Brno kupi do 40 MEGA trolejbusów. Plus elektryfikacja kolejnych linii autobusowych

Równolegle operator przygotowuje modernizację zajezdni trolejbusowej Komín za kolejne 800 mln CZK oraz odrębny zakup do 40 tramwajów za 3,6 mld CZK, co daje łączną wartość trzech przedsięwzięć na poziomie 5,2 mld CZK. O przebudowie zajezdni Komín i znaczeniu tego obiektu dla brneńskiej sieci trolejbusowej pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy: 40 trolejbusów dla Brna

1. Jakie wymagania techniczne DPMB postawił producentom nowych przegubowych trolejbusów bateryjnych?
2. Na których liniach nowe pojazdy zastąpią starsze trolejbusy i autobusy Diesla?
3. Jak będzie wyglądał harmonogram dostaw i dlaczego Brno inwestuje równolegle 800 mln CZK w modernizację zajezdni Komín?

Przetarg za 800 mln CZK. Brno szuka dostawcy trolejbusów

Dopravní podnik města Brna rozpoczął kolejny etap modernizacji jednej z najważniejszych sieci trolejbusowych w Czechach. Przedmiotem postępowania jest dostawa maksymalnie 40 fabrycznie nowych, przegubowych trolejbusów niskopodłogowych, wyposażonych w dodatkowy napęd bateryjny. Pojazdy mają zastępować starszą flotę, ale także umożliwić uruchamianie komunikacji trolejbusowej na ulicach, na których nie ma kompletnej infrastruktury trakcyjnej.

Szacunkową wartość zamówienia określono na 800 mln CZK netto. Przy maksymalnym wykorzystaniu umowy ramowej odpowiada to średnio 20 mln CZK netto na pojazd, czyli około 3,5 mln PLN. Jest to jednak wartość obliczona na podstawie budżetu, a nie cena ustalona z producentem.

Przewoźnik prowadzi postępowanie w trybie otwartym, którego rezultatem ma być zawarcie umowy ramowej. Oznacza to, że maksymalna liczba 40 trolejbusów nie będzie automatycznie zamówiona bez dodatkowych decyzji przewoźnika. Podstawowy harmonogram obejmuje 30 pojazdów, natomiast pozostałe 10 egzemplarzy przewidziano jako możliwość rozszerzenia dostaw.

O wyborze wykonawcy zdecyduje najniższa całkowita cena jednostkowa netto, obejmująca trolejbus oraz świadczenia przewidziane w dokumentacji. Dostawca będzie musiał zapewnić również usługi serwisowe w okresie gwarancyjnym i po jego zakończeniu. Termin składania ofert wyznaczono na 19 listopada 2026 roku, godz. 10.00.

Pojemność 150 pasażerów i 15 km jazdy na bateriach

Nowe pojazdy mają reprezentować segment MEGA, z długością nadwozia od 17,5 do 18,75 m. Minimalna pojemność wynosi 150 pasażerów, w tym co najmniej 40 na miejscach siedzących. DPMB oczekuje konstrukcji niskopodłogowej, przystosowanej do obsługi intensywnego ruchu miejskiego.

Najważniejszym wymaganiem technicznym jest możliwość przejazdu co najmniej 15 km bez pobierania energii z sieci trakcyjnej. Co istotne, dystans ten musi być osiągalny także przy pełnym obciążeniu pasażerami oraz działających systemach klimatyzacji i ogrzewania. Producent będzie więc musiał zaproponować odpowiedni układ baterii trakcyjnych i zarządzania energią.

Rozwiązanie określane jako napęd parciální, czyli częściowo niezależny od sieci, pozwala wykorzystywać trolejbusy na trasach o mieszanej infrastrukturze. Na odcinkach zelektryfikowanych pojazd pobiera energię z przewodów i może doładowywać akumulatory, a na pozostałych porusza się przy wykorzystaniu zgromadzonej energii. Pozwala to ograniczać zakres budowy nowej sieci trakcyjnej.

