Pięć magistrali kolejowych w kierunku Pomorza. Gdańsk – Warszawa w 100 minut

Zintegrowana Sieć Kolejowa zakłada także rozwój Magistrali Bałtyckiej i Warmińskiej, nowych korytarzy towarowych obsługujących porty oraz połączeń regionalnych. Z kolei Horyzontalny Rozkład Jazdy przewiduje od 2035 roku kursowanie ekspresów z Trójmiasta do Warszawy co 30 minut. O przyszłości kolei w województwie pomorskim rozmawiali przedstawiciele samorządu, PKP Polskich Linii Kolejowych i spółki Centralny Port Komunikacyjny. Pisaliśmy o tym w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie nowe linie kolejowe powstaną na Pomorzu i o ile skrócą się podróże z Gdańska do Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Szczecina?
2. Jak często będą kursować pociągi dalekobieżne i regionalne według Horyzontalnego Rozkładu Jazdy od 2035 roku?
3. Jakie inwestycje kolejowe są już realizowane w województwie pomorskim i jakie znaczenie będą miały nowe magistrale dla portów w Gdańsku i Gdyni?

Pomorze z nową siecią kolejową. Rozmowy w Gdańsku

W Urzędzie Marszałkowskim w Gdańsku odbyło się spotkanie poświęcone najważniejszym inwestycjom kolejowym planowanym w województwie pomorskim oraz przyszłej organizacji przewozów pasażerskich.

W rozmowach uczestniczyli marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk, Rafał Banaszkiewicz, pełnomocnik zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych, oraz Rafał Garpiel, pełnomocnik zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny reprezentujący Port Polska.

Przedstawiono założenia Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) oraz Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ). Dokumenty określają długoterminowe kierunki rozwoju infrastruktury kolejowej i organizacji połączeń pasażerskich.

Wśród najważniejszych przedsięwzięć znalazły się Centralna Magistrala Kolejowa – Północ, Magistrala Bałtycka, Magistrala Warmińska oraz nowe korytarze towarowe obsługujące porty morskie.

– ZSK to nie tylko długoterminowy plan rozwoju sieci kolejowej, ale proces, który toczy się cały czas poprzez modernizację istniejących linii kolejowych. Jeżeli chodzi o priorytet dla województwa pomorskiego, to jest to Centralna Magistrala Kolejowa – Północ, element kręgosłupa sieci kolejowej dla przewozów pasażerskich w Polsce. Mając na uwadze dynamiczny rozwój portów morskich w Gdańsku i Gdyni, przewidujemy rozwój magistral towarowych w kierunku południa Polski – i dalej Czech, i Europy Wschodniej – powiedział Rafał Garpiel.

CMK Północ. Pociągi do 350 km/h i Warszawa w 100 minut

Budowa Centralnej Magistrali Kolejowej – Północ została wskazana jako jedna z trzech strategicznych inwestycji kolejowych programu Port Polska.

Dwie pozostałe to budowa linii „Y” na trasie Warszawa – nowe lotnisko – Łódź – Poznań/Wrocław oraz połączenia Katowice – granica państwa – Ostrawa. Zakończenie tych dwóch przedsięwzięć planowane jest na 2035 rok.

Trzecią inwestycją jest CMK Północ, która ma połączyć Trójmiasto i Pomorze przez Grudziądz oraz Toruń z nowym lotniskiem, Warszawą i południem Polski.

Linia ma zostać zaprojektowana dla prędkości do 350 km/h. Będzie to kolejny po linii „Y” korytarz kolei dużych prędkości o takich parametrach.

W ramach prowadzonych prac studialnych wskazano potrzebę objęcia nowym połączeniem także aglomeracji bydgosko-toruńskiej. Aktualizacja dotyczy przede wszystkim środkowego fragmentu planowanej magistrali, w przybliżeniu między Lipnem a Grudziądzem.

