Stambuł zamawia 50 autobusów elektrycznych AKIA. Baterie 465 kWh i nowa zajezdnia

Rozkład jazdy: 50 elektrobusów AKIA dla Stambułu

1. Jakie parametry techniczne będą miały autobusy AKIA Ultra LF12EV zamówione przez IETT?
2. Jak zostanie przygotowana infrastruktura ładowania i zarządzania elektryczną flotą?
3. Jak kontrakt AKIA wpisuje się w program wymiany 2000 autobusów i pojazdów Metrobüs w Stambule?

AKIA wygrywa przetarg na 50 elektrobusów

Turecka firma AKIA Automotive została wybrana przez İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü (IETT) na dostawcę 50 autobusów elektrycznych Ultra LF12EV. Rozstrzygnięcie dotyczy postępowania na zakup 12-metrowych autobusów miejskich z napędem bateryjnym. Według producenta jest to pierwsze w Turcji zamówienie na tak dużą flotę pełnowymiarowych autobusów elektrycznych realizowane w ramach jednego przetargu.

Postępowanie IETT na 50 autobusów elektrycznych o długości 12 m zostało wyznaczone na 23 czerwca 2026 roku i otrzymało numer 2026/970432. Zamawiający prowadził je w procedurze otwartej, umożliwiającej udział wykonawcom spełniającym określone wymagania. Wybór AKIA oznacza zakończenie etapu rywalizacji o dostawę pojazdów, natomiast produkcja i przekazywanie autobusów mają rozpocząć się w 2027 roku.

Producent będzie realizował zamówienie w swoim zakładzie w Bursie, gdzie powstają autobusy miejskie i pojazdy dla systemów szybkiego transportu autobusowego. AKIA jest już obecna we flocie stambulskiego przewoźnika, ale dotychczas dostarczała przede wszystkim pojazdy spalinowe. Nowy kontrakt oznacza rozszerzenie współpracy z IETT o pełnowymiarowe autobusy bateryjne.

AKIA Ultra LF12EV: bateria 465 kWh i silnik 240 kW

Zamówiony przez Stambuł AKIA Ultra LF12EV to 12-metrowy, całkowicie niskopodłogowy autobus miejski z napędem elektrycznym. W konfiguracji wskazanej dla IETT pojazd otrzyma magazyn energii o pojemności 465 kWh oraz silnik elektryczny o mocy 240 kW. Parametry te mają zapewnić możliwość obsługi regularnych linii miejskich przy wykorzystaniu infrastruktury ładowania przygotowanej dla nowej floty.

Pojemność baterii jest jednym z kluczowych elementów konstrukcji, ponieważ wpływa na możliwy przebieg autobusu pomiędzy kolejnymi ładowaniami. Producent nie podał jednak potwierdzonego zasięgu pojazdów w konfiguracji zamówionej przez IETT ani szczegółowych danych dotyczących zużycia energii. Rzeczywiste możliwości eksploatacyjne będą zależały między innymi od obciążenia pasażerskiego, warunków ruchu, temperatury oraz intensywności pracy klimatyzacji i ogrzewania.

Zastosowanie silnika o mocy 240 kW odpowiada charakterystyce pełnowymiarowego autobusu elektrycznego przeznaczonego do transportu miejskiego. Układ napędowy będzie współpracował z elektronicznym systemem zarządzania energią, którego zadaniem jest kontrolowanie pracy baterii i poszczególnych podzespołów. Szczegółowa konfiguracja systemu ładowania oraz parametry techniczne magazynów energii nie zostały jeszcze przedstawione.

Niska podłoga i miejsce dla 80 pasażerów

AKIA Ultra LF12EV została zaprojektowana jako autobus miejski z całkowicie niską podłogą, ułatwiającą wsiadanie i wysiadanie pasażerów. Według danych producenta pojazd może przewozić do 80 osób i jest wyposażony w rampę dla użytkowników wózków inwalidzkich. Rozwiązania te mają zapewnić dostępność transportu publicznego również pasażerom o ograniczonej mobilności.

Warto jednak zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy danymi producenta a wcześniejszymi informacjami zamawiającego. W kwietniowym programie taborowym IETT wskazywało dla 50 elektrobusów pojemność 80 pasażerów, natomiast w sierpniowej prezentacji pakietu 550 nowych pojazdów podano 75 pasażerów na autobus. Dopiero ostateczna specyfikacja dostarczanych egzemplarzy pozwoli jednoznacznie potwierdzić ich homologowaną pojemność.