W przypadku Brna ważne jest również ukształtowanie terenu i przebieg poszczególnych tras. Trolejbusy muszą zapewniać odpowiednie osiągi na wzniesieniach, również przy dużej liczbie pasażerów. Dlatego wymaganie 15 km jazdy autonomicznej dotyczy rzeczywistych warunków obciążenia, a nie wyłącznie jazdy pustego pojazdu.

Takie podejście zwiększa szanse na wykorzystanie nowych trolejbusów do zastępowania autobusów spalinowych bez konieczności elektryfikowania każdego kilometra trasy.

Linie 25, 26, 33, 36 i 37. Gdzie pojawią się nowe pojazdy?

DPMB planuje kierować nowe trolejbusy przede wszystkim na istniejące linie 25, 26, 33, 36 i 37. Obsługują one ważne relacje miejskie, na których potrzebne są pojazdy o dużej pojemności. Nowa flota ma umożliwić stopniowe wycofywanie starszych trolejbusów i poprawić dostępność nowoczesnego taboru.

Podstawowym zadaniem zakupów będzie zastąpienie części pojazdów Škoda 31Tr z 2013 roku. Są to trolejbusy przegubowe, które przez kilkanaście lat stanowiły ważny element brneńskiej sieci. Wprowadzanie nowej generacji pojazdów będzie następowało wraz z dostawami zaplanowanymi na lata 2028–2029.

DPMB rozważa także rozszerzenie obsługi trolejbusowej na trasy obecnych autobusów. Wśród wskazywanych kierunków znajdują się linia 77 oraz część trasy linii 57. Możliwość wykorzystania bateryjnych trolejbusów pozwoli zastąpić pojazdy z silnikami Diesla na wybranych odcinkach bez konieczności instalowania przewodów trakcyjnych na całej trasie.

Nie oznacza to, że wszystkie wymienione połączenia zostaną automatycznie przekształcone w linie trolejbusowe po dostarczeniu pierwszej partii pojazdów. Zakres zmian będzie zależał od przygotowania infrastruktury, organizacji ruchu oraz dostępności odpowiedniej liczby trolejbusów.

Dla operatora istotne jest jednak to, że jeden typ pojazdu będzie mógł obsługiwać zarówno klasyczne linie trolejbusowe, jak i trasy z dłuższymi odcinkami pozbawionymi trakcji elektrycznej. Zwiększy to elastyczność planowania przewozów.

Pierwszych 15 trolejbusów w 2028 roku

Realizację zamówienia podstawowego podzielono na dwa etapy. Pierwszych 15 trolejbusów ma zostać dostarczonych w okresie od 1 lutego do 30 czerwca 2028 roku. Kolejne 15 pojazdów zaplanowano na analogiczny okres 2029 roku.

Takie rozwiązanie pozwoli przewoźnikowi stopniowo wprowadzać nową flotę, przygotowywać pracowników i organizować obsługę techniczną. Rozłożenie dostaw ograniczy również konieczność jednoczesnego wycofywania większej liczby starszych pojazdów. DPMB będzie mógł dostosować wymianę taboru do bieżących potrzeb ruchowych.

Dodatkowe 10 trolejbusów, przewidziane jako opcja, będzie można zamawiać w ramach umowy ramowej. Dokumentacja zakłada ich dostawę w terminie nieprzekraczającym 12 miesięcy od wejścia w życie odpowiedniej umowy kupna. Ostateczna liczba zamówionych pojazdów będzie zależała od decyzji DPMB i możliwości finansowych.

Ważnym elementem postępowania jest także serwis. Wybrany dostawca będzie zobowiązany zapewnić obsługę gwarancyjną oraz usługi utrzymaniowe poza okresem gwarancji. Pozwala to przewoźnikowi zabezpieczyć warunki eksploatacji pojazdów w dłuższym okresie.

