Wiedeńska S-Bahn przechodzi na ETCS poziomu 2. Pierwsza linia aglomeracyjna w Austrii bez tradycyjnych semaforów

To pierwsze takie wdrożenie na linii kolei regionalnej i aglomeracyjnej w Austrii. Pierwsze tygodnie eksploatacji przyniosły poprawę punktualności, a do końca 2027 roku cyfrowy system sterowania ruchem ma objąć całą główną trasę wiedeńskiej S-Bahn. Pisaliśmy o tym w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jak działa ETCS poziomu 2 na wiedeńskiej S-Bahn i dlaczego tradycyjne semafory nie są już potrzebne?
2. Jakie efekty przyniosło uruchomienie nowego systemu na odcinku Wien Praterstern – Wien Floridsdorf?
3. Kiedy cała główna trasa wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej zostanie wyposażona w ETCS i jakie korzyści odczują pasażerowie?

Pierwsza linia aglomeracyjna w Austrii z ETCS Level 2 only

Na początku września 2026 roku ÖBB uruchomiły system ETCS poziomu 2 na północnym odcinku głównej trasy wiedeńskiej S-Bahn, pomiędzy stacjami Wien Praterstern i Wien Floridsdorf.

Jest to pierwsza linia obsługująca ruch aglomeracyjny w Austrii, na której zastosowano ETCS poziomu 2 jako jedyny system kontroli prowadzenia pociągów.

W konfiguracji określanej jako „ETCS Level 2 only” informacje niezbędne do prowadzenia pociągu przekazywane są cyfrowo bezpośrednio do kabiny maszynisty. Oznacza to, że tradycyjne semafory świetlne nie są już potrzebne do przekazywania maszyniście zezwoleń na jazdę.

Rozwiązanie stanowi jeden z najważniejszych elementów programu modernizacji wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej, realizowanego pod nazwą S-Bahn Wien Upgrade.

Celem inwestycji jest zwiększenie przepustowości infrastruktury, poprawa niezawodności kursowania pociągów oraz przygotowanie głównej trasy S-Bahn do obsługi rosnących potrzeb transportowych Wiednia i otaczającego go regionu.

Jak działa cyfrowy system sterowania ruchem?

ETCS, czyli European Train Control System, jest europejskim systemem kontroli jazdy pociągów, którego zadaniem jest nadzorowanie przestrzegania warunków bezpiecznego prowadzenia ruchu.

System stale kontroluje prędkość pociągu oraz to, czy pojazd porusza się zgodnie z otrzymanym zezwoleniem na jazdę.

W przypadku ETCS poziomu 2 informacje dotyczące prowadzenia pociągu są przekazywane do pojazdu drogą radiową i prezentowane na wyświetlaczu w kabinie maszynisty.

Dzięki temu maszynista otrzymuje aktualne dane dotyczące dozwolonej prędkości i warunków dalszej jazdy bez konieczności korzystania z tradycyjnej sygnalizacji przytorowej.

Rozwiązanie zwiększa możliwości nadzorowania ruchu i pozwala efektywniej wykorzystywać istniejącą infrastrukturę kolejową.

ÖBB wskazują, że zastosowanie ETCS tworzy również warunki do zmniejszenia odstępów pomiędzy kolejnymi pociągami, a tym samym zwiększenia liczby składów mogących korzystać z danej linii.

Ma to szczególne znaczenie na wiedeńskiej trasie średnicowej, która należy do intensywnie wykorzystywanych odcinków sieci kolejowej w stolicy Austrii.

Pierwsze efekty: poprawa punktualności pociągów

ÖBB pozytywnie oceniają pierwsze tygodnie funkcjonowania ETCS na odcinku Wien Praterstern – Wien Floridsdorf.

Według przewoźnika nowy system sprawdza się w codziennej eksploatacji i przyczynia się do stabilniejszego prowadzenia ruchu.

W ciągu pierwszych sześciu tygodni od uruchomienia rozwiązania odnotowano wyraźną poprawę punktualności pociągów na północnym odcinku głównej trasy S-Bahn.

Austriacki przewoźnik nie podał jednak szczegółowych danych procentowych pozwalających porównać punktualność przed wdrożeniem ETCS i po jego uruchomieniu.

Dla pasażerów zmiana technologii jest w dużej mierze niezauważalna, ponieważ system działa w tle i wspomaga prowadzenie ruchu kolejowego.

Najważniejszym efektem ma być natomiast większa niezawodność połączeń oraz ograniczenie zakłóceń wpływających na regularność kursowania pociągów.

Nowe piętrowe Cityjety przeszły intensywne testy

Modernizacja systemów sterowania ruchem na wiedeńskiej S-Bahn jest realizowana równolegle z odnową taboru pasażerskiego.

Na głównej trasie wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej wykorzystywane są między innymi nowe piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne Cityjet.

Pojazdy muszą być odpowiednio przystosowane do współpracy z cyfrowym systemem ETCS poziomu 2.

Przed rozpoczęciem regularnej eksploatacji na zmodernizowanej infrastrukturze nowe piętrowe składy przeszły intensywne jazdy próbne.