Celem jest odpowiednie powiązanie CMK Północ z Toruniem, bez utraty atrakcyjnego czasu przejazdu między Warszawą a Gdańskiem.

Według przedstawionych założeń podróż między tymi miastami miałaby trwać około 100 minut, wobec około 150 minut obecnie.

Nowa magistrala ma również zapewnić szybkie połączenie Pomorza z południową częścią kraju.

Około 160 km nowych linii kolejowych w regionie

Zintegrowana Sieć Kolejowa przewiduje budowę około 160 km nowych linii kolejowych w województwie pomorskim.

Nowe odcinki mają przede wszystkim poprawić dostępność transportową Trójmiasta, skrócić podróże do innych regionów i zwiększyć możliwości przewozów towarowych.

Ważnym elementem planu jest rozwój połączeń z Bydgoszczą, Poznaniem, Wrocławiem i dalej z Pragą.

Przewidziano również nowe powiązania kolejowe wzdłuż wybrzeża Bałtyku oraz w kierunku Elbląga i Olsztyna.

Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk podkreślił, że przedstawione założenia uwzględniają postulaty zgłaszane przez samorząd.

– Wszystko, co zgłaszaliśmy w trakcie konsultacji oraz to, co ustaliliśmy z wiceministrem Piotrem Malepszakiem i spółką PKP Polskie Linie Kolejowe, znalazło się w Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Cieszy plan budowy nowego połączenia Gdańska z Elblągiem i Olsztynem Magistralą Warmińską – to pozytywne zaskoczenie. Dla województwa pomorskiego istotne są oczywiście również linie kolejowe obsługujące nasze porty oraz powstającą elektrownię jądrową. Widzimy też plan poprawy obsługi całego pasa nadmorskiego – powiedział Mieczysław Struk.

Magistrala Warmińska. Nowa linia przez Żuławy i powrót kolei do Nowego Dworu Gdańskiego

Jednym z nowych przedsięwzięć ujętych w ZSK jest Magistrala Warmińska.

Jej zadaniem będzie stworzenie alternatywnego połączenia Trójmiasta z Warszawą oraz poprawa dostępności kolejowej Elbląga i Olsztyna.

Planowany korytarz ma przebiegać przez Gdańsk, Elbląg, Olsztyn i Mławę. Uzupełnieniem inwestycji będzie modernizacja linii kolejowej nr 9 w kierunku Warszawy.

Magistrala Warmińska ma przejąć część ruchu pasażerskiego i towarowego, zwiększając przepustowość oraz odporność całej sieci kolejowej.

Ważnym elementem przedsięwzięcia będzie przywrócenie regularnej normalnotorowej obsługi kolejowej Nowego Dworu Gdańskiego.

Według rekomendacji ZSK nowe odcinki Magistrali Warmińskiej, w tym połączenie Olsztyna z Gdańskiem, powinny umożliwiać jazdę z prędkością co najmniej 250 km/h.

Planowane czasy przejazdu to około 35 minut z Gdańska do Elbląga i około godziny do Olsztyna.

Obecnie podróże na tych trasach trwają odpowiednio około 60 i 120 minut.

Nowy korytarz ma również poprawić połączenie portów Trójmiasta ze wschodnią i południowo-wschodnią częścią Polski.

Magistrala Bałtycka. Gdańsk – Szczecin w trzy godziny

Kolejnym elementem ZSK jest Magistrala Bałtycka, która ma poprawić połączenia kolejowe wzdłuż polskiego wybrzeża.

Rekomendowanym rozwiązaniem jest modernizacja korytarza do parametrów umożliwiających jazdę z prędkością 200 km/h.

Według autorów programu taki standard odpowiada zarówno potrzebom przewozów międzyregionalnych, jak i specyfice linii obsługujących miejscowości nadmorskie.

Magistrala ma łączyć Szczecin, Koszalin, Słupsk, Trójmiasto, a dalej Elbląg i Olsztyn. Zapewni również możliwość rozwijania połączeń w kierunku Berlina i Hamburga.

