Wielka reforma kolei w Austrii. ÖBB zmienią strukturę zarządzania po 23 latach

Zmiany obejmą wzmocnienie roli holdingu, powołanie dodatkowego członka zarządu odpowiedzialnego za działalność operacyjną oraz likwidację dotychczasowego modelu podwójnego podporządkowania spółek. Reforma ma być wdrażana od 2027 roku, a równolegle ÖBB przygotowują reorganizację procesu realizacji przewozów pod nazwą PR26.

Rozkład jazdy:

1. Jakie są najważniejsze założenia reformy strukturalnej ÖBB i w jaki sposób wzmocnienie roli holdingu oraz powołanie dyrektora operacyjnego wpłynie na zarządzanie austriackimi kolejami?

2. Dlaczego ÖBB zdecydowały się na likwidację dotychczasowej struktury podwójnego podporządkowania i jakie zmiany czekają spółki ÖBB-Personenverkehr oraz ÖBB Rail Cargo?

3. Na czym polega program reformy operacyjnej PR26, którego uruchomienie zaplanowano na 1 lipca 2027 roku, i jakie korzyści ma przynieść pasażerom oraz klientom przewozów towarowych?

Austriacki rząd uzgodnił reformę ÖBB

Austriacki rząd federalny osiągnął zasadnicze porozumienie w sprawie nowelizacji ustawy o kolejach federalnych, która umożliwi przeprowadzenie reformy strukturalnej grupy Österreichische Bundesbahnen (ÖBB).

Projekt nowych przepisów ma zostać skierowany do konsultacji w przyszłym tygodniu. W kolejnych tygodniach planowane jest przyjęcie ostatecznych rozwiązań przez austriacką Radę Narodową.

Będzie to pierwsza tak duża zmiana organizacyjna ÖBB od 23 lat. Jej głównym celem jest uproszczenie procesów decyzyjnych, wyraźniejsze określenie odpowiedzialności poszczególnych jednostek oraz dostosowanie struktury przedsiębiorstwa do obecnych warunków funkcjonowania rynku kolejowego.

Zgodnie z przedstawionymi założeniami reforma ma rozpocząć się w 2027 roku.

Holding ÖBB otrzyma silniejszą pozycję

Jednym z najważniejszych elementów planowanych zmian będzie wzmocnienie kompetencji ÖBB-Holding, czyli spółki stojącej na czele austriackiej grupy kolejowej.

Obecnie kierownictwo holdingu tworzą prezes zarządu (CEO) oraz dyrektor finansowy (CFO). Po reformie do zarządu ma dołączyć trzecia osoba, która obejmie stanowisko dyrektora operacyjnego (COO – Chief Operating Officer).

Nowy członek zarządu będzie odpowiedzialny za koordynowanie procesu realizacji przewozów kolejowych w skali całej grupy.

Oznacza to, że zarządzanie operacyjną stroną działalności ÖBB ma zostać silniej zintegrowane na poziomie holdingu, zamiast opierać się na dotychczasowym podziale kompetencji pomiędzy poszczególnymi spółkami.

Takie rozwiązanie ma umożliwić sprawniejsze podejmowanie decyzji dotyczących funkcjonowania kolei.

Koniec struktury podwójnego podporządkowania

Drugim istotnym elementem reformy będzie likwidacja tak zwanej Doppelmütterstruktur, czyli struktury podwójnego podporządkowania organizacyjnego.

W obecnym modelu część działalności grupy jest zarządzana w ramach układu, w którym występują dwa nadrzędne podmioty organizacyjne.

Austriacki rząd i kierownictwo ÖBB zamierzają odejść od tego rozwiązania, upraszczając strukturę korporacyjną.

Jednocześnie spółki odpowiedzialne za sprzedaż i organizację usług przewozowych mają zostać mocniej ukierunkowane na potrzeby rynku.

Dotyczy to przede wszystkim ÖBB-Personenverkehr, odpowiadającej za przewozy pasażerskie, oraz ÖBB Rail Cargo, działającej na rynku kolejowego transportu towarowego.

Nowy podział odpowiedzialności ma pozwolić tym przedsiębiorstwom skoncentrować się na obsłudze klientów i rozwoju usług, podczas gdy koordynacja procesów produkcyjnych zostanie wzmocniona na poziomie całej grupy.

Andreas Matthä: Szybsze decyzje i większa odpowiedzialność

Prezes ÖBB Andreas Matthä pozytywnie ocenił uzgodnienie kierunku reformy przez austriacki rząd.

Podziękował ministrowi Hankemu oraz rządowi federalnemu za przygotowanie podstaw do przeprowadzenia zmian organizacyjnych.

Jak podkreślił, nowa struktura ma pozwolić ÖBB szybciej podejmować decyzje, jednoznaczniej określać odpowiedzialność oraz lepiej dostosowywać ofertę do potrzeb pasażerów i klientów transportu towarowego.

