VietJet z zabezpieczeniem majątku. Sąd rozstrzyga spór o 250 mln USD

15 października 2026 roku brytyjski Commercial Court zdecydował o zastosowaniu zabezpieczenia majątku VietJet Aviation Joint Stock Company w związku ze sporem dotyczącym niezapłaconych należności wynikających z umów leasingu samolotów.

Sprawa dotyczy około 250 mln USD zasądzonych na rzecz FW Aviation (Holdings) 1 Limited. Zabezpieczenie ma ograniczyć możliwość wyprowadzania aktywów poza zasięg egzekucji, ale nie stanowi nakazu uziemienia floty. O wcześniejszych zamówieniach samolotów przez VietJet pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakiej kwoty należności dotyczy spór pomiędzy VietJet a FW Aviation?
2. Dlaczego Commercial Court zdecydował o zabezpieczeniu majątku przewoźnika?
3. Czy orzeczenie z 15 października oznacza zakaz wykonywania lotów przez VietJet?

Zabezpieczenie majątku w sporze o 250 mln USD

High Court of Justice w Londynie, działający w ramach Commercial Court, 15 października 2026 roku wydał rozstrzygnięcie w sprawie FW Aviation (Holdings) 1 Limited przeciwko VietJet Aviation Joint Stock Company. Sprawa otrzymała sygnaturę [2026] EWHC 2633 (Comm).

Sędzia Mr Justice Saini uwzględnił wniosek wierzyciela o zastosowanie zabezpieczenia typu worldwide freezing order, czyli środka ograniczającego możliwość rozporządzania majątkiem na całym świecie.

Celem takiego rozwiązania jest zachowanie aktywów, z których możliwe będzie wykonanie wcześniej wydanych wyroków. Nie oznacza ono automatycznego przejęcia własności samolotów, zajęcia całej floty ani wstrzymania działalności lotniczej przedsiębiorstwa.

Wniosek o zabezpieczenie został złożony 15 czerwca 2026 roku, a rozprawy odbyły się 6 i 7 października. Rozstrzygnięcie zapadło 15 października, natomiast kancelaria reprezentująca wierzyciela poinformowała o nim 16 października.

Data późniejszych publikacji medialnych, w tym polskich relacji z 20 października, nie zmienia daty samego orzeczenia.

Cztery Airbusy A321 i wieloletni spór leasingowy

Postępowanie dotyczy zobowiązań wynikających z czterech umów subleasingu samolotów Airbus A321. Przedmiotem kontraktów były dwa Airbusy A321-271 oraz dwa Airbusy A321-211.

Maszyny zostały pierwotnie sfinansowane w strukturze Japanese Operating Lease with Call Option, określanej skrótem JOLCO. Jest to rozwiązanie wykorzystywane w finansowaniu taboru lotniczego, łączące leasing z możliwością późniejszego zakupu samolotu.

Spór rozpoczął się po problemach z regulowaniem czynszów leasingowych przez VietJet w okresie pandemii COVID-19. W październiku 2021 roku finansujący podjęli działania zmierzające do zakończenia umów.

Prawa wynikające z tych kontraktów przejęła następnie FW Aviation, spółka leasingowa zarejestrowana na Jersey, kontrolowana pośrednio przez FitzWalter Capital.

W kolejnych latach brytyjskie sądy wydawały rozstrzygnięcia dotyczące odpowiedzialności przewoźnika oraz wysokości należności.

31 lipca 2024 roku zasądzono 11.317.948,92 USD należności głównej, a wraz z odsetkami i częścią kosztów suma wynosiła około 18,8 mln USD. Kolejne orzeczenie z 17 kwietnia 2025 roku dotyczyło około 182 mln USD, powiększonych o odsetki i koszty.

31 lipca 2026 roku sąd zasądził dodatkowo 18.369.129,23 USD, wyznaczając termin płatności na 28 sierpnia 2026 roku.

Według uzasadnienia październikowego rozstrzygnięcia VietJet zapłacił dotychczas 2 mln USD, przekazane 19 maja 2025 roku.

