacje pojawią się w kolejnych pociągach

ZSSK i IPčko zamierzają rozszerzać akcję informacyjną.

Obecnie informacje o możliwości uzyskania profesjonalnej pomocy psychologicznej pasażerowie mogą znaleźć w wybranych pociągach regionalnych kursujących w okolicach Trnawy.

W najbliższym etapie materiały IPčko mają pojawić się również w pociągach regionalnych w kraju koszyckim i żylińskim. Następnie program ma być sukcesywnie rozszerzany na kolejne części Słowacji.

Oznacza to, że informacje o dostępnej pomocy będą mogły docierać do coraz większej liczby pasażerów.

Dlaczego informacje umieszczono na lustrach w toaletach?

Ciekawym rozwiązaniem jest sposób prezentowania materiałów informacyjnych w pociągach. Zostały one celowo umieszczone na lustrach w toaletach.

Nie jest to przypadkowa lokalizacja. Chodzi o stworzenie pasażerowi możliwości spokojnego i dyskretnego zapoznania się z informacją bez zwracania uwagi innych osób.

Osoba znajdująca się w trudnej sytuacji może przeczytać komunikat i zapisać dane kontaktowe bez konieczności robienia tego w przestrzeni pasażerskiej w obecności innych podróżnych.

Materiały nie mają zastępować profesjonalnej pomocy. Ich zadaniem jest przede wszystkim przekazanie osobie znajdującej się w kryzysie prostego komunikatu, że specjalistyczne wsparcie istnieje i może być dostępne od razu.

ZSSK chce kontynuować współpracę

Podsumowanie pierwszych miesięcy programu wskazuje, że współpraca przewoźnika z IPčko znajduje odbiorców zarówno wśród pracowników kolei i ich rodzin, jak i pasażerów.

ZSSK planuje więc kontynuowanie projektu. Szczególne znaczenie ma połączenie kilku rodzajów działań – od anonimowego poradnictwa i interwencji kryzysowych, przez profilaktykę wśród pracowników, po edukację przyszłych kolejarzy oraz informowanie pasażerów.

Rozszerzenie materiałów informacyjnych z pociągów kursujących w rejonie Trnawy na składy regionalne w krajach koszyckim i żylińskim będzie kolejnym etapem programu. Docelowo podobne rozwiązania mają pojawiać się również w innych regionach Słowacji.