InnoTrans 2026: Stadler pokazał pierwszy na świecie wodorowy pociąg wąskotorowy. 21 jednostek powstaje dla Włoch

Producent realizuje obecnie zamówienia na łącznie 21 takich pojazdów dla trzech włoskich przewoźników: ARST, Ferrovie della Calabria oraz Ferrovia Circumetnea. Według Stadlera dziesięć pociągów wodorowych pozwoli ograniczyć emisję CO₂ o ponad 2100 ton rocznie w porównaniu z taborem spalinowym. O targach InnoTrans pisaliśmy w InfoRail.pl

Rozkład jazdy:

1. Kiedy pierwsze wodorowe pociągi wąskotorowe Stadlera rozpoczną regularną eksploatację we Włoszech i który z trzech operatorów wprowadzi je jako pierwszy?
2. Jaki zasięg na jednym tankowaniu będą miały nowe jednostki i jak długo będzie trwało uzupełnianie wodoru?
3. Czy Stadler prowadzi już rozmowy z innymi przewoźnikami zainteresowanymi wodorowymi pociągami wąskotorowymi i czy producent widzi możliwość wykorzystania tej platformy również poza Włochami?

Stadler produkuje 21 pociągów dla trzech przewoźników

Alternatywne źródła napędu będą jednym z ważnych elementów obecności Stadlera na InnoTrans 2026. Szwajcarski producent przywiezie do Berlina pojazd, który ma otworzyć nowy rozdział w obsłudze niezelektryfikowanych kolei wąskotorowych.

Pociąg został zbudowany w głównej fabryce Stadlera w Bussnang we wschodniej Szwajcarii. Konstrukcja powstała specjalnie z myślą o warunkach występujących na włoskich kolejach wąskotorowych.

Projekt nie ogranicza się do pojedynczego prototypu. Stadler produkuje obecnie serię 21 wodorowych pociągów wąskotorowych dla trzech przedsiębiorstw transportowych z południowych Włoch.

Odbiorcami są Azienda Regionale Sarda Trasporti (ARST) z Sardynii, Ferrovie della Calabria (FdC) oraz Ferrovia Circumetnea (FCE) działająca na Sycylii.

Pierwszy pojazd został zbudowany dla ARST. Zamówienie realizowane jest w ramach umowy ramowej obejmującej zaprojektowanie i rozwój łącznie dziesięciu jednostek.

Równolegle w produkcji znajduje się dziewięć pociągów dla Ferrovie della Calabria oraz dwa dla Ferrovia Circumetnea. Docelowo pojazdy będą wykorzystywane w ruchu regionalnym i lokalnym.

Jedna platforma, różne wymagania

Choć wszystkie pojazdy korzystają z tej samej platformy technologicznej, poszczególne wersje zostały dostosowane do specyfiki tras, na których będą eksploatowane.

Warunki są przy tym bardzo zróżnicowane. Pociągi będą obsługiwały zarówno nadmorskie trasy Sardynii, jak i linie prowadzące przez górskie tunele Kalabrii. Na Sycylii będą musiały natomiast radzić sobie ze znacznymi pochyleniami występującymi na trasach w rejonie Etny.

– Dzięki ścisłej współpracy z Ministerstwem Transportu oraz operatorami kolejowymi ARST, FdC i FCE Stadler opracował modułowe rozwiązanie, które można dostosować do zróżnicowanych wymagań włoskich sieci wąskotorowych. Wszystkie pociągi bazują na tej samej platformie technologicznej i łączą kompaktową skrajnię, lekkie konstrukcje mechaniczne oraz innowacyjny wodorowy układ napędowy. Takie połączenie zapewnia wysokie standardy osiągów, innowacyjności, niezawodności i zrównoważonego rozwoju – mówi Maurizio Oberti, dyrektor sprzedaży i marketingu Stadlera na rynku włoskim.

Ogniwa paliwowe, wodór i baterie

Najważniejszym elementem nowych jednostek jest ich układ napędowy. Zamiast klasycznych silników wysokoprężnych Stadler zastosował ogniwa paliwowe i zbiorniki wodoru umieszczone w centralnym członie określanym jako Power Pack.

Układ współpracuje z bateriami trakcyjnymi, które są ładowane energią wytwarzaną z wodoru. Rozwiązanie ma pozwolić na regularną eksploatację pojazdów na liniach pozbawionych sieci trakcyjnej.

Stadler wskazuje, że w przypadku dziesięciu pociągów zastąpienie jednostek spalinowych taborem wodorowym pozwoli ograniczyć emisję CO₂ o ponad 2100 ton rocznie. Producent porównuje tę wartość z emisją powstającą podczas około 450 podróży samochodem dookoła świata.