Testy miały potwierdzić prawidłowe działanie systemów pokładowych oraz ich współpracę z urządzeniami sterowania ruchem zainstalowanymi na linii.

ÖBB podkreślają, że równoczesna modernizacja infrastruktury i wprowadzanie nowych pojazdów jest niezbędne do osiągnięcia zakładanych efektów programu S-Bahn Wien Upgrade.

Cała główna trasa S-Bahn z ETCS do końca 2027 roku

Uruchomienie ETCS na północnym odcinku pomiędzy Wien Praterstern a Wien Floridsdorf jest pierwszym zakończonym etapem cyfryzacji głównej trasy wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej.

Kolejne prace prowadzone są na odcinku Wien Hauptbahnhof/Wien St. Marx – Wien Praterstern.

W tej części sieci trwa kompleksowa modernizacja infrastruktury, obejmująca nie tylko instalację cyfrowych systemów sterowania ruchem, ale również przebudowę elementów infrastruktury kolejowej.

Zakres inwestycji obejmuje między innymi modernizację torów, obiektów budowlanych i konstrukcji inżynieryjnych oraz wydłużanie peronów.

Dzięki tym pracom infrastruktura ma zostać przygotowana do obsługi większej liczby pasażerów i pociągów.

Zgodnie z harmonogramem ÖBB cały program modernizacji głównej trasy S-Bahn Wien ma zostać zakończony do końca 2027 roku.

Wówczas ETCS będzie funkcjonował na całej głównej trasie wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej.

Większa przepustowość i więcej miejsc dla pasażerów

Jednym z głównych celów programu S-Bahn Wien Upgrade jest zwiększenie możliwości przewozowych wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej.

Połączenie nowoczesnych systemów sterowania ruchem, zmodernizowanej infrastruktury i nowych piętrowych pociągów ma umożliwić bardziej efektywne wykorzystanie istniejącej sieci.

Wdrożenie ETCS stwarza warunki do prowadzenia pociągów w mniejszych odstępach czasowych, co w przyszłości może pozwolić na zwiększenie częstotliwości kursowania.

Równocześnie wydłużanie peronów i wykorzystanie piętrowych zespołów trakcyjnych mają zapewnić większą liczbę miejsc siedzących.

ÖBB zakładają, że po zakończeniu modernizacji pasażerowie zyskają stabilniejszy rozkład jazdy, większą niezawodność połączeń oraz wyższy komfort podróżowania.

Korzyści mają objąć nie tylko mieszkańców Wiednia, lecz także pasażerów dojeżdżających do stolicy Austrii z całego regionu wschodniego.

ETCS będzie rozwijany w całej Austrii

Wdrożenie ETCS poziomu 2 na wiedeńskiej S-Bahn jest częścią szerszego programu cyfryzacji austriackiej sieci kolejowej.

ÖBB stopniowo wyposażają kolejne linie w europejski system sterowania ruchem, koncentrując się przede wszystkim na trasach o dużym natężeniu przewozów.

Nowe linie kolejowe, takie jak Koralmbahn, są już wyposażane wyłącznie w ETCS poziomu 2.

Austriacki zarządca infrastruktury zamierza sukcesywnie rozszerzać wykorzystanie tej technologii na kolejne odcinki sieci.

Zgodnie z przyjętymi założeniami do 2038 roku ETCS ma zostać wdrożony na całej intensywnie eksploatowanej części austriackiej infrastruktury kolejowej.

Program ma przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa, poprawy efektywności wykorzystania torów oraz dalszego rozwoju przewozów pasażerskich i towarowych.

Ponad 94 mln euro unijnego wsparcia

Rozwój systemu ETCS w Austrii jest wspierany ze środków Unii Europejskiej.

ÖBB poinformowały, że łączna wartość dofinansowania przyznanego w ramach dwóch naborów programu Connecting Europe Facility (CEF) wynosi 94,3 mln euro.

Środki te wspierają wdrażanie europejskiego systemu sterowania ruchem kolejowym, który ma ujednolicić standardy bezpieczeństwa i zwiększyć interoperacyjność infrastruktury kolejowej w Europie.

Cyfryzacja systemów sterowania jest jednym z elementów przygotowania austriackiej kolei do dalszego wzrostu przewozów.

Wiedeńska S-Bahn przygotowuje się do kolejnego etapu rozwoju

Uruchomienie ETCS poziomu 2 na odcinku Wien Praterstern – Wien Floridsdorf pokazuje, jakie rozwiązania będą w najbliższych latach stosowane na całej głównej trasie wiedeńskiej kolei aglomeracyjnej.

Pierwsze doświadczenia eksploatacyjne potwierdzają, że nowy system funkcjonuje niezawodnie, a punktualność pociągów na północnym odcinku uległa poprawie.

Do końca 2027 roku ÖBB zamierzają zakończyć modernizację pozostałej części głównej trasy, obejmującą cyfryzację sterowania ruchem, przebudowę infrastruktury oraz dostosowanie peronów do większych potrzeb przewozowych.

W rezultacie wiedeńska S-Bahn ma dysponować nowocześniejszą infrastrukturą, umożliwiającą stabilniejsze prowadzenie ruchu i zwiększenie liczby miejsc dostępnych dla pasażerów.