Autobusy Brzeskie pierwszą ofiarą prezydenckiego weta dla ustawy o PTZ

Nowy system miał objąć osiem samorządów i działać pod wspólnym organizatorem, którym jest Związek Powiatowo-Gminny „Autobusy Brzeskie”. W planach były wspólny bilet, skoordynowane połączenia, kursy dostosowane do pracy zmianowej oraz integracja z koleją. Związek pozostaje utworzony, ale według Powiatu Brzeskiego bez nowych rozwiązań finansowych przewozy nie mogą zostać uruchomione w zakładanym zakresie.

Rozkład jazdy:

1. Które samorządy utworzyły Związek Powiatowo-Gminny „Autobusy Brzeskie”?
2. Jak miał funkcjonować nowy system połączeń w powiecie brzeskim?
3. Dlaczego przygotowania do uruchomienia przewozów zostały zawieszone?

Osiem samorządów miało stworzyć jedną sieć

Autobusy Brzeskie były przygotowywane jako wspólny system publicznego transportu zbiorowego dla Powiatu Brzeskiego, Miasta Brzeg, Gminy Grodków, Gminy Lewin Brzeski, Gminy Lubsza, Gminy Olszanka, Gminy Skarbimierz oraz Gminy Popielów.

Ta ostatnia administracyjnie znajduje się poza powiatem brzeskim, ale zdecydowała się wejść do projektu ze względu na codzienne powiązania komunikacyjne mieszkańców z sąsiednimi gminami.

Za organizację transportu miał odpowiadać jeden podmiot, czyli Związek Powiatowo-Gminny „Autobusy Brzeskie”. Samorządy uzgodniły statut oraz zasady współfinansowania przewozów i przygotowywały dokumentację potrzebną do uruchomienia systemu.

„Naszym celem jest znalezienie skutecznego sposobu na ograniczenie wykluczenia komunikacyjnego oraz stworzenie systemu odpowiadającego na potrzeby mieszkańców całego powiatu” – mówili inicjatorzy projektu Autobusy Brzeskie.

Kursy przed godz. 5:00 i po godz. 22:00

Założenia nie ograniczały się do połączenia istniejących tras pod wspólnym szyldem. Samorządy chciały zbudować jedną sieć dostosowaną między innymi do godzin pracy, nauki oraz funkcjonowania urzędów i placówek ochrony zdrowia.

W dni robocze autobusy miały zapewniać możliwość dojazdu do zakładów pracujących w systemie trzyzmianowym. Zakładano więc kursy rozpoczynające się przed godz. 5:00 oraz połączenia powrotne realizowane po godz. 22:00.

System miał funkcjonować również w weekendy i święta.

Planowano także uruchomienie połączeń do miejscowości, które obecnie nie mają transportu publicznego lub są obsługiwane tylko pojedynczymi kursami w ciągu dnia.

„Chcemy stworzyć system, który będzie realną alternatywą dla samochodu i przede wszystkim pozwoli swobodnie dojeżdżać do pracy, szkoły, lekarza czy urzędu. Dziś wiele miejscowości nadal zmaga się z wykluczeniem komunikacyjnym i to trzeba zmienić” – podkreślali inicjatorzy projektu.

Jeden bilet i wspólne rozkłady

Jednym z podstawowych założeń Autobusów Brzeskich był wspólny bilet na wszystkie linie należące do systemu.

Pasażer miał móc korzystać z różnych połączeń niezależnie od granic poszczególnych gmin i podmiotu wykonującego konkretny kurs. Samorządy zapowiadały również atrakcyjny cenowo bilet miesięczny.

Rozkłady miały być przygotowywane wspólnie, a nie oddzielnie przez każdą gminę. Zakładano ich synchronizację z połączeniami kolejowymi i autobusami dalekobieżnymi, szczególnie w Brzegu i innych punktach przesiadkowych.

Uzupełnieniem miała być aplikacja mobilna z rozkładem jazdy oraz możliwością zakupu biletu przez internet.

W planach był również nowoczesny tabor autobusowy, ale na tym etapie samorządy nie wskazały konkretnych marek, modeli ani liczby pojazdów.

