Stadler i ARST zaprezentowali pierwszy na świecie pociąg wodorowy dla linii wąskotorowych

Nowe pojazdy mają rozpocząć przewozy pasażerskie na Sardynii od 2028 roku. Dzięki zastosowaniu napędu wodorowego dziesięć zamówionych przez ARST jednostek pozwoli ograniczyć emisję dwutlenku węgla o ponad 2100 ton rocznie w porównaniu z obecnie wykorzystywanymi pociągami spalinowymi. Projekt jest częścią szerokiej strategii dekarbonizacji transportu kolejowego we Włoszech, a oprócz Sardynii obejmuje również Kalabrię i Sycylię. O alternatywnych napędach Stadlera pisaliśmy w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Na czym polega przełomowość zaprezentowanego przez Stadlera i ARST pociągu wodorowego oraz na jakich trasach na Sardynii będzie on kursował od 2028 roku?
2. W jaki sposób działa napęd nowego pociągu i dlaczego projekt jest uznawany za pierwszy na świecie kompletny zeroemisyjny system transportu kolejowego dla linii wąskotorowych?
3. Jakie korzyści środowiskowe, eksploatacyjne i społeczne mają przynieść pociągi wodorowe dla Sardynii oraz jakie inne włoskie regiony również inwestują w tę technologię?

Światowa premiera w Erlen

Prezentacja pierwszego pojazdu odbyła się w centrum uruchomieniowym Stadlera w Erlen w Szwajcarii. To właśnie tam po raz pierwszy publicznie pokazano nową jednostkę, która została opracowana specjalnie z myślą o liniach wąskotorowych eksploatowanych przez ARST.

Po zakończeniu wszystkich testów i procedur dopuszczeniowych pociągi będą obsługiwały połączenia Alghero Airport – Mamuntanas, Sassari – Alghero oraz Sassari – Sorso.

Zdaniem władz Sardynii projekt stanowi dowód na to, że region może odgrywać pionierską rolę w rozwoju nowoczesnych technologii transportowych.

– Wraz z uruchomieniem pierwszego pociągu wodorowego zaprojektowanego dla kolei wąskotorowych Sardynia potwierdza swoją pozycję pioniera innowacji technologicznych w sektorze transportu. To pierwszy tego typu pociąg na świecie, opracowany specjalnie z myślą o warunkach podobnych do naszych. Pociągi wodorowe, które będą kursować na liniach ARST, są doskonałym przykładem korzyści dla środowiska, lokalnej gospodarki oraz rozwoju kompetencji w naszym regionie – podkreśliła Barbara Manca, regionalna minister transportu Autonomicznego Regionu Sardynii.

Historyczny krok dla przewoźnika ARST

Przedstawiciele ARST zwracają uwagę, że wdrożenie pociągów wodorowych oznacza największy technologiczny skok w historii przewoźnika.

– Prezentacja tego pociągu pokazuje zdolność ARST do zajmowania pozycji nowoczesnej firmy na arenie międzynarodowej. Jesteśmy niezwykle dumni, że to właśnie na naszych liniach pojawi się pierwszy na świecie pociąg wodorowy dla kolei wąskotorowych. To historyczny krok dla naszego taboru, możliwy dzięki wsparciu Regionu Sardynii i wspólnej wizji rozwoju transportu publicznego – powiedział Giovanni Mocci, jedyny dyrektor ARST.

Również Stadler podkreśla wyjątkowy charakter projektu.

– To światowa premiera w sektorze kolejowym, łącząca innowacyjny rozwój technologiczny ze zrównoważonym transportem. Pociąg, który dziś prezentujemy, wyznacza nowe standardy w regionalnym transporcie kolejowym we Włoszech i pokazuje zaangażowanie Stadlera oraz władz Sardynii w rozwój bardziej przyjaznej środowisku kolei – powiedział Maurizio Oberti, dyrektor sprzedaży i marketingu Stadlera na rynku włoskim.

Ponad 2100 ton CO₂ mniej każdego roku

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za wdrożeniem nowych pojazdów są korzyści środowiskowe.

Według wyliczeń Stadlera i ARST dziesięć zamówionych pociągów pozwoli ograniczyć emisję CO₂ o ponad 2100 ton rocznie w porównaniu z eksploatacją jednostek spalinowych. Producent podkreśla, że jest to wartość odpowiadająca około 450 podróżom samochodem dookoła świata.

– Stadler jest jedynym producentem na świecie projektującym i budującym pociągi wodorowe dla linii wąskotorowych. Wspólnie z ARST opracowaliśmy rozwiązanie, które realnie przyczynia się do dekarbonizacji transportu kolejowego – zaznaczył dr Ansgar Brockmeyer, dyrektor ds. marketingu i sprzedaży oraz zastępca prezesa Grupy Stadler.

