Rekordowe wydatki na gospodarkę morską w 2027 roku. Ponad 3,7 mld zł na inwestycje i rozwój portów

O planach finansowych oraz najważniejszych inwestycjach poinformował wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka podczas 25. Forum Gospodarki Morskiej w Gdyni. Wśród priorytetów znalazły się Port Zewnętrzny w Gdyni, Droga Czerwona, modernizacja linii kolejowej nr 201 oraz budowa następcy żaglowca „Dar Młodzieży”.

Rozkład jazdy:

1. Na jakie konkretne inwestycje w gospodarce morskiej zostanie przeznaczone rekordowe 3,7 mld zł w 2027 roku?

2. W jaki sposób nowe przepisy przyspieszą realizację Portu Zewnętrznego w Gdyni, Drogi Czerwonej oraz modernizację linii kolejowej nr 201?

3. Kiedy można spodziewać się pierwszych efektów działań mających zachęcić armatorów do rejestrowania statków pod polską banderą?

Ponad 3,7 mld zł na gospodarkę morską w 2027 roku

Polska gospodarka morska ma otrzymać w przyszłym roku rekordowe środki budżetowe. Zapowiedź zwiększenia nakładów przedstawił w piątek, 9 października, wiceminister infrastruktury Arkadiusz Marchewka, uczestniczący w 25. Forum Gospodarki Morskiej w Gdyni. Podkreślił, że rozwój portów, infrastruktury transportowej i przemysłu morskiego ma strategiczne znaczenie nie tylko dla polskiej gospodarki, ale również dla bezpieczeństwa państwa.

Podczas wystąpienia wiceszef Ministerstwa Infrastruktury zwrócił uwagę na znaczenie współpracy administracji publicznej z przedsiębiorcami, ekspertami oraz przedstawicielami środowisk związanych z gospodarką morską. Jak zaznaczył, ich doświadczenie i wiedza mają istotny wpływ na podejmowanie decyzji dotyczących kierunków rozwoju sektora.

Jedną z najważniejszych informacji przedstawionych podczas forum była zapowiedź rekordowych wydatków budżetowych na gospodarkę morską. W 2027 roku mają one przekroczyć 3,7 mld zł, co oznacza wzrost o 20 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim oraz o 236 proc. względem 2023 roku.

Zwiększone nakłady mają umożliwić realizację kolejnych inwestycji na polskim wybrzeżu, w tym przedsięwzięć związanych z rozwojem infrastruktury portowej oraz szeroko rozumianego sektora morskiego. Jednym z zapowiedzianych projektów jest budowa następcy żaglowca szkolnego „Dar Młodzieży”. Według przedstawionych informacji wykonawca nowej jednostki ma zostać wyłoniony w listopadzie 2026 roku.

Rekordowy budżet ma również stanowić impuls do dalszego rozwoju polskich portów i zwiększania ich znaczenia w międzynarodowych łańcuchach logistycznych. Wiceminister podkreślił, że inwestycje w gospodarkę morską należy rozpatrywać nie tylko przez pryzmat działalności przeładunkowej, ale również infrastruktury zapewniającej sprawne połączenia portów z zapleczem gospodarczym kraju.

Nowa ustawa ma przyspieszyć budowę Portu Zewnętrznego i Drogi Czerwonej

Ważnym tematem wystąpienia Arkadiusza Marchewki była przyjęta przez Sejm ustawa dotycząca usprawnienia realizacji kluczowych inwestycji infrastrukturalnych. Głosowanie nad nowymi przepisami odbyło się w czwartek, 8 października.

Według wiceministra rozwiązania przewidziane w ustawie mają przyspieszyć przygotowanie i realizację strategicznych przedsięwzięć transportowych. Wśród inwestycji, które mogą skorzystać na nowych regulacjach, wymienił budowę Portu Zewnętrznego w Gdyni, Drogi Czerwonej oraz prace na linii kolejowej nr 201, łączącej Bydgoszcz z Trójmiastem.

Port Zewnętrzny to jedno z kluczowych przedsięwzięć rozwojowych gdyńskiego portu. Jego realizacja ma umożliwić dalsze zwiększanie potencjału przeładunkowego i rozwój infrastruktury dostosowanej do potrzeb współczesnej żeglugi morskiej. Z kolei Droga Czerwona ma poprawić dostęp drogowy do portu, a inwestycje kolejowe zwiększyć możliwości przewozu ładunków pomiędzy portami a pozostałą częścią kraju.

– Dzisiaj gospodarka morska i wszystko to, co dzieje się na zapleczu portów, to nasze szeroko rozumiane bezpieczeństwo i fundament naszego rozwoju gospodarczego – powiedział Arkadiusz Marchewka.

Wypowiedź wiceministra wskazuje na coraz większe znaczenie kompleksowego podejścia do rozwoju infrastruktury portowej. Same inwestycje w nabrzeża i terminale nie wystarczą bowiem do pełnego wykorzystania potencjału przeładunkowego, jeżeli nie będą im towarzyszyły odpowiednie połączenia kolejowe i drogowe.

Linia kolejowa nr 201 ważna dla obsługi portów

Wśród przedsięwzięć, których realizację mają usprawnić nowe przepisy, znalazła się linia kolejowa nr 201, stanowiąca ważne połączenie pomiędzy Bydgoszczą a Trójmiastem.

Infrastruktura kolejowa odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu polskich portów morskich, szczególnie w zakresie transportu kontenerów i ładunków masowych. Rozwój połączeń z zapleczem lądowym jest niezbędny, aby porty mogły obsługiwać rosnące wolumeny towarów bez nadmiernego zwiększania obciążenia sieci drogowej.

Modernizacja linii nr 201 wpisuje się w działania mające poprawić dostęp kolejowy do portów Trójmiasta. Jej znaczenie wykracza przy tym poza samą gospodarkę morską, ponieważ infrastruktura ta służy również transportowi pasażerskiemu i regionalnym połączeniom kolejowym.

Przyspieszenie inwestycji na tej trasie może mieć zatem znaczenie zarówno dla przewoźników towarowych, jak i dla całego systemu transportowego północnej Polski.

Polskie porty przeładowały 141 mln ton towarów

Podczas forum wiceminister przypomniał również wyniki osiągnięte przez najważniejsze polskie porty morskie w 2025 roku. Łączne przeładunki w portach o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej wyniosły 141 mln ton towarów.

Istotnym elementem działalności portowej były przewozy kontenerowe. W ubiegłym roku polskie porty obsłużyły łącznie 3,9 mln TEU, czyli jednostek odpowiadających pojemności standardowego kontenera 20-stopowego.

Szczególnie ważny wynik osiągnął Port Gdynia, który po raz pierwszy w swojej historii przekroczył poziom miliona TEU przeładowanych kontenerów.

Dane te pokazują znaczenie polskich portów w obsłudze międzynarodowego handlu i potwierdzają potrzebę dalszych inwestycji w infrastrukturę umożliwiającą przyjmowanie dużych statków oraz sprawną obsługę rosnącej liczby kontenerów.

Gdynia przyjmuje coraz większe kontenerowce

Arkadiusz Marchewka zwrócił również uwagę na zakończone wcześniej inwestycje infrastrukturalne w Porcie Gdynia, w tym pogłębienie toru podejściowego.

Jednym z symboli rozwoju możliwości portu było zawinięcie do Gdyni kontenerowca MSC Venice o długości 400 metrów. Wydarzenie to pokazało znaczenie prowadzonych prac modernizacyjnych dla zwiększania dostępności portu dla największych jednostek handlowych.

Pogłębianie torów podejściowych oraz modernizacja infrastruktury hydrotechnicznej są istotne dla utrzymania konkurencyjności portów na rynku międzynarodowym. Umożliwiają obsługę coraz większych statków, co ma znaczenie dla efektywności przewozów morskich i rozwoju połączeń oceanicznych.

W połączeniu z planowaną budową Portu Zewnętrznego inwestycje te mają tworzyć podstawy dalszego rozwoju gdyńskiego ośrodka portowego.

Powrót polskiej bandery na statki handlowe

Kolejnym zagadnieniem poruszonym podczas wystąpienia były działania zmierzające do zwiększenia liczby statków handlowych pływających pod polską banderą.

Wiceminister przypomniał o rozwiązaniach podatkowych i ubezpieczeniowych, których celem jest stworzenie bardziej konkurencyjnych warunków prowadzenia działalności przez armatorów rejestrujących statki w Polsce.

Jednym z najważniejszych elementów tych rozwiązań jest wprowadzenie niskiego podatku tonażowego, który ma zastępować tradycyjny podatek dochodowy CIT. Wysokość obciążenia będzie uzależniona od wielkości statku, a nie od standardowo ustalanego dochodu przedsiębiorstwa.

– Zamiast podatku CIT armatorzy zapłacą niski podatek tonażowy, który będzie zależał od wielkości statku – wyjaśnił Arkadiusz Marchewka.

Wśród przedstawionych rozwiązań znalazły się również preferencje podatkowe dotyczące marynarzy oraz korzystniejsze warunki ubezpieczeń społecznych, które mają ograniczać koszty pracy.

Celem tych działań jest poprawa atrakcyjności polskiego rejestru statków i stworzenie warunków zachęcających armatorów do prowadzenia działalności pod polską banderą.

Forum Gospodarki Morskiej o przyszłości branży

Zapowiedzi dotyczące rekordowego budżetu oraz nowych inwestycji zostały przedstawione podczas 25. Forum Gospodarki Morskiej, które rozpoczęło się w piątek w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni.

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, przedsiębiorców, ekspertów oraz środowisk naukowych związanych z gospodarką morską. Uczestnicy rozmawiają o aktualnej kondycji sektora, perspektywach jego rozwoju oraz wyzwaniach wynikających ze zmieniającej się sytuacji geopolitycznej.

Program forum obejmuje sześć paneli tematycznych, poświęconych między innymi przemysłowi okrętowemu, działalności portów morskich, logistyce, odnawialnym źródłom energii oraz cyberbezpieczeństwu. Jednym z istotnych zagadnień jest również polityka morska Unii Europejskiej i jej wpływ na funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw.

Organizatorami wydarzenia są Miasto Gdynia oraz Agencja Rozwoju Gdyni.

Zapowiedziane wydatki przekraczające 3,7 mld zł, w połączeniu z planowanym usprawnieniem realizacji strategicznych inwestycji, mają stworzyć warunki do dalszego rozwoju polskiej gospodarki morskiej. Szczególne znaczenie będą miały przedsięwzięcia zwiększające możliwości przeładunkowe portów oraz poprawiające ich dostępność od strony lądu, w tym inwestycje kolejowe i drogowe.