W ZSK zwrócono uwagę, że liczba podróży bezpośrednio między Gdańskiem a Szczecinem nie dominuje w całym korytarzu. Linia ma więc obsługiwać zarówno połączenia międzyregionalne, jak i pociągi prowadzące z głębi kraju do miejscowości nadmorskich.

Na odcinku Gdynia – Słupsk modernizacja do standardu rekomendowanego w ZSK jest już prowadzona.

Docelowo przejazd z Gdańska do Szczecina ma trwać około 180 minut, zamiast obecnych około 320 minut.

Nowa linia przez Świecie do Bydgoszczy. Pociągi nawet 250 km/h

Istotne zmiany zaplanowano również w korytarzu Bałtyk – Czechy.

Według przedstawionych założeń nowa linia ma odgałęziać się od CMK Północ w okolicach Grudziądza i prowadzić przez Świecie do Bydgoszczy.

Rozwiązanie ma stworzyć silny ciąg kolejowy łączący Trójmiasto z Polską centralną, zachodnią i południową.

ZSK przewiduje także poprawę powiązań Bydgoszczy z Poznaniem. W tym celu zaproponowano korektę przebiegu sieci między Toruniem a Bydgoszczą oraz budowę bardziej bezpośredniego połączenia Poznań – Bydgoszcz, z nową linią o prędkości konstrukcyjnej 250 km/h.

Zmiany mają również odciążyć toruński i inowrocławski węzeł kolejowy.

Dalsze powiązanie przez Poznań i Wrocław, a następnie linię prowadzącą przez Legnicę do granicy państwa, ma poprawić dostępność kolejową Czech.

Magistrala Węglowa i nowe korytarze towarowe dla portów

Rozwój przewozów towarowych stanowi jeden z głównych elementów Zintegrowanej Sieci Kolejowej.

Dla portów w Gdańsku i Gdyni przewidziano rozwój magistral umożliwiających sprawny transport ładunków do centralnej, południowej i wschodniej Polski oraz na rynki zagraniczne.

Wśród najważniejszych korytarzy wymieniono Magistralę Węglową, Bałtyk – Czechy oraz Morze Bałtyckie – Morze Czarne.

Magistrala Węglowa ma nadal pełnić funkcję jednego z podstawowych korytarzy transportowych północ–południe. Poprawa jej parametrów technicznych i eksploatacyjnych ma umożliwić przewóz większych wolumenów ładunków z portów do krajowych ośrodków przemysłowych.

Magistrala Morze Bałtyckie – Morze Czarne ma natomiast wzmocnić połączenia portów trójmiejskich ze wschodnią i południowo-wschodnią Polską.

Zakładany przebieg obejmuje Elbląg, Olsztyn, a następnie kierunek Lublina i Zamościa oraz Ukrainy.

Rozwój infrastruktury towarowej ma obejmować poprawę dopuszczalnych nacisków osi, wydłużanie użytecznych długości torów, zwiększanie przepustowości szlaków oraz poprawę przewidywalności czasu przejazdu.

Dzięki temu porty w Gdańsku i Gdyni mają zyskać możliwości dalszego rozwoju przeładunków, w tym transportu intermodalnego.

– Założenia projektu ZSK odzwierciedlają realizowane przez PLK i planowane przez nas i Port Polska inwestycje kolejowe w woj. pomorskim. To właśnie w tym regionie widać wyraźnie znaczenie synergii wynikającej ze współpracy zarządcy infrastruktury kolejowej z samorządami, portami morskimi, przedsiębiorcami oraz innymi spółkami Skarbu Państwa, z PEJ na czele. Naszym wspólnym celem jest tworzenie spójnej sieci transportowej, która wpłynie dodatnio na gospodarkę w regionie, zwiększy możliwość przewozów towarowych i równocześnie rozwinie atrakcyjną ofertę kolejową dla mieszkańców i podróżnych – powiedział Rafał Banaszkiewicz, pełnomocnik zarządu PKP PLK.