Zielony wodór produkowany dzięki energii słonecznej

Najbardziej innowacyjnym elementem projektu jest zastosowany system napędowy. Pociągi wyposażono w ogniwa paliwowe oraz zbiorniki wodoru. Kluczowym elementem konstrukcji jest środkowy człon, tzw. Power Pack, pełniący funkcję mobilnej elektrowni i ładowarki baterii trakcyjnych.

W procesie eksploatacji wodór jest przekształcany w energię elektryczną, która zasila pojazd oraz ładuje akumulatory. Dzięki temu pociągi mogą efektywnie kursować na liniach niezelektryfikowanych, zachowując wysoką niezawodność oraz parametry eksploatacyjne.

Jeszcze bardziej imponujący jest sposób produkcji paliwa. Energia wykorzystywana do wytwarzania wodoru pochodzi w stu procentach z instalacji fotowoltaicznych. Oznacza to, że cały łańcuch energetyczny – od produkcji energii aż po napędzanie pociągu – pozostaje bezemisyjny.

Projekt tworzy tym samym pierwszy na świecie kompletny system zeroemisyjnego transportu kolejowego dla linii wąskotorowych.

ARST chce stać się producentem energii

Dla przewoźnika wdrożenie technologii wodorowej oznacza znacznie więcej niż tylko zakup nowego taboru.

– Pojazdy opracowane we współpracy ze Stadlerem są centralnym elementem strategii dekarbonizacji naszej sieci wąskotorowej. To pierwszy krok w ewolucji ARST z operatora transportowego w przedsiębiorstwo energetyczne zdolne do samodzielnego zasilania własnej sieci usług. W Mandas, Alghero i Macomer już realizowane są inwestycje związane z produkcją czystej energii. Łączymy innowacje w taborze z autonomicznym wytwarzaniem energii odnawialnej – wyjaśnił Carlo Poledrini, dyrektor centralny ARST.

Specjalna konstrukcja dla linii wąskotorowych

Projektanci musieli zmierzyć się ze specyficznymi wymaganiami włoskiej infrastruktury wąskotorowej. Linie tego typu dopuszczają jedynie pojazdy o bardzo niskim nacisku osi na tor.

W odpowiedzi Stadler opracował specjalny profil pojazdu i zastosował lekkie materiały konstrukcyjne. Dzięki temu pociągi spełniają wymagania techniczne wszystkich linii objętych projektem.

Nowe jednostki zaoferują pasażerom klimatyzowane, przestronne i jasne wnętrza wyposażone w duże panoramiczne okna. Niskopodłogowe wejścia ułatwią korzystanie z pociągów osobom o ograniczonej mobilności.

W porównaniu z pojazdami spalinowymi nowe jednostki będą również znacznie cichsze i będą generować mniej drgań, co poprawi komfort podróży. Ułatwienia przewidziano także dla załóg pociągów, które otrzymają osobne wejścia do kabin oraz niezależne systemy klimatyzacji.

Przed uruchomieniem przejdą rygorystyczne testy

Zanim pociągi rozpoczną regularne przewozy pasażerskie, przejdą serię szczegółowych badań i testów wymaganych przez włoską Narodową Agencję Bezpieczeństwa Kolei oraz Infrastruktury Drogowej i Autostradowej (ANSFISA).

Procedury mają potwierdzić bezpieczeństwo oraz pełną zgodność pojazdów z wymaganiami eksploatacyjnymi.

Włoskie regiony stawiają na wodór

Projekt realizowany na Sardynii jest częścią szerszej inicjatywy włoskiego rządu oraz Ministerstwa Infrastruktury i Transportu, której celem jest dekarbonizacja kolei.

Umowa ramowa podpisana pomiędzy ARST i Stadlerem w 2023 roku obejmuje dostawę dziesięciu pojazdów dla transportu regionalnego i lokalnego na Sardynii.

Jednocześnie wodór staje się coraz ważniejszym elementem strategii rozwoju kolei również w innych regionach Włoch. Dla Ferrovie della Calabria powstaje obecnie dziewięć pociągów wodorowych, natomiast Ferrovia Circumetnea na Sycylii zamówiła kolejne dwie jednostki.

Wszystkie pojazdy będą produkowane w zakładach Stadlera w Bussnang w Szwajcarii.

Projekt realizowany przez Stadlera i ARST może stać się przełomem dla transportu regionalnego nie tylko we Włoszech, ale także w innych krajach posiadających sieci kolei wąskotorowych. Po raz pierwszy technologia wodorowa została bowiem dostosowana do specyficznych wymagań takich linii, otwierając drogę do dalszej dekarbonizacji transportu szynowego na całym świecie.