Škoda 27Tr i SOR TNS 12. Brno ma własną szkołę trolejbusową

Nowe zamówienie jest kontynuacją dużego programu modernizacji brneńskiej sieci trolejbusowej. W poprzednich latach DPMB kupował między innymi przegubowe pojazdy Škoda 27Tr z nadwoziami Solaris, które zwiększyły udział nowoczesnego taboru w codziennej eksploatacji. Ostatni duży program zakupowy obejmował 40 trolejbusów tego typu, zamówionych w 2021 roku i dostarczanych od 2022 roku.

Brno rozwija również własne kompetencje w zakresie montażu trolejbusów. W 2022 roku DPMB podpisał z SOR Libchavy umowę dotyczącą dostawy komponentów do samodzielnego złożenia 40 trolejbusów SOR TNS 12. Przedsięwzięcie miało ograniczyć koszty zakupu oraz wykorzystać możliwości centralnych warsztatów przewoźnika.

Trolejbusy montowane przez pracowników DPMB powstają w ramach projektu znanego jako Mario. Operator wcześniej wskazywał, że własny montaż może przynieść oszczędności rzędu 2,5 mln CZK na jednym pojeździe, czyli nawet 100 mln CZK przy pełnej realizacji programu. Równocześnie takie przedsięwzięcie rozwija doświadczenie techniczne personelu odpowiedzialnego za późniejszą obsługę i naprawy.

Obecny przetarg dotyczy jednak zakupu kompletnych trolejbusów przegubowych. DPMB nie wskazał konkretnego producenta, a oferta musi spełniać wszystkie wymagania techniczne i formalne. Dotychczasowe zakupy pojazdów Škoda i SOR nie przesądzają więc o wyniku nowego postępowania.

Komín za 800 mln CZK. Zajezdnia dla nowej generacji trolejbusów

Równolegle z zakupami taborowymi Brno przygotowuje kompleksową przebudowę zajezdni trolejbusowej Komín. Przetarg na wybór wykonawcy ogłoszono 12 października 2026 roku, a wartość szacunkowa inwestycji wynosi 800 mln CZK netto, czyli około 140 mln PLN.

Projekt obejmuje rozbiórkę części istniejących obiektów oraz budowę nowej infrastruktury technicznej. Powstanie parkingowy obiekt trolejbusowy, nowa hala utrzymania i napraw, myjnia, stanowiska codziennej obsługi oraz zaplecze diagnostyczne. Przewidziano również budowę centrum energetycznego z podstacją trakcyjną, które zapewni odpowiednie warunki zasilania kompleksu.

W ramach inwestycji powstaną także pomieszczenia socjalne i mieszkania dla pracowników DPMB. Projekt obejmuje ponadto budowę nowej strażnicy dla ochotniczej straży pożarnej JSDH Brno-Komín, parkingu dla samochodów osobowych oraz przebudowę wjazdów i połączeń drogowych z ulicami Jundrovská i Podveská.

Zwiększenie pojemności zajezdni jest istotne w kontekście planowanych zakupów nowych trolejbusów. Nowoczesne pojazdy, zwłaszcza przegubowe konstrukcje bateryjne, wymagają odpowiedniego wyposażenia warsztatowego, diagnostyki systemów elektrycznych oraz infrastruktury do ich codziennego utrzymania. Modernizacja Komína ma zapewnić warunki do obsługi większej i bardziej zaawansowanej technologicznie floty.

Miloš Havránek, dyrektor generalny DPMB, wskazał, że celem inwestycji jest stworzenie zaplecza odpowiadającego współczesnym wymaganiom transportu miejskiego. Przewoźnik chce zwiększyć możliwości parkowania i napraw pojazdów, a jednocześnie poprawić warunki pracy personelu.

Modernizacja według FIDIC. Zakończenie w 2029 roku

Przebudowa Komína ma zostać zrealizowana etapami, z zachowaniem ciągłości funkcjonowania brneńskiej sieci trolejbusowej. Prace obejmą przygotowanie dokumentacji, rozbiórkę istniejących budynków oraz stopniową budowę nowych obiektów. DPMB zdecydował się na model realizacji oparty na międzynarodowych warunkach kontraktowych FIDIC.