Dwa nowe terminale intermodalne na Pomorzu

W ramach ZSK wskazano również możliwość rozwoju dwóch terminali intermodalnych w województwie pomorskim.

Wstępnie proponowane lokalizacje znajdują się w powiecie gdańskim.

Terminale mają zwiększyć możliwości przeładunkowe, szczególnie w zakresie przenoszenia ładunków z transportu drogowego na kolejowy.

Rozwój infrastruktury intermodalnej ma wspierać obsługę portów oraz wzmacniać znaczenie województwa pomorskiego na krajowych i międzynarodowych szlakach transportowych.

O ile skrócą się podróże kolejowe z Pomorza?

Przedstawione założenia ZSK przewidują znaczące skrócenie czasów przejazdu na wielu trasach krajowych.

Największe zmiany mają dotyczyć połączeń z Warszawą, południową Polską oraz miastami położonymi w sąsiedztwie Trójmiasta.

Przedstawione wartości mają charakter planistyczny i wynikają z założeń rozwoju sieci kolejowej. Nie oznaczają jeszcze obowiązujących czasów przejazdu ani terminów uruchomienia konkretnych połączeń.

Horyzontalny Rozkład Jazdy od 2035 roku. Ekspresy do Warszawy co 30 minut

Rozwojowi infrastruktury ma towarzyszyć wprowadzenie Horyzontalnego Rozkładu Jazdy.

HRJ to długoterminowy model organizacji pasażerskich przewozów kolejowych w Polsce, który ma obowiązywać od 2035 roku.

Jego celem jest stworzenie spójnej i przewidywalnej siatki połączeń, z pociągami kursującymi w stałych odstępach czasu.

System ma integrować kolej dalekobieżną, regionalną i aglomeracyjną z transportem autobusowym.

W przypadku województwa pomorskiego zaplanowano następujące częstotliwości:

Dzięki takiemu rozwiązaniu podróżni mają zyskać regularną ofertę połączeń, a przesiadki między poszczególnymi kategoriami pociągów mają być łatwiejsze do zaplanowania.

Kolej dalekobieżna również do Chojnic, Człuchowa, Kościerzyny i Kwidzyna

Horyzontalny Rozkład Jazdy ma uwzględniać nie tylko największe miasta i główne magistrale kolejowe.

W planowanej siatce połączeń dalekobieżnych przewidziano również obsługę pomorskich miast powiatowych.

Wśród wymienionych miejscowości znalazły się Chojnice, Człuchów, Kościerzyna i Kwidzyn.

Rozwój oferty ma zwiększyć dostępność kolei dalekobieżnej także poza Trójmiastem oraz głównymi trasami łączącymi Pomorze z pozostałymi regionami Polski.

PKM Południe, Bytów i Nowy Dwór Gdański. Więcej połączeń regionalnych

HRJ zakłada również znaczący rozwój kolei regionalnej.

W planach znalazło się zwiększenie częstotliwości kursowania pociągów na istniejących liniach, uruchomienie PKM Południe oraz przywrócenie obsługi kolejowej miast pozbawionych obecnie regularnych połączeń.

Wśród takich miejscowości wskazano Bytów i Nowy Dwór Gdański.

Rozwój połączeń regionalnych ma być powiązany z prowadzonymi inwestycjami rewitalizacyjnymi.

Ważnym elementem nowej oferty mają być regionalne ekspresy, kursujące ze Słupska przez Gdynię i Gdańsk do Elbląga, a także do Kwidzyna i Grudziądza.

Nowa organizacja przewozów ma poprawić dostępność transportową mniejszych miejscowości oraz umożliwić sprawniejsze podróżowanie między poszczególnymi częściami województwa.