Wierzyciel podejmował działania egzekucyjne w różnych jurysdykcjach, jednak nie doprowadziły one do odzyskania zasadniczej części należności.

Sąd wskazuje ryzyko wyprowadzania aktywów

W uzasadnieniu Commercial Court zwrócił uwagę na transakcje dotyczące praw ekonomicznych związanych z zamówionymi samolotami.

Szczególne znaczenie miały ustalenia dotyczące Angelica Holding Limited, spółki zarejestrowanej na Kajmanach i powiązanej z VietJet.

Według dokumentów przedstawionych sądowi przewoźnik przeniósł na ten podmiot istotne prawa ekonomiczne wynikające z portfela zamówień samolotów. Chodziło między innymi o korzyści związane z przedpłatami dokonywanymi przed dostawą maszyn oraz wartościami powstającymi w ramach finansowania i późniejszego leasingu.

Sąd wskazał, że portfel zamówień VietJet obejmuje około 300 samolotów Airbus i Boeing. Prawa do przyszłych dostaw oraz związane z nimi rozliczenia mogą przedstawiać znaczącą wartość dla wierzycieli.

Przedstawiciele VietJet argumentowali, że kwestionowane transakcje były elementem zwykłej działalności gospodarczej i praktyk finansowania samolotów stosowanych w branży lotniczej.

Sąd nie podzielił tej argumentacji w odniesieniu do kluczowych rozliczeń z Angelica Holding Limited. Zwrócił uwagę na brak przekonujących dowodów rzeczywistych płatności odpowiadających wartości przeniesionych praw oraz na sposób kompensowania wzajemnych należności.

W ocenie sądu zgromadzone materiały dawały solidne podstawy do stwierdzenia realnego ryzyka dalszego wyprowadzania aktywów, które mogłyby zostać wykorzystane do wykonania wcześniejszych wyroków.

Rozstrzygnięcie dotyczy zabezpieczenia wierzytelności i nie oznacza wydania ostatecznej oceny wszystkich umów gospodarczych zawieranych przez VietJet z powiązanymi przedsiębiorstwami.

Zabezpieczenie majątku a zarządcy aktywów

Postępowanie dotyczące zabezpieczenia majątku należy odróżnić od osobnej sprawy związanej z ustanowieniem zarządców wybranych aktywów przewoźnika.

30 września 2026 roku sędzia Mr Justice Butcher wydał rozstrzygnięcie [2026] EWHC 2454 (Comm), wskazując, że ustanowienie zarządców majątku poza Wietnamem jest co do zasady uzasadnione, z zastrzeżeniem oceny kosztów i szczegółowych warunków.

Kancelaria Slaughter and May, reprezentująca FW Aviation, poinformowała następnie o odrębnym rozstrzygnięciu z 15 października dotyczącym ustanowienia zarządców na potrzeby egzekucji.

Są to jednak dwa różne mechanizmy prawne.

Zabezpieczenie majątku służy przede wszystkim ograniczeniu możliwości przenoszenia aktywów poza zasięg wierzyciela. Ustanowienie zarządców ma natomiast umożliwiać zarządzanie określonymi prawami i składnikami majątku na potrzeby wykonania zasądzonych należności.

Commercial Court wskazał, że oba mechanizmy mogą funkcjonować równolegle. W razie potrzeby sąd może określić sposób ich współdziałania, aby uniknąć sprzecznych obowiązków.

Orzeczenie nie oznacza uziemienia samolotów VietJet

Z punktu widzenia transportu lotniczego istotne jest rozróżnienie między ograniczeniami dotyczącymi majątku przedsiębiorstwa a zakazem prowadzenia przewozów pasażerskich.

W uzasadnieniu sąd odniósł się do możliwego wpływu zabezpieczenia na działalność VietJet. Wskazał, że projekt zastosowanego środka uwzględnia prowadzenie zwykłej działalności gospodarczej w odniesieniu do aktywów znajdujących się w Wietnamie oraz aktywów operacyjnych poza jego granicami.