19 sierpnia prezydent odmówił podpisania ustawy

19 sierpnia 2026 roku Prezydent RP Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z 31 lipca 2026 roku o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw, oznaczonej jako druk sejmowy nr 2700.

Projektowane przepisy miały zmieniać zasady organizowania i finansowania publicznego transportu zbiorowego. Samorządy tworzące Autobusy Brzeskie przygotowywały swój model z uwzględnieniem tych rozwiązań, w tym planowanych zasad rozdzielania środków na przewozy.

Prezydent uzasadniał weto m.in. zastrzeżeniami dotyczącymi maksymalnie pięcioletnich umów przewozowych, pozycji gmin przy ubieganiu się o środki oraz proponowanych rozwiązań dotyczących transportu na żądanie.

„Nie podpiszę ustawy, która zamiast poprawiać lokalny transport, może doprowadzić do likwidacji kolejnych połączeń. Oczekuję od rządu rozwiązania prostego i skutecznego: stabilnego finansowania, silnej roli gmin i transportu dostępnego dla mieszkańców małych miast i polskiej wsi” – powiedział Karol Nawrocki, Prezydent RP.

Powiat: bez zapewnionego finansowania nie będzie startu

Dla Autobusów Brzeskich zasadniczą konsekwencją decyzji jest brak wejścia w życie przepisów, na których samorządy opierały harmonogram dalszych przygotowań.

Powiat Brzeski podkreśla, że problem nie wynika z braku dokumentacji lub niewykonania prac organizacyjnych. Według samorządu przygotowania były zaawansowane, ale nie ma obecnie zapewnionego systemu finansowania pozwalającego uruchomić przewozy w zaplanowanej skali.

Dlatego działalność Autobusów Brzeskich została zawieszona do czasu przyjęcia nowych rozwiązań ustawowych, w szczególności określających zasady finansowania transportu publicznego.

Nie oznacza to rozwiązania Związku Powiatowo-Gminnego. Przygotowana dokumentacja, statut i dotychczasowe ustalenia mają zostać wykorzystane po stworzeniu nowych warunków prawnych i finansowych.

Do tego czasu gminy mają organizować transport w oparciu o dotychczasowe rozwiązania. Ustawa wraca do Sejmu, który może odrzucić prezydenckie weto większością 3/5 głosów.

Zakupowe tło

Proces tworzenia wspólnego organizatora rozpoczął się przed wakacjami. 25 czerwca 2026 roku Rada Powiatu Brzeskiego przyjęła uchwały dotyczące utworzenia Związku Powiatowo-Gminnego „Autobusy Brzeskie” oraz jego statutu. Analogiczne działania podejmowały samorządy wchodzące do związku.

13 lipca Powiat Brzeski szerzej przedstawił założenia projektu. Jako inicjatorów wskazano Jacka Monkiewicza, starostę brzeskiego, Tomasza Zemana, radnego wojewódzkiego, oraz Sebastiana Rachwalskiego, radnego powiatowego. Wtedy wskazywano już jeden bilet, obsługę pracowników zatrudnionych na trzy zmiany, komunikację weekendową oraz wspólne planowanie sieci jako podstawowe elementy przyszłego systemu.

3 sierpnia 2026 roku odbyło się pierwsze posiedzenie zgromadzenia ZPG Autobusy Brzeskie. Prezesem związku został Sebastian Rachwalski, wiceprezesem Michał Marek, wójt Gminy Lubsza, a członkiem zarządu Łukasz Chawawko, sekretarz Gminy Grodków. Przewodniczącym zgromadzenia został Jacek Monkiewicz, a jego zastępczynią Violetta Jaskólska-Palus, burmistrzyni Brzegu.

Jeszcze na początku sierpnia samorządy wskazywały, że kolejnym krokiem będzie oczekiwanie na nowe przepisy dotyczące transportu zbiorowego i system jego finansowania. Po prezydenckim wecie z 19 sierpnia przygotowania do uruchomienia przewozów zostały wstrzymane.