InnoTrans 2026: Stadler i SBB Cargo pokazały EURO DuFour

Nowa konstrukcja ma wyznaczyć kolejny etap rozwoju szwajcarskiego kolejowego transportu towarowego. Producent deklaruje redukcję kosztów związanych z dostępem do infrastruktury o około 20% oraz zużycia energii nawet o 15%. Spośród pierwszych 36 zamówionych lokomotyw aż 22 otrzymają dodatkowy napęd bateryjny Last Mile. O targach InnoTrans pisaliśmy w InfoRail.pl

Rozkład jazdy:

1. Jakie rozwiązania zastosowane w EURO DuFour pozwalają ograniczyć koszty dostępu do infrastruktury o około 20% i zużycie energii nawet o 15%?
2. Jak w praktyce będzie wykorzystywany bateryjny system Last Mile w 22 lokomotywach zamówionych przez SBB Cargo?
3. Kiedy EURO DuFour rozpoczną regularną eksploatację w SBB Cargo i jaki jest harmonogram dostaw wszystkich 36 zamówionych lokomotyw?

EURO DuFour nawiązuje do ważnej postaci w historii Szwajcarii

Historia nowej platformy lokomotyw Stadlera jest mocno związana z targami InnoTrans. We wrześniu 2024 roku właśnie w Berlinie SBB Cargo Switzerland podpisało z producentem kontrakt na nową generację lokomotyw liniowych.

Podstawowe zamówienie objęło 36 elektrycznych lokomotyw, ale umowa zawiera opcje pozwalające zwiększyć flotę nawet do 129 pojazdów. Dwa lata później, podczas InnoTrans 2026, Stadler i SBB zaprezentowały pierwszy ukończony egzemplarz EURO DuFour.

Nowa konstrukcja ma poprawić efektywność przewozów towarowych i ograniczyć koszty ich prowadzenia, a jednocześnie przygotować SBB Cargo na dalszą cyfryzację europejskiego transportu kolejowego.

Nazwa platformy pochodzi od Guillaume’a Henriego Dufoura – szwajcarskiego inżyniera, współzałożyciela Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża i jednej z ważnych postaci nowoczesnej historii Szwajcarii.

Według producenta nazwa ma symbolizować innowacyjność, wizję i zdolność do tworzenia połączeń – wartości, które Stadler chce również przypisać swojej nowej platformie lokomotyw.

Producent i przewoźnik porównują znaczenie nowej konstrukcji dla transportu towarowego z rolą, jaką w szwajcarskich przewozach pasażerskich odegrała lokomotywa Re 460, znana jako Lok 2000. Od ponad trzech dekad jest ona jednym z symboli modernizacji tamtejszej kolei.

Nowy wózek ma ograniczyć koszty o około 20%

Jednym z najważniejszych rozwiązań zastosowanych w EURO DuFour jest nowo zaprojektowany wózek wyposażony w pasywny system samonaprowadzania.

Rozwiązanie ma optymalizować współpracę koła z szyną, ograniczając zużycie infrastruktury kolejowej. Według Stadlera ma to przełożyć się na obniżenie związanych z infrastrukturą kosztów dostępu do torów o około 20% w porównaniu z konwencjonalnymi lokomotywami towarowymi.

Istotne zmiany wprowadzono również w układzie trakcyjnym. EURO DuFour wykorzystuje nową generację napędu bazującą na trójpoziomowej technologii przekształtników. Lokomotywa została wyposażona również w hamowanie rekuperacyjne i zaawansowany system zarządzania energią.

Połączenie tych technologii ma zapewnić wysoką moc trakcyjną i dobre parametry przy prowadzeniu ciężkich pociągów, a jednocześnie zmniejszyć zużycie energii elektrycznej nawet o 15% w porównaniu z obecnie eksploatowaną flotą.

– EURO DuFour reprezentuje dokładnie to, czego rynek poszukuje obecnie: lokomotywę zdolną do obniżenia kosztów eksploatacji, zwiększenia efektywności i zapewnienia platformy gotowej do rozwoju przez kolejne dziesięciolecia. To nie jest po prostu nowa lokomotywa, ale nowa generacja technologiczna dla kolejowego transportu towarowego – powiedział dr Ansgar Brockmeyer, Executive Vice President Marketing & Sales w Stadlerze.

Około 80 ton i większa dostępność sieci

EURO DuFour waży około 80 ton. Jednym z założeń konstrukcyjnych było połączenie wysokich parametrów trakcyjnych ze stosunkowo niskim naciskiem na oś.

Dzięki temu lokomotywa może poruszać się po infrastrukturze kategorii C2, C3 i C4. Ma to zwiększyć liczbę tras, na których może być wykorzystywana, i umożliwić jej obsługę różnego rodzaju korytarzy towarowych oraz sieci kolejowych.

Dla przewoźnika oznacza to możliwość wykorzystywania jednej platformy do większej liczby zadań, również tam, gdzie parametry infrastruktury mogą ograniczać eksploatację cięższych lokomotyw.