Niskopodłogowa konstrukcja ma szczególne znaczenie na liniach miejskich o dużej częstotliwości wymiany podróżnych. W przypadku Stambułu, gdzie autobusy obsługują zarówno zwarte dzielnice centralne, jak i rozległe obszary mieszkaniowe, sprawność wejścia i wyjścia pasażerów wpływa bezpośrednio na czas postoju na przystankach. Elektryczny Ultra LF12EV ma uzupełnić flotę wykorzystywaną w takich warunkach.

Kamery zamiast lusterek i systemy ADAS

Ważnym elementem wyposażenia nowych autobusów będą systemy wspomagania kierowcy ADAS (Advanced Driver Assistance Systems). AKIA zapowiedziała zastosowanie cyfrowych lusterek, w których obraz z kamer zastępuje tradycyjne lusterka zewnętrzne. Kierowca będzie korzystał również z elektronicznych systemów monitorowania otoczenia pojazdu.

Wyposażenie ma obejmować ostrzeganie o pojazdach i przeszkodach w martwym polu, monitorowanie pasa ruchu, wykrywanie pieszych oraz ostrzeganie przed możliwością kolizji. Rozwiązania te są szczególnie istotne w gęstym ruchu miejskim, gdzie autobusy regularnie poruszają się w bezpośrednim sąsiedztwie samochodów, motocykli, rowerzystów i pieszych. Systemy mają wspierać kierowcę podczas manewrów oraz jazdy w zatłoczonych korytarzach komunikacyjnych.

Dodatkowo pojazdy otrzymają rozbudowany system telemetryczny umożliwiający zdalne monitorowanie ich parametrów technicznych. Dane będą wykorzystywane zarówno podczas codziennej eksploatacji, jak i przy planowaniu obsługi serwisowej. Integracja elektroniki pokładowej z systemem zarządzania flotą będzie jednym z elementów całego projektu.

Nowa zajezdnia z ładowarkami dużej mocy

Dostawa autobusów nie będzie jedynym elementem inwestycji realizowanej dla IETT. Projekt przewiduje także przygotowanie dedykowanej zajezdni elektrycznej, wyposażonej w infrastrukturę ładowania o dużej mocy oraz centralny system zarządzania eksploatacją. Obiekt ma zapewniać obsługę nowej floty i koordynację procesu ładowania pojazdów.

W centrum zarządzania operator będzie mógł monitorować w czasie rzeczywistym stan autobusów, poziom naładowania baterii, zużycie energii oraz podstawowe parametry pracy. System telemetryczny pozwoli również analizować kondycję akumulatorów i efektywność energetyczną poszczególnych pojazdów. Takie dane mogą być wykorzystywane przy planowaniu wyjazdów na linie, harmonogramów ładowania oraz przeglądów technicznych.

Szczegółowe informacje dotyczące liczby ładowarek, ich mocy, lokalizacji zajezdni oraz wartości inwestycji infrastrukturalnej nie zostały jeszcze podane. Nie określono również, czy infrastruktura będzie wykorzystywać wyłącznie ładowanie przewodowe, czy także inne rozwiązania. Wiadomo natomiast, że założeniem projektu jest wspólne zarządzanie autobusami, energią i zapleczem technicznym.

Produkcja od 2027 roku. AKIA rozwija elektryczną ofertę

Produkcja i dostawy 50 autobusów Ultra LF12EV mają rozpocząć się w 2027 roku. AKIA będzie realizować zamówienie w Turcji, wykorzystując swoje zaplecze produkcyjne w Bursie. Nie podano jeszcze szczegółowego harmonogramu przekazywania kolejnych partii pojazdów ani daty zakończenia całego kontraktu.

AKIA Automotive, założona w 2013 roku, rozwija ofertę obejmującą autobusy miejskie oraz wysokopojemne pojazdy przeznaczone do systemów BRT. Producent jest znany między innymi z konstrukcji AKIA Ultra LF12 oraz AKIA LF25, wykorzystywanych w stambulskiej komunikacji publicznej. Wersja Ultra LF12EV stanowi elektryczne rozwinięcie oferty pełnowymiarowych autobusów miejskich.

Model bateryjny nie jest całkowitą nowością w portfolio firmy. Autobusy Ultra LF12EV były już oferowane na rynkach eksportowych, w tym w Serbii. Kontrakt IETT ma jednak szczególne znaczenie ze względu na liczbę pojazdów i skalę stambulskiego systemu transportowego.

AKIA już jest jednym z dostawców IETT

Zamówienie elektrobusów wpisuje się w wieloletnią współpracę AKIA ze stambulskim przewoźnikiem. Według raportu działalności IETT za 2025 rok we własnej flocie operatora znajdowało się 150 autobusów AKIA Ultra LF12 z silnikami Diesla oraz 132 pojazdy AKIA LF25. Łącznie daje to 282 autobusy tej marki.

