UE zmienia prawa pasażerów lotniczych. Odszkodowania do 600 EUR i nowe zasady od 2027 roku

22 października 2026 roku weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/2202, które zmienia zasady ochrony pasażerów lotniczych w Unii Europejskiej, w tym w Polsce.

Nowe regulacje będą stosowane od 23 października 2027 roku. Reforma utrzymuje dotychczasowe kwoty odszkodowań, a jednocześnie rozszerza obowiązki przewoźników dotyczące bagażu, reklamacji, przesiadek i informacji pasażerskiej. O wcześniejszym zatwierdzeniu zmian przez Radę UE pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy nowe przepisy dotyczące praw pasażerów lotniczych zaczną być stosowane w Polsce i pozostałych państwach UE?
2. Jakie kwoty odszkodowań i próg opóźnienia utrzymano w rozporządzeniu 2026/2202?
3. Co zmieni się w zasadach przewozu bagażu podręcznego, obsługi reklamacji i niewykorzystanych lotów powrotnych?

22 października 2026 roku: wejście w życie, ale stosowanie za rok

Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej zakończyły proces legislacyjny dotyczący reformy zasad ochrony pasażerów lotniczych. Nowe rozporządzenie zostało podpisane 16 września 2026 roku i opublikowane 2 października w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Akt oznaczony numerem 2026/2202 zmienia dwa podstawowe rozporządzenia regulujące prawa osób korzystających z transportu lotniczego.

Pierwszym jest rozporządzenie WE nr 261/2004, dotyczące odszkodowania i pomocy w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lotu lub dużego opóźnienia. Drugim jest rozporządzenie WE nr 2027/97, określające odpowiedzialność przewoźników za pasażerów i ich bagaż.

Najważniejsza informacja znajduje się w art. 3 nowego dokumentu. Przepis wskazuje, że rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, natomiast jego stosowanie rozpocznie się 23 października 2027 roku.

Oznacza to dwa odrębne etapy prawne. Od 22 października 2026 roku akt jest częścią unijnego porządku prawnego, ale wynikające z niego nowe zasady obsługi pasażerów będą stosowane dopiero po upływie okresu przejściowego.

Dla przewoźników oznacza to czas na dostosowanie regulaminów, systemów sprzedaży biletów, procedur reklamacyjnych i sposobu przekazywania informacji pasażerskiej.

Z kolei podróżni korzystający z lotów w okresie przejściowym nadal podlegają dotychczasowym zasadom wynikającym z rozporządzenia WE nr 261/2004 oraz właściwego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Trzy godziny opóźnienia i odszkodowania 250, 400 oraz 600 EUR

Jednym z najważniejszych rozstrzygnięć reformy jest utrzymanie trzygodzinnego progu opóźnienia w dotarciu do miejsca docelowego, po przekroczeniu którego pasażer może uzyskać odszkodowanie.

W trakcie wcześniejszych negocjacji rozważano podwyższenie tego progu. Ostatecznie Parlament Europejski i Rada UE uzgodniły pozostawienie dotychczasowego poziomu ochrony.

Nie zmieniono również trzech podstawowych stawek odszkodowania.

250 EUR będzie przysługiwać w przypadku podróży o długości do 1.500 km.

400 EUR przewidziano dla podróży wewnątrz Unii Europejskiej dłuższych niż 1.500 km oraz pozostałych podróży na dystansie od 1.500 do 3.500 km.

Najwyższa stawka, 600 EUR, będzie dotyczyć pozostałych dłuższych podróży.

Prawo do rekompensaty nadal będzie uzależnione od spełnienia określonych warunków. W szczególności przewoźnik może zostać zwolniony z obowiązku wypłaty odszkodowania, jeżeli wykaże, że zakłócenie zostało spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszystkich racjonalnych środków.

Nowe przepisy doprecyzowują przy tym zasady powoływania się na takie zdarzenia. Linia lotnicza będzie musiała wykazać bezpośredni związek między nadzwyczajną okolicznością a zakłóceniem konkretnego rejsu.