22 lokomotywy z bateriami Last Mile

Szczególnie interesującym elementem zamówienia SBB Cargo jest zastosowanie technologii Last Mile. Spośród 36 lokomotyw objętych podstawowym kontraktem 22 zostaną wyposażone w dodatkowy napęd bateryjny.

Baterie mają umożliwiać samodzielne poruszanie się lokomotywy poza zelektryfikowaną siecią. EURO DuFour będzie dzięki temu mogła wjeżdżać m.in. na niezelektryfikowane bocznice, terminale i tory zakładów przemysłowych.

W praktyce rozwiązanie ma ograniczyć konieczność wykorzystywania dodatkowych lokomotyw manewrowych. Ten sam pojazd będzie mógł prowadzić skład po zelektryfikowanej linii głównej, a następnie kontynuować pracę na krótkim odcinku pozbawionym sieci trakcyjnej.

Ma to uprościć procesy logistyczne, ograniczyć liczbę operacji manewrowych i zwiększyć produktywność taboru.

– W EURO DuFour połączyliśmy jedne z najbardziej zaawansowanych innowacji opracowanych przez Stadlera w ostatnich latach. Stworzyliśmy lokomotywę bardziej efektywną, inteligentną i elastyczną, gotową odpowiadać na potrzeby europejskiego kolejowego transportu towarowego przez kolejne dziesięciolecia – powiedział Iñigo Parra, Executive Vice President Division Spain w Stadlerze.

Kabina opracowana wspólnie z maszynistami

Przy projektowaniu nowej lokomotywy Stadler współpracował również z maszynistami. Ich doświadczenia wykorzystano przy opracowywaniu kabiny i całej koncepcji prowadzenia pojazdu.

Producent skoncentrował się m.in. na ergonomii stanowiska pracy, widoczności oraz łatwości obsługi. Rozwiązania mają zwiększać komfort maszynisty, ale również skrócić czas przygotowywania lokomotywy do pracy i ograniczyć obciążenie pracowników podczas codziennej eksploatacji.

EURO DuFour ma być zatem nie tylko bardziej efektywna energetycznie i infrastrukturalnie, ale również prostsza w codziennej obsłudze.

Zdalna diagnostyka i utrzymanie predykcyjne

Duży nacisk położono także na cyfryzację. Lokomotywa została wyposażona w rozwiązania pozwalające na zaawansowane zdalne monitorowanie i diagnostykę.

Systemy pokładowe mają również wspierać utrzymanie predykcyjne. Analiza danych dotyczących stanu poszczególnych podzespołów powinna umożliwiać wcześniejsze wykrywanie potencjalnych problemów i lepsze planowanie prac serwisowych.

Cyfrowa architektura została zaprojektowana z myślą o późniejszym wdrażaniu kolejnych funkcji. Stadler chce w ten sposób uniknąć sytuacji, w której rozwój europejskich systemów kolejowych szybko ograniczyłby możliwości nowej platformy.

EURO DuFour przygotowana na DAC i następcę GSM-R

Jednym z istotnych elementów tej koncepcji jest przygotowanie EURO DuFour do przyszłego zastosowania Digital Automatic Coupling (DAC), czyli cyfrowego sprzęgu automatycznego. Technologia ta jest jednym z kluczowych projektów związanych z modernizacją europejskiego kolejowego transportu towarowego.

Lokomotywa została również przygotowana pod FRMCS – Future Railway Mobile Communication System. Jest to system komunikacji kolejowej nowej generacji, który ma stopniowo zastępować wykorzystywany obecnie w Europie GSM-R.

Możliwość wdrożenia obu technologii ma sprawić, że pojazdy pozostaną dostosowane do zmieniających się standardów technicznych i cyfrowych przez znaczną część swojego wieloletniego okresu eksploatacji.

SBB Cargo: symbol przyszłości transportu towarowego

Alexander Muhm, Head of SBB Freight Services, wskazuje, że znaczenie nowej lokomotywy wykracza poza samą wymianę taboru.

– EURO DuFour to coś więcej niż lokomotywa. To symbol przyszłości kolejowego transportu towarowego w Szwajcarii. Łączy efektywność, elastyczność operacyjną i możliwość długoterminowego dostosowywania, wzmacniając konkurencyjność SBB Freight Services – powiedział.

Prezentacja EURO DuFour podczas InnoTrans 2026 zamyka jednocześnie pierwszy etap projektu rozpoczętego dokładnie w tym samym miejscu dwa lata wcześniej. We wrześniu 2024 roku podpisano w Berlinie kontrakt, a podczas tegorocznej edycji targów Stadler i SBB Cargo mogły już zaprezentować gotową pierwszą lokomotywę.

Podstawowe zamówienie na 36 pojazdów może być przy tym dopiero początkiem. Jeśli SBB Cargo wykorzysta wszystkie przewidziane w kontrakcie opcje, flota EURO DuFour może ostatecznie liczyć nawet 129 lokomotyw.