Według szefa austriackich kolei reforma ma również pomóc utrzymać sprawność działania przedsiębiorstwa i wzmocnić znaczenie transportu kolejowego w przyszłym systemie mobilności.

Coraz więcej przewoźników na austriackiej sieci kolejowej

ÖBB uzasadniają potrzebę zmian między innymi rosnącą liczbą przedsiębiorstw korzystających z austriackiej infrastruktury kolejowej.

Obecnie na torach w Austrii działalność prowadzi 98 przewoźników kolejowych. Dziesięć lat temu było ich 63.

Oznacza to wzrost o 35 przedsiębiorstw, czyli o ponad 55 proc.

Rozwój rynku powoduje, że organizacja ruchu kolejowego wymaga koordynowania działalności coraz większej liczby podmiotów.

Jednocześnie rośnie liczba osób korzystających z kolei.

W 2025 roku pociągami w Austrii podróżowało około 350 mln pasażerów. Dla porównania w 2016 roku liczba podróżnych wynosiła 240 mln.

W ciągu dziewięciu lat oznacza to wzrost o 110 mln pasażerów, czyli o blisko 46 proc.

Te dane pokazują skalę zmian, z jakimi mierzy się austriacki sektor kolejowy.

Reforma PR26 zmieni sposób organizacji przewozów

Równolegle z przygotowywaną nowelizacją ustawy ÖBB prowadzą już prace nad reorganizacją działalności operacyjnej.

Program ten nosi nazwę PR26 i koncentruje się na modernizacji sposobu planowania oraz realizowania przewozów kolejowych.

Jego założeniem jest lepsze powiązanie wszystkich elementów wpływających na jakość funkcjonowania kolei.

Chodzi między innymi o dostępność tras w rozkładzie jazdy, wykorzystanie pojazdów, organizację pracy personelu, funkcjonowanie zaplecza technicznego, dyspozytur oraz utrzymanie taboru.

Wszystkie te obszary mają być koordynowane w bardziej zintegrowany sposób.

Według ÖBB poprawa współpracy pomiędzy nimi jest jednym z warunków zapewnienia odpowiedniej jakości usług kolejowych.

Osobne podejście do różnych rodzajów transportu

W ramach programu PR26 austriackie koleje zamierzają również zmienić sposób planowania i zarządzania przewozami.

Zamiast koncentrować się wyłącznie na dotychczasowych podziałach organizacyjnych, większe znaczenie mają otrzymać poszczególne systemy transportowe.

ÖBB wskazują między innymi trzy obszary:

• Dzienny kolejowy transport dalekobieżny.
• Nocny kolejowy transport dalekobieżny.
• Kolejowe przewozy towarowe w systemie wagonów pojedynczych.

Każdy z tych segmentów charakteryzuje się odmiennymi wymaganiami dotyczącymi organizacji ruchu, wykorzystania taboru i zasobów kadrowych.

Nowy model ma umożliwić bardziej kompleksowe planowanie działalności w ramach poszczególnych rodzajów przewozów.

Nowa organizacja operacyjna od 1 lipca 2027 roku

ÖBB wyznaczyły już termin uruchomienia nowego modelu operacyjnego w ramach programu PR26.

Zgodnie z harmonogramem ma on rozpocząć funkcjonowanie 1 lipca 2027 roku.

To oznacza, że austriackie koleje przygotowują równolegle dwa powiązane procesy zmian.

Pierwszy dotyczy struktury korporacyjnej całej grupy i wymaga przyjęcia nowych przepisów przez parlament. Drugi obejmuje praktyczną reorganizację planowania i realizowania przewozów kolejowych.

Oba przedsięwzięcia mają służyć usprawnieniu zarządzania oraz lepszemu wykorzystaniu dostępnych zasobów.

ÖBB przed największą reorganizacją od ponad dwóch dekad

Planowana reforma oznacza istotną zmianę w sposobie funkcjonowania austriackiej grupy kolejowej.

Wzmocnienie roli holdingu, utworzenie stanowiska dyrektora operacyjnego oraz likwidacja struktury podwójnego podporządkowania mają uprościć zarządzanie przedsiębiorstwem.

Jednocześnie spółki pasażerska i towarowa mają w większym stopniu koncentrować się na potrzebach rynku.

W najbliższych tygodniach projekt nowelizacji ustawy przejdzie etap konsultacji, a następnie ma zostać skierowany do ostatecznego rozstrzygnięcia w Radzie Narodowej.

Jeżeli zapowiedziany harmonogram zostanie utrzymany, wdrażanie reformy strukturalnej rozpocznie się w 2027 roku, a od 1 lipca tego samego roku funkcjonować ma również nowy model organizacji przewozów PR26.