Do rozporządzenia dołączono również niewyczerpujący wykaz zdarzeń, które mogą zostać uznane za nadzwyczajne.

Dziewięć miesięcy na wniosek o odszkodowanie

Reforma zmienia sposób dochodzenia rekompensat od przewoźników lotniczych.

Po rozpoczęciu stosowania nowych przepisów pasażer będzie miał dziewięć miesięcy od faktycznej daty odlotu wskazanej na bilecie na skierowanie wniosku o odszkodowanie.

Przewoźnik będzie zobowiązany do niezwłocznego potwierdzenia otrzymania wniosku na trwałym nośniku.

Następnie, w ciągu 30 dni kalendarzowych, linia będzie musiała wypłacić odszkodowanie albo przedstawić uzasadnienie odmowy.

Jeżeli przewoźnik powoła się na nadzwyczajne okoliczności, powinien wskazać konkretne zdarzenie oraz wyjaśnić, dlaczego spełnia ono warunki zwolnienia z obowiązku wypłaty rekompensaty.

Odrębnie uregulowano procedurę składania skarg do przewoźnika lub pośrednika.

Zgodnie z nowym art. 15a skargę będzie można złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia wykonania lub planowanego wykonania lotu albo w ciągu trzech miesięcy od złożenia wniosku o odszkodowanie, zależnie od tego, który termin upływa później.

Przewoźnik lub pośrednik będzie zobowiązany potwierdzić otrzymanie skargi w ciągu siedmiu dni roboczych. Na udzielenie odpowiedzi z uzasadnieniem przewidziano miesiąc, z możliwością przedłużenia w należycie uzasadnionych przypadkach do okresu krótszego niż dwa miesiące od otrzymania skargi.

Dziewięciomiesięczny termin złożenia wniosku o odszkodowanie i termin dotyczący odrębnej procedury skargowej nie są więc tym samym.

Informacja o odszkodowaniu w ciągu 96 godzin

Nowe rozporządzenie zwiększa obowiązki informacyjne przewoźników.

W przypadkach określonych w przepisach linia lotnicza będzie zobowiązana do przekazania pasażerowi informacji o prawie do odszkodowania w ciągu 96 godzin od zakończenia podróży.

Informacja ma zostać dostarczona drogą elektroniczną, na trwałym nośniku, wraz z jasną instrukcją dotyczącą złożenia wniosku.

Dotychczas pasażerowie często musieli samodzielnie poszukiwać informacji o procedurze reklamacyjnej lub odpowiedniego formularza na stronie przewoźnika.

Nowe rozwiązania mają ujednolicić sposób komunikacji oraz ułatwić dochodzenie roszczeń.

Istotne jest również to, że dostęp do wymaganych informacji i dokumentów nie będzie mógł być uzależniony od posiadania konta użytkownika albo instalacji konkretnej aplikacji mobilnej.

Zmiana trasy i zwrot kosztów alternatywnego transportu

Rozporządzenie doprecyzowuje także obowiązki przewoźników w sytuacjach, gdy pasażer nie może kontynuować podróży zgodnie z pierwotnym planem.

W zależności od rodzaju zakłócenia linia będzie zobowiązana zaproponować zwrot kosztów biletu, zmianę trasy przy najbliższej możliwości albo podróż w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera.

Alternatywna podróż może obejmować również usługi innego przewoźnika lub odpowiedni środek transportu.

Nowe przepisy regulują sytuacje, w których pasażer samodzielnie organizuje dalszą podróż, ponieważ przewoźnik nie zapewnił wymaganej alternatywy.

W określonych warunkach pasażer będzie mógł dochodzić zwrotu niezbędnych, racjonalnych i odpowiednich wydatków do wysokości 400 proc. pełnej ceny pierwotnego biletu, wraz z odpowiednimi opłatami pośrednika, jeżeli miały zastosowanie.

Nie jest to dodatkowe odszkodowanie wypłacane automatycznie. Mechanizm dotyczy zwrotu udokumentowanych wydatków poniesionych na samodzielne zorganizowanie alternatywnej podróży.

Reforma określa także obowiązki związane z utratą połączenia przesiadkowego w ramach jednej umowy przewozu.