Zamawiający przewiduje uruchomienie zmodernizowanej części trolejbusowej do końca czerwca 2029 roku. Zakończenie budowy mieszkań pracowniczych i nowej strażnicy straży pożarnej zaplanowano na grudzień 2029 roku.

Władze Brna zamierzają ubiegać się o dofinansowanie projektu z programu Operační program Doprava 2021–2027. Na obecnym etapie nie oznacza to jednak, że całe planowane wsparcie zostało już przyznane. DPMB prowadzi procedurę wyboru wykonawcy, a termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału upływa 17 listopada 2026 roku.

Harmonogram przebudowy zajezdni częściowo pokrywa się z planowanymi dostawami nowych trolejbusów. Oznacza to konieczność odpowiedniego skoordynowania prac budowlanych, organizacji zaplecza zastępczego i wprowadzania nowych pojazdów do ruchu.

Program inwestycyjny DPMB obejmuje także osobny przetarg na dostawę maksymalnie 40 tramwajów dwukierunkowych, których wartość szacunkowa wynosi 3,6 mld CZK netto. Pojazdy mają mieć długość 29–31 m, pojemność co najmniej 230 pasażerów oraz system antykolizyjny. Dostawy zamówienia podstawowego obejmującego 12 wagonów zaplanowano na lata 2028–2029.

Oba przetargi taborowe opublikowano 13 października, a termin składania ofert upływa w tym samym dniu, 19 listopada 2026 roku. Łączny budżet zamówień na trolejbusy i tramwaje wynosi 4,4 mld CZK netto. Zakup obu rodzajów pojazdów stanowi jednak przedmiot odrębnych postępowań.

Zakupowe tło: 132 trolejbusy w regularnej flocie DPMB

Brno dysponuje największą siecią trolejbusową w Czechach. Według zestawienia czeskiej Wikipedii, opartego na ewidencji pojazdów z 23 stycznia 2026 roku, podstawowa flota Dopravní podnik města Brna (DPMB) liczyła 132 trolejbusy przeznaczone do regularnych przewozów pasażerskich, reprezentujące pięć typów. Dane o poszczególnych modelach i numerach taborowych można porównać również z bazą Phototrans.

Najliczniejszą grupę stanowią 40 przegubowych trolejbusów Škoda 27Tr Solaris, dostarczanych w latach 2021–2023 i wykorzystujących nadwozia Solaris Urbino 18. Drugą grupą pojazdów przegubowych jest 30 trolejbusów Škoda 31Tr SOR z 2015 roku, zbudowanych na bazie nadwozi SOR NB 18. Łącznie daje to 70 trolejbusów przegubowych, które stanowią podstawę obsługi najbardziej obciążonych linii w Brnie.

W segmencie pojazdów standardowych DPMB posiada 40 bateryjnych trolejbusów Škoda 32Tr SOR, dostarczonych w latach 2023–2025, oraz 12 trolejbusów SOR TNS 12, montowanych przez pracowników przewoźnika w ramach projektu Mario. Flotę uzupełnia 10 trolejbusów Škoda 26Tr Solaris z 2018 roku, wyposażonych w baterie umożliwiające jazdę poza siecią trakcyjną. Łącznie przewoźnik dysponuje zatem 62 trolejbusami o standardowej długości około 12 metrów.

W ostatnich latach DPMB wycofał z regularnej eksploatacji starsze konstrukcje Škoda 14Tr, 15Tr, 21Tr, 22Tr i 25Tr. Ostatnie trolejbusy Škoda 21Tr zakończyły regularną służbę w lutym 2025 roku. Część starszych pojazdów zachowano jako tabor historyczny lub retro, dlatego nie należy ich doliczać do podstawowej floty 132 trolejbusów.

Planowany zakup nowych przegubowych trolejbusów będzie dotyczył przede wszystkim najstarszej obecnie eksploatowanej serii wielkopojemnej, czyli 30 pojazdów Škoda 31Tr SOR z 2015 roku. Pozwoli to zastąpić generację liczącą już ponad dekadę, podczas gdy nowsze Škoda 27Tr Solaris pozostaną ważnym elementem brneńskiej floty.