Modernizacja stacji Słupsk za 562 mln zł

Część inwestycji istotnych dla przyszłego układu kolejowego Pomorza jest już realizowana.

Jednym z przedsięwzięć jest modernizacja stacji Słupsk.

Wartość prac wynosi 562 mln zł netto.

Roboty rozpoczęły się w listopadzie 2023 roku, a ich zakończenie przewidziano na kwiecień 2027 roku.

Inwestycja jest elementem poprawy infrastruktury kolejowej na trasach obsługujących środkową część Pomorza.

Linia nr 202. Modernizacja od Gdyni do Słupska

Duże inwestycje prowadzone są również na linii kolejowej nr 202.

Na odcinku Lębork – Słupsk wartość prac wynosi 1,395 mld zł netto. Realizacja została zaplanowana od listopada 2023 roku do września 2027 roku.

Kolejne przedsięwzięcie obejmuje odcinek Gdynia Chylonia – Lębork.

Zadanie realizowane jest w formule obejmującej projektowanie i budowę. Wartość prac wynosi 2,6 mld zł netto.

Harmonogram przewiduje realizację od grudnia 2025 roku do końca 2029 roku.

Oba przedsięwzięcia mają znaczenie dla poprawy parametrów kolejowego korytarza wzdłuż wybrzeża, który w przyszłości ma stanowić część Magistrali Bałtyckiej.

Linia nr 201. Modernizacja i elektryfikacja za miliardy złotych

Kolejnym dużym przedsięwzięciem jest modernizacja i elektryfikacja linii kolejowej nr 201.

Prace podzielono na kilka odcinków.

Modernizacja linii nr 201 ma istotne znaczenie dla rozwoju połączeń kolejowych między Trójmiastem, Kaszubami i pozostałymi regionami Polski.

Kolej do elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino

Osobnym przedsięwzięciem jest zapewnienie dostępu kolejowego do planowanej elektrowni jądrowej Lubiatowo-Kopalino.

Inwestycję podzielono na trzy etapy.

Pierwszy obejmuje prace na linii nr 229 między Lęborkiem a Łebą oraz budowę nowego odcinka linii nr 230 na trasie Steknica – Elektrownia Lubiatowo-Kopalino – Choczewo.

Wartość tego etapu wynosi 1,44 mld zł netto, a jego realizację zaplanowano od października 2025 roku do 2029 roku.

Drugi etap obejmuje linię nr 230 między Wejherowem a Choczewem. Szacowana wartość umowy wynosi 990 mln zł netto.

Realizację przewidziano od pierwszego kwartału 2027 roku do 2029 roku.

Trzeci etap dotyczy linii nr 229 na odcinku Kartuzy – Sierakowice – Lębork.

Wartość robót określono na 508 mln zł, a harmonogram obejmuje okres od września 2025 roku do pierwszego kwartału 2028 roku.

Większa przepustowość między Tczewem a Gdynią

Wśród inwestycji prowadzonych na Pomorzu znalazły się również przedsięwzięcia mające zwiększyć przepustowość ciągu kolejowego Tczew – Gdynia.

Jednym z nich są prace na linii nr 9 między Pszczółkami a Pruszczem Gdańskim.

Wartość robót wynosi 392 mln zł netto, a realizację przewidziano od czerwca 2026 roku do 2030 roku.

Kolejne zadanie obejmuje odcinek Pruszcz Gdański – Gdańsk Główny oraz stację Gdańsk Wrzeszcz.

Według przedstawionych informacji ogłoszenie przetargu na dokumentację projektową planowano na trzeci kwartał 2026 roku.

Zakończenie całego zadania przewidziano na 2034 rok.

Tczew. Planowana inwestycja za 1,7 mld zł bez finansowania

Wśród najważniejszych planowanych inwestycji kolejowych w województwie pomorskim znajduje się również przedsięwzięcie dotyczące linii nr 131 na obszarze LCS Tczew.