Jeżeli pasażer utraci możliwość odbycia kolejnego lotu z powodu zakłócenia wcześniejszego odcinka, przewoźnik odpowiedzialny za zakłócony rejs będzie musiał zapewnić odpowiednie przekierowanie i pomoc.

Jednocześnie sprzedawcy biletów łączonych w ramach odrębnych umów będą zobowiązani do wyraźnego poinformowania pasażera o takim sposobie organizacji podróży oraz wynikających z niego ograniczeniach ochrony w przypadku utraty przesiadki.

Koniec automatycznego anulowania powrotu za no-show

Ważna zmiana dotyczy niewykorzystania pierwszego odcinka podróży.

Nowe przepisy zakazują odmowy przyjęcia pasażera na pokład lotu powrotnego wyłącznie dlatego, że nie skorzystał on z wcześniejszego lotu objętego tą samą umową przewozu.

Chodzi o mechanizm określany jako no-show.

Po rozpoczęciu stosowania regulacji przewoźnik nie będzie mógł także naliczać dodatkowej opłaty za skorzystanie z podróży powrotnej tylko z powodu niewykorzystania odcinka wylotowego.

Ochrona obejmie również podróże powrotne z przesiadkami, jeżeli zostały objęte tą samą umową przewozu.

Rozwiązanie nie oznacza jednak zniesienia wszystkich pozostałych warunków taryfowych ani obowiązków związanych z odprawą pasażerską.

Bagaż podręczny. Nowe zasady, ale nie każda walizka za darmo

Kolejnym obszarem zmian są zasady przewozu przedmiotów osobistych i bagażu kabinowego.

Nowe rozporządzenie wprowadza prawo do przewozu bez dodatkowej opłaty jednego przedmiotu osobistego spełniającego wymagania bezpieczeństwa.

W definicji wskazano wymiary do 40 × 30 × 15 cm lub warunek zmieszczenia przedmiotu pod fotelem znajdującym się przed pasażerem.

Odrębnie potraktowano większy bagaż podręczny, czyli między innymi walizkę kabinową.

Przewoźnicy będą zobowiązani umożliwiać jego transport w kabinie z uwzględnieniem dostępnej przestrzeni, wymagań bezpieczeństwa oraz zasad operacyjnych.

Jednocześnie przepisy nie wprowadzają powszechnego obowiązku bezpłatnego przewozu dodatkowej walizki kabinowej w każdej taryfie.

Linie nadal będą mogły oferować zróżnicowane warunki cenowe.

Zmieni się natomiast sposób prezentowania ofert. Przed rozpoczęciem procesu rezerwacji przewoźnicy, pośrednicy i porównywarki będą musieli domyślnie wyświetlać ceny uwzględniające przewóz jednej sztuki bagażu podręcznego.

Ma to ułatwić pasażerom porównywanie całkowitego kosztu podróży.

Karty pokładowe bez obowiązkowej aplikacji

Rozporządzenie wprowadza również zasady dotyczące elektronicznych i drukowanych kart pokładowych.

Pasażer nie będzie mógł zostać pozbawiony możliwości wejścia na pokład tylko dlatego, że korzysta z samodzielnie wydrukowanej wersji cyfrowej karty, pod warunkiem że jest ona czytelna i możliwa do zeskanowania.

Przewoźnik nie będzie również mógł wymagać instalacji konkretnej aplikacji lub posiadania konta użytkownika jako warunku uzyskania i wydrukowania karty pokładowej.

Jeżeli pasażer przeprowadził już odprawę, linia nie będzie mogła pobrać dodatkowej opłaty za przekazanie mu wydrukowanej karty.

Zmiana ma znaczenie dla przewoźników rozwijających systemy cyfrowej odprawy i ograniczających korzystanie z tradycyjnych dokumentów papierowych.

Dodatkowa ochrona dzieci i osób z niepełnosprawnościami

Reforma obejmuje także pasażerów wymagających szczególnej opieki, w tym osoby z niepełnosprawnościami, osoby o ograniczonej sprawności ruchowej, dzieci, małoletnich podróżujących bez opiekunów i kobiety w ciąży.