Zielony wodór z energii słonecznej

Istotna jest również kwestia pochodzenia paliwa. Zgodnie z założeniami projektu pociągi mają korzystać z zielonego wodoru produkowanego w całości przy wykorzystaniu energii słonecznej.

ARST, FdC oraz FCE rozwijają własną infrastrukturę energetyczną potrzebną do obsługi nowych pojazdów. Odpowiednie instalacje znajdują się obecnie w budowie.

– Te pojazdy, opracowane we współpracy ze Stadlerem, są centralnym elementem strategii dekarbonizacji sieci wąskotorowej. Jesteśmy niezwykle dumni, że wprowadzimy na nasze linie pierwszy na świecie wodorowy pociąg wąskotorowy – mówi Carlo Poledrini, dyrektor generalny ARST.

Jak podkreśla, przedsięwzięcie ma dla spółki znaczenie wykraczające poza samą wymianę taboru.

– Dla ARST projekt ten stanowi pierwszy krok w ewolucji przedsiębiorstwa z operatora transportowego w przedsiębiorstwo energetyczne – dodaje Poledrini.

Dwie dekady współpracy z kolejami w Kalabrii

W przypadku Ferrovie della Calabria projekt jest kolejnym etapem wieloletniej współpracy ze Stadlerem.

– Współpraca pomiędzy Stadlerem i Ferrovie della Calabria z powodzeniem trwa już około 20 lat. Rozpoczęła się od pierwszego pojazdu opracowanego specjalnie dla włoskich kolei wąskotorowych i zaprojektowanego dla FdC – przypomina Aristide Vercillo Martino, jedyny administrator FdC.

W kolejnych latach współpraca rozwijała się wraz z wprowadzaniem następnych generacji pojazdów.

– To wieloletnie partnerstwo stworzyło podstawy do opracowania nowej generacji pociągów, zaprojektowanych tak, aby odpowiadały potrzebom eksploatacyjnym spółki, a jednocześnie zapewniały pasażerom coraz wyższe standardy komfortu, dostępności i jakości podróży – podkreśla przedstawiciel FdC.

Zakup nowych jednostek jest częścią szerszego programu inwestycyjnego realizowanego we współpracy z regionem Kalabria. Obejmuje on modernizację infrastruktury kolejowej oraz przyspieszenie cyfrowej transformacji regionalnego systemu transportowego.

Ciszej niż w pociągach spalinowych

Stadler podkreśla, że korzyścią z wprowadzenia nowych jednostek ma być nie tylko ograniczenie emisji. Pociągi wodorowe będą również znacznie cichsze od pojazdów z napędem wysokoprężnym, co ma znaczenie zarówno dla pasażerów, jak i mieszkańców terenów położonych wzdłuż linii.

Producent zadbał również o wnętrze. Pasażerowie otrzymają jasne przestrzenie oraz duże panoramiczne okna. Niskopodłogowe wejścia mają natomiast ułatwić korzystanie z pociągów osobom o ograniczonej mobilności.

Szczególne znaczenie komfort podróży ma mieć na Sycylii, gdzie nowe jednostki będą kursowały w atrakcyjnym turystycznie otoczeniu Etny.

– Krajobrazy otaczające Etnę należą do najbardziej malowniczych na Sycylii. Naszym celem jest zapewnienie pasażerom możliwie najprzyjemniejszych warunków podróży. Dzięki wprowadzeniu nowych pociągów wodorowych możemy zwiększyć komfort, jednocześnie wnosząc konkretny wkład w rozwój bardziej zrównoważonego transportu – mówi Salvatore Fiore, dyrektor zarządzający FCE.

Światowa premiera na InnoTrans 2026

Prezentacja w Berlinie będzie światową premierą nowej konstrukcji. Stadler chce pokazać, że technologie bezemisyjne mogą znaleźć zastosowanie nie tylko na głównych liniach normalnotorowych, lecz również na specyficznych sieciach wąskotorowych, gdzie elektryfikacja całych tras może być trudna.

Włoski projekt ma pod tym względem szczególne znaczenie. Ta sama platforma technologiczna będzie musiała sprawdzić się w trzech różnych regionach – od nadmorskiej Sardynii, przez górskie trasy Kalabrii, po wymagające linie w rejonie Etny.

Łącznie Stadler produkuje już 21 jednostek, co oznacza, że prezentowany na InnoTrans pociąg nie jest jedynie demonstratorem technologii, lecz przedstawicielem serii przeznaczonej do regularnej eksploatacji.