Szczególne miejsce zajmuje AKIA LF25, czyli 25-metrowy, dwuprzegubowy autobus przeznaczony do obsługi systemu Metrobüs. Pojazdy tego typu wykorzystuje się na trasach charakteryzujących się bardzo dużymi potokami pasażerskimi, gdzie klasyczne autobusy 12-metrowe nie zapewniłyby odpowiedniej zdolności przewozowej. Dzięki wcześniejszym dostawom AKIA posiada doświadczenie we współpracy z IETT i obsłudze specyficznych wymagań stambulskiej komunikacji.

Nowe elektrobusy będą jednak należały do innej kategorii technicznej. W porównaniu z pojazdami spalinowymi wymagają osobnej infrastruktury energetycznej, odpowiedniego zaplecza serwisowego oraz nowych zasad planowania pracy przewozowej. Dla IETT oznacza to konieczność powiązania parametrów autobusów z możliwościami ładowania i organizacją pracy zajezdni.

Zakupowe tło

Kontrakt na 50 autobusów elektrycznych AKIA Ultra LF12EV jest częścią znacznie większego programu odnowy stambulskiego taboru. 3 kwietnia 2026 roku IETT przedstawiło plan pozyskania 662 nowych pojazdów, obejmujący 250 autobusów 12-metrowych z silnikami Diesla, 100 autobusów przegubowych, 150 krótkich autobusów, 100 pojazdów Metrobüs, 50 pełnowymiarowych elektrobusów oraz 12 elektrycznych pojazdów przeznaczonych do obsługi Wysp Książęcych.

Następnie 26 sierpnia 2026 roku IETT poinformowało o podpisaniu umów dotyczących pakietu 550 pojazdów, w którym znalazło się 400 klasycznych autobusów, 100 pojazdów Metrobüs i 50 elektrobusów. We wrześniu przewoźnik zaprezentował tę inwestycję jako pierwszy etap szerszego programu zakładającego zakup 2000 autobusów i pojazdów Metrobüs. Docelowa wartość całego programu została określona na około 100 mld TRY, przy czym nie oznacza to zakontraktowania wszystkich pojazdów.

Jednym z wcześniej potwierdzonych kontraktów jest zamówienie dla Karsana na 150 krótkich autobusów ATAK, których dostawy mają rozpocząć się pod koniec stycznia 2027 roku. Teraz do grona wykonawców dołącza AKIA, odpowiedzialna za elektryczną część pakietu. Obie firmy będą dostarczać pojazdy należące do różnych segmentów taborowych i przeznaczone do obsługi odmiennych typów linii.

Skalę działalności IETT pokazują dane eksploatacyjne przewoźnika. Każdego dnia stambulski system wykonuje około 67 tys. kursów, a autobusy i pozostałe pojazdy pokonują łącznie około 1,4 mln km, obsługując blisko 5 mln podróży. Według raportu za 2025 rok własna flota autobusów, pojazdów Metrobüs i pojazdów elektrycznych liczyła 3766 jednostek.

Wprowadzenie 50 elektrobusów stanowi więc stosunkowo niewielką część całego programu zakupowego, ale będzie wymagało nowego podejścia do zarządzania energią i infrastrukturą zajezdniową. Dotychczas stambulski operator wykorzystywał między innymi 60 elektrycznych Karsanów e-JEST na Wyspach Książęcych, natomiast kontrakt z AKIA obejmuje pełnowymiarowe autobusy przeznaczone do regularnej komunikacji miejskiej.

Warto również odróżnić deklarację producenta o pierwszym dużym tureckim przetargu na elektrobusy od wcześniejszych inwestycji w napędy elektryczne. Turcja posiada już producentów autobusów bateryjnych, a pojazdy elektryczne są wykorzystywane w tamtejszym transporcie publicznym. Znaczenie kontraktu AKIA polega przede wszystkim na zamówieniu jednorodnej floty 50 autobusów 12-metrowych wraz z przygotowaniem zaplecza do ich eksploatacji.

Dla tureckiego producenta to także możliwość wzmocnienia pozycji na krajowym rynku autobusów elektrycznych, na którym działają między innymi Karsan, Otokar, TEMSA, BMC i Bozankaya. Dla IETT najważniejszym sprawdzianem będzie natomiast wdrożenie nowych pojazdów do codziennej eksploatacji, zintegrowanie ich z systemem zarządzania flotą i zapewnienie odpowiedniej dostępności technicznej. Pierwsze dostawy AKIA Ultra LF12EV zaplanowane na 2027 rok pokażą, jak szybko Stambuł będzie przechodził od zamówień autobusów elektrycznych do ich regularnego wykorzystania na miejskich liniach.