Przepisy doprecyzowują obowiązki dotyczące udzielania pomocy, zapewniania alternatywnych połączeń oraz przekazywania informacji w dostępnej formie.

Przewidziano również dodatkowe rozwiązania dotyczące sytuacji, w których nieprawidłowe wykonanie obowiązków związanych z asystą doprowadziło do utraty lotu.

W określonych przypadkach przewoźnik będzie musiał zapewnić pasażerowi pomoc, przekierowanie oraz odszkodowanie, nawet jeżeli pierwotną przyczyną zakłócenia było niewykonanie obowiązków przez zarządzającego lotniskiem.

Zmiany obejmują także zasady przewozu sprzętu wspomagającego poruszanie się i uznanych psów asystujących.

Wprowadzono ponadto rozwiązania dotyczące przydzielania miejsc dzieciom i osobom towarzyszącym pasażerom wymagającym szczególnej opieki, w tym ograniczenia możliwości pobierania dodatkowych opłat za wspólne miejsca w określonych przepisami sytuacjach.

Co obowiązuje pasażerów w Polsce do 23 października 2027 roku?

Dla pasażerów podróżujących z polskich lotnisk najważniejsze jest to, że nowe przepisy nie zmieniają jeszcze zasad obowiązujących przy bieżących rezerwacjach i zakłóceniach lotów.

Do 22 października 2027 roku włącznie podstawą ochrony pozostaje dotychczasowe rozporządzenie WE nr 261/2004 oraz właściwe orzecznictwo unijne.

Podróżni nadal mogą dochodzić odszkodowań za kwalifikujące się opóźnienia, odwołane rejsy i odmowę przyjęcia na pokład. Zachowują również dotychczasowe prawa do zwrotu kosztów biletu, alternatywnego transportu i opieki, zależnie od okoliczności.

Nowy system będzie stosowany bezpośrednio w państwach członkowskich UE od 23 października 2027 roku.

Dla oceny konkretnego roszczenia znaczenie będzie miało ustalenie, które przepisy znajdują zastosowanie do danego zdarzenia. Sam fakt, że rozporządzenie zostało już opublikowane i weszło w życie, nie daje podstaw do automatycznego stosowania nowych obowiązków do lotów objętych wcześniejszym systemem.

Zakupowe tło

13 lipca 2026 roku Rada Unii Europejskiej zatwierdziła ostateczny tekst reformy praw pasażerów lotniczych. Decyzja zakończyła kolejny etap wieloletnich prac nad zmianami rozporządzeń WE nr 261/2004 i WE nr 2027/97. Przyjęte rozwiązania zachowały trzygodzinny próg odszkodowania i dotychczasowe stawki rekompensat, a jednocześnie rozszerzyły prawa pasażerów dotyczące informacji, reklamacji, zmiany trasy, bagażu oraz obsługi osób wymagających szczególnej pomocy. Lipcowa decyzja poprzedziła wrześniowe podpisanie rozporządzenia i jego październikową publikację.

7 lipca 2026 roku Parlament Europejski przyjął uzgodniony pakiet zmian stosunkiem 646 głosów za, 12 przeciw i trzech wstrzymujących się. Europosłowie zatwierdzili rozwiązania wypracowane podczas negocjacji z Radą UE, w tym utrzymanie obecnych kwot odszkodowania i trzygodzinnego progu opóźnienia. Porozumienie objęło również większą przejrzystość cen biletów, nowe obowiązki informacyjne przewoźników oraz ochronę pasażerów podróżujących z dziećmi i osób z niepełnosprawnościami.

15 czerwca 2026 roku Komitet Pojednawczy Parlamentu Europejskiego i Rady UE uzgodnił wspólny tekst reformy. Porozumienie zakończyło negocjacje nad rozwiązaniami, których pierwotny projekt Komisja Europejska przedstawiła 13 marca 2013 roku. Uzgodniony pakiet stał się podstawą późniejszego zatwierdzenia aktu przez obie instytucje i jego publikacji jako rozporządzenia (UE) 2026/2202.