Szacunkowa wartość zadania wynosi 1,7 mld zł.

Jego realizację przewidziano po 2030 roku.

Projekt znajduje się jednak na liście rezerwowej Krajowego Programu Kolejowego i nie ma obecnie zapewnionego finansowania.

Program Przystankowy. Dziesięć zakończonych zadań

W województwie pomorskim zakończono wszystkie zadania przewidziane w przedstawionym zestawieniu Programu Przystankowego.

Łącznie inwestycje objęły dziesięć lokalizacji.

Wśród nich znalazła się budowa nowego przystanku Otomino na linii kolejowej nr 229.

Pozostałe przedsięwzięcia dotyczyły przebudowy stacji i przystanków na linii nr 211.

Prace zrealizowano w następujących lokalizacjach: Powałki, Męcikał, Żabno koło Chojnic, Brusy, Lubnia, Raduń, Dziemiany Kaszubskie, Kalisz Kaszubski oraz Lipuska Huta.

Czym jest Zintegrowana Sieć Kolejowa?

Zintegrowana Sieć Kolejowa to projekt przygotowany w celu określenia długoterminowych kierunków rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce.

Program wskazuje inwestycje, które powinny być realizowane w kolejnych dziesięcioleciach, z uwzględnieniem potrzeb transportowych regionów, uwarunkowań gospodarczych oraz bezpieczeństwa państwa.

Prace analityczne prowadzono na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury – Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Za ich realizację odpowiadali eksperci Centrum Transportu i Mobilności Port Polska, współpracujący z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi.

W przygotowaniu dokumentu uczestniczył również Instytut Rozwoju Miast i Regionów oraz Rada Naukowa ZSK, skupiająca przedstawicieli polskich ośrodków akademickich.

Program wyznaczający długoterminowe kierunki rozwoju transportu kolejowego w Polsce został ogłoszony w czerwcu 2026 roku.

Centrum Transportu i Mobilności przygotowuje założenia rozwoju kolei

W opracowanie ZSK i Horyzontalnego Rozkładu Jazdy zaangażowani byli eksperci Centrum Transportu i Mobilności (CTM) Port Polska.

Jednostka łączy funkcje zespołu analiz strategicznych, centrum kompetencji oraz zespołu projektowo-doradczego.

W jej skład wchodzą planiści transportu, projektanci, analitycy i ekonomiści.

CTM zajmuje się przygotowywaniem analiz, narzędzi planistycznych, wytycznych i projektów wspierających realizację krajowych oraz regionalnych strategii transportowych.

Przygotowane rozwiązania mają umożliwić bardziej spójne planowanie inwestycji infrastrukturalnych i przyszłej oferty przewozowej.

Pomorze jednym z najważniejszych regionów w przyszłej sieci kolejowej

Zintegrowana Sieć Kolejowa i Horyzontalny Rozkład Jazdy przewidują znaczącą zmianę roli województwa pomorskiego w krajowym systemie transportowym.

Nowe magistrale mają połączyć Trójmiasto z Warszawą, południem Polski, zachodnią częścią kraju oraz sąsiednimi państwami.

Równocześnie planowany jest rozwój połączeń regionalnych, przywracanie obsługi kolejowej wybranych miast i zwiększanie częstotliwości kursowania pociągów.

Istotne znaczenie mają także inwestycje towarowe, które mają poprawić dostępność portów w Gdańsku i Gdyni oraz umożliwić dalszy rozwój przewozów intermodalnych.

Część przedsięwzięć jest już realizowana, natomiast nowe linie dużych prędkości i pozostałe planowane korytarze wymagają dalszych prac przygotowawczych oraz decyzji inwestycyjnych.

Przedstawione czasy przejazdu i częstotliwości połączeń pokazują docelowy kierunek zmian, a nie gotowy rozkład jazdy. Ich osiągnięcie będzie zależało od realizacji odpowiedniej infrastruktury kolejowej.