Witamy na stronie Transinfo.pl Nie widzisz tego artykułu, bo blokujesz reklamy, korzystając z Adblocka. Oto co możesz zrobić: Wypróbuj subskrypcję TransInfo.pl (już od 15 zł za rok), która ograniczy Ci reklamy i nie zobaczysz tego komunikatu Już subskrybujesz TransInfo.pl? Zaloguj się

Unia zmienia podejście do zakupów flotowych. Ważne głosowanie dla branży autobusowej

infobus
16.11.2026 15:02
0 Komentarzy

Parlament Europejski pracuje nad przepisami, które mogą wpłynąć na przyszłe inwestycje taborowe przedsiębiorstw transportowych.

4 listopada 2026 roku komisje ds. środowiska (ENVI) i transportu (TRAN) przyjęły wspólne stanowisko wobec projektu rozporządzenia o czystych flotach firmowych. Wynik głosowania wywołał reakcję Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego (IRU), która od miesięcy zwraca uwagę na koszty wymiany pojazdów i dostępność infrastruktury. O obowiązujących unijnych wymaganiach dotyczących emisji autobusów i autokarów pisaliśmy wcześniej w InfoBus.

Rozkład jazdy

  1. Co komisje Parlamentu Europejskiego zmieniły w projekcie dotyczącym zakupów pojazdów firmowych?
  2. Dlaczego IRU popiera nowe stanowisko i co ono oznacza dla przewoźników autobusowych?
  3. Czy zmiany wpłyną na obowiązujące cele zeroemisyjności autobusów miejskich w 2030 i 2035 roku?
UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej
UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej

Europosłowie usuwają odniesienie do przyszłych obowiązków zakupowych

Najważniejszą zmianą dla branży transportu ciężkiego jest usunięcie z projektu rozporządzenia odniesienia do możliwości wprowadzenia kolejnych wymagań zakupowych dla dużych flot pojazdów ciężkich. Komisje ENVI i TRAN utrzymały zasadę, że projekt Clean Corporate Vehicles dotyczy samochodów osobowych i lekkich dostawczych, a nie autobusów, autokarów czy ciężarówek.

To istotne rozróżnienie, ponieważ pierwotny projekt Komisji Europejskiej, przedstawiony 16 grudnia 2025 roku, również nie nakładał bezpośrednich obowiązków zakupu autobusów zeroemisyjnych. W motywie 9 wspominał jednak o możliwości rozważenia dalszych środków dotyczących flot ciężarówek przy przyszłym przeglądzie norm emisji CO₂ dla pojazdów ciężkich. W tym samym motywie autobusy i autokary opisano jako segment objęty już odrębnymi przepisami, w tym regulacjami dotyczącymi zamówień publicznych.

IRU przedstawia wykreślenie tego odniesienia jako korzystną zmianę dla całego transportu ciężkiego, obejmującego również przewoźników autobusowych i autokarowych. Trzeba jednak podkreślić, że z projektu usunięto zapowiedź rozważenia przyszłych środków, a nie istniejący obowiązek zakupu autobusów, ponieważ takiego obowiązku w projekcie nie było.

W ocenie IRU decyzja ogranicza ryzyko nakładania kolejnych wymagań inwestycyjnych na przedsiębiorstwa, które już teraz muszą dostosowywać się do rosnących kosztów transformacji energetycznej. Nie zamyka jednak drogi do innych przyszłych inicjatyw ustawodawczych. Komisja Europejska nadal może proponować nowe regulacje w ramach odrębnych procedur.

Press conference of Roberta METSOLA, EP President and Mark CARNEY, Canadian Prime Minister

Głosowanie 89 do 29. Cele dla flot firmowych mają być orientacyjne

Wspólne stanowisko komisji ENVI i TRAN zostało przyjęte 89 głosami za, 29 przeciw i przy czterech wstrzymujących się. Europosłowie zmienili przy tym charakter celów dla samochodów osobowych i lekkich pojazdów dostawczych rejestrowanych przez duże przedsiębiorstwa. Zamiast wiążących wymagań krajowych zaproponowali cele orientacyjne na lata 2030 i 2035.

Pierwotna propozycja Komisji Europejskiej zakładała, że państwa członkowskie będą musiały zapewnić określony udział pojazdów zero- i niskoemisyjnych w nowych rejestracjach firmowych. Wymagania miały dotyczyć przede wszystkim dużych przedsiębiorstw, a poziomy docelowe różniły się zależnie od kraju. Przyjęte przez komisje parlamentarne stanowisko przewiduje większą swobodę państw w wyborze instrumentów prowadzących do zmniejszenia emisji.

Proponowane orientacyjne wartości dotyczące udziału czystych pojazdów mają wynosić od 67% do 95%, zależnie od państwa i okresu. Państwa członkowskie mogłyby dobierać własne środki wsparcia, takie jak zachęty podatkowe, korzystniejsze opłaty drogowe czy inwestycje w infrastrukturę ładowania. Od 2028 roku miałyby również przygotowywać krajowe plany transformacji flot, uwzględniające warunki rynkowe i dostępność odpowiednich pojazdów.

Europosłowie chcą jednocześnie zmienić zasady finansowego wspierania firmowych zakupów samochodów osobowych i dostawczych. Przyjęte stanowisko zakłada, że od 2028 roku pomoc publiczna w tym obszarze powinna być kierowana do pojazdów zero- i niskoemisyjnych produkowanych w Unii Europejskiej. To propozycja legislacyjna, a nie obowiązująca już zasada dotycząca wszystkich zakupów pojazdów przez przedsiębiorstwa transportowe.

UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej
UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej

IRU: Bez infrastruktury nakazy zakupowe nie rozwiążą problemu

Międzynarodowa Unia Transportu Drogowego pozytywnie oceniła wynik listopadowego głosowania. Organizacja uważa, że unijna polityka dekarbonizacji powinna uwzględniać rzeczywiste możliwości inwestycyjne przedsiębiorstw oraz warunki eksploatacji pojazdów. Samo ustanowienie obowiązku zakupu nowego taