Kłajpeda rusza z największą rozbudową portu w swojej historii. Powstanie 100 ha nowego lądu

Na wodach Zalewu Kurońskiego powstanie około 100 hektarów nowego lądu, 1,3 km nabrzeży oraz infrastruktura pozwalająca na rozwój nowych terminali. Docelowa zdolność przeładunkowa nowej części portu ma sięgnąć około 30 mln ton rocznie, w tym 2,5 mln TEU. Na samą infrastrukturę przewidziano blisko 600 mln euro.

Rozkład jazdy:

1. Jakie prace obejmie największa w historii rozbudowa południowej części Portu Kłajpeda?
2. O ile zwiększą się możliwości przeładunkowe portu po utworzeniu około 100 hektarów nowego terenu i 1,3 km nabrzeży?
3. Ile ma kosztować rozbudowa Portu Kłajpeda i jakie znaczenie inwestycja będzie miała dla pozycji Litwy na Bałtyku?

100 hektarów nowego lądu

Zarząd Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie 23 września 2026 roku poinformował o rozpoczęciu poszukiwania wykonawcy zasadniczej części południowej rozbudowy portu. To jeden z najważniejszych momentów przygotowywanego od dłuższego czasu przedsięwzięcia, które zasadniczo zmieni granice i możliwości największego litewskiego portu.

Litewski minister transportu Juras Taminskas określił inwestycję jako największą rozbudowę portu w całej historii niepodległej Litwy. Nowy teren ma pod względem powierzchni odpowiadać całej dzielnicy mieszkaniowej miasta.

Skala przedsięwzięcia jest wyjątkowa. W południowej części Kłajpedy, na obszarze Zalewu Kurońskiego, ma zostać utworzonych około 100 hektarów całkowicie nowego terenu.

Zwycięzca właśnie ogłoszonego postępowania będzie odpowiadał nie tylko za jego uformowanie. Zakres prac obejmuje również budowę około 1300 metrów nabrzeży, pogłębienie akwenu portowego oraz wykonanie części prac przy jednym z falochronów.

Konieczna będzie również poważna przebudowa infrastruktury technicznej. Wykonawca zdemontuje fragment napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV Marios–Juodkrantė i zastąpi go nową linią kablową poprowadzoną pod ziemią.

Przewidziano ponadto wykonanie kanalizacji deszczowej oraz zabezpieczenie brzegu w rejonie wyspy Kiaulės Nugara.

Nowy terminal kontenerowy i 2,5 mln TEU

Nowa część portu ma przede wszystkim umożliwić dalszy rozwój przeładunków. Na pozyskanym terenie planowane są nowe terminale, w tym nowy terminal kontenerowy. Port dostrzega tam również potencjał dla rozwoju przemysłu inżynierii morskiej.

Parametry projektu pokazują jego skalę. Docelowa zdolność przeładunkowa południowej części Kłajpedy została określona na około 30 mln ton rocznie, w tym do 2,5 mln TEU. Planowana głębokość przy nowych nabrzeżach wynosi 17 metrów.

Oznacza to, że nie chodzi jedynie o powiększenie istniejącej infrastruktury, ale o stworzenie praktycznie nowego obszaru portowego o bardzo dużych możliwościach przeładunkowych.

Prawie 600 mln euro na infrastrukturę

Rozbudowa południowej części portu pochłonie znaczną część środków inwestycyjnych Kłajpedy w najbliższych latach. W ramach strategicznego planu działalności portu na lata 2026–2029 na przedsięwzięcie przewidziano blisko 600 mln euro.

To największa część całego programu inwestycyjnego portu w tym okresie. Jeszcze większa będzie jednak łączna skala przedsięwzięcia, gdy do inwestycji publicznych dołączą przyszli operatorzy i prywatni inwestorzy.

Według Zarządu Portu Kłajpeda całkowita wartość projektu wraz z nakładami przyszłych inwestorów ma przekroczyć miliard euro.

– Nowy teren będzie przyciągał inwestorów, powstaną tutaj terminale, a to oznacza nowe miejsca pracy, rozwijającą się gospodarkę oraz jeszcze silniejszy sektor transportowy i logistyczny kraju – podkreśla Algis Latakas, dyrektor generalny Zarządu Państwowego Portu Morskiego w Kłajpedzie.

Pierwsze prace już ruszyły

Choć przetarg na zasadniczą część przedsięwzięcia został ogłoszony dopiero teraz, przygotowania w terenie już się rozpoczęły.

Pierwszym elementem są południowe falochrony. Wcześniej wybrano ich wykonawcę – firmę Tilsta. Wartość zawartego kontraktu wynosi 24,5 mln euro netto. Rozpoczęcie zasadniczych robót budowlanych przy falochronach zaplanowano na jesień 2026 roku.

Same konstrukcje mają pełnić nie tylko funkcję portową. Według Zarządu Portu Kłajpeda pomogą również ograniczyć napływ słonej wody do Zalewu Kurońskiego.

Ogłoszone 23 września postępowanie obejmuje natomiast zasadniczą część budowy nowego obszaru portowego. Z dostępnych informacji przetargowych wynika, że inwestycja ma być realizowana w formule „projektuj i buduj”.

Port będzie szukał również operatora

Równolegle przygotowywany jest model wykorzystania nowego terenu. We wrześniu litewski rząd zatwierdził zasady przeprowadzenia konkursu dotyczącego dzierżawy całego nowego obszaru lub jego części.

Jeszcze w 2026 roku planowane jest ogłoszenie kolejnego postępowania, tym razem dotyczącego wyboru operatora, który będzie prowadził działalność na powstającym terenie.

To właśnie przyszłe inwestycje prywatne mają podnieść całkowitą wartość przedsięwzięcia powyżej miliarda euro.

Kłajpeda znacząco zwiększy swoje możliwości

Realizacja projektu oznacza bardzo poważne zwiększenie potencjału Kłajpedy na bałtyckim rynku portowym. Powstanie nie tylko dodatkowa przestrzeń przeładunkowa, ale praktycznie nowy kompleks terminalowy przygotowany między innymi do obsługi kontenerów oraz działalności związanej z przemysłem morskim.

Zarząd portu podkreśla również znaczenie projektu dla bezpieczeństwa i mobilności wojskowej. Rozbudowana infrastruktura ma więc znaczenie nie tylko gospodarcze, ale także strategiczne dla Litwy i całego regionu.

– To będzie największa rozbudowa portu w całej historii niepodległej Litwy – podkreślił minister transportu Juras Taminskas, wskazując, że inwestycja ma wzmacniać gospodarkę i bezpieczeństwo kraju przez kolejne dekady.

Południowa rozbudowa Kłajpedy jest więc czymś więcej niż kolejną modernizacją nabrzeży. Utworzenie 100 hektarów nowego terenu, 1,3 km nabrzeży o głębokości 17 metrów oraz potencjału przeładunkowego sięgającego 30 mln ton rocznie stworzy w praktyce nową część portu. Jeżeli projekt zostanie zrealizowany zgodnie z założeniami, będzie to jedna z największych inwestycji portowych realizowanych obecnie w regionie Morza Bałtyckiego.