Nie jest to decyzja organu nadzoru lotniczego o zawieszeniu certyfikatu przewoźnika ani administracyjny zakaz wykonywania rejsów.

Sam fakt zastosowania zabezpieczenia majątkowego nie potwierdza więc odwołania konkretnych lotów, wycofania samolotów z eksploatacji lub zamknięcia określonych połączeń.

Jednocześnie dostępne dokumenty nie przedstawiają pełnego bilansu rzeczywistego wpływu orzeczenia na bieżące operacje VietJet, w tym na współpracę z leasingodawcami i dostawcami usług lotniczych.

W związku z tym nie ma podstaw do wskazywania liczby odwołanych rejsów ani przewidywania zmian w rozkładzie bez odrębnych danych operacyjnych.

VietJet obecny w Europie przez Pragę

Sprawa ma znaczenie również dla europejskiego rynku przewozów pasażerskich, ponieważ VietJet rozpoczął w październiku obsługę połączeń z Czechami.

10 października 2026 roku przewoźnik zainaugurował rejsy łączące Hanoi, Ałmaty i Pragę. Uroczystości odbyły się między innymi na Lotnisku im. Václava Havla w Pradze.

Program przewiduje dwa połączenia tygodniowo, we wtorki i soboty, obsługiwane szerokokadłubowymi samolotami Airbus A330.

Według opublikowanego rozkładu rejs VJ031 z Hanoi rozpoczyna się o godz. 8:25 czasu lokalnego, z międzylądowaniem w Ałmaty i przylotem do Pragi o godz. 18:55.

Lot powrotny VJ032 zaplanowano z Pragi na godz. 20:55, z przesiadkowym postojem w Kazachstanie i przylotem do Hanoi następnego dnia o godz. 16:20.

Zapowiedziany czas postoju w Ałmaty wynosi 90 minut.

Połączenie daje pasażerom korzystającym z praskiego portu dostęp do siatki VietJet obejmującej kierunki azjatyckie. Inauguracja z 10 października potwierdza rozpoczęcie obsługi nowej relacji, ale nie stanowi dowodu wykonania wszystkich późniejszych rejsów.

Nie przedstawiono danych potwierdzających, aby rozstrzygnięcie Commercial Court z 15 października doprowadziło do zawieszenia tego połączenia.

Zakupowe tło

23 września 2026 roku VietJet Aviation Joint Stock Company podpisał porozumienie z Starlink, rozwijanym przez SpaceX, dotyczące dostępu do szybkiego internetu satelitarnego na pokładach samolotów. Przewoźnik zapowiedział początkowe wdrożenie rozwiązania na 120 maszynach, a następnie rozszerzanie go na kolejne samoloty. Usługa ma być udostępniana pasażerom bez dodatkowych opłat. Nie podano wartości kontraktu ani szczegółowego harmonogramu wyposażania poszczególnych egzemplarzy.

16 kwietnia 2026 roku VietJet oraz SPDB Financial Leasing, spółka zależna Shanghai Pudong Development Bank, poinformowały o porozumieniu dotyczącym finansowania leasingowego maksymalnie 10 samolotów COMAC C909. Umowę przedstawiono w Pekinie, a współpraca ma dotyczyć pozyskiwania maszyn przeznaczonych do obsługi połączeń między Wietnamem i Chinami. Nie podano wartości finansowania ani dokładnych terminów dostaw.

26 maja 2025 roku VietJet i Airbus ogłosiły zamówienie kolejnych 20 szerokokadłubowych samolotów Airbus A330-900. Był to drugi pakiet 20 maszyn tego typu, zwiększający łączną liczbę zamówionych A330neo do 40 egzemplarzy. Samoloty mają wspierać rozwój międzynarodowych przewozów pasażerskich, w tym połączeń dalekodystansowych. Wartości kontraktu oraz harmonogramu dostaw poszczególnych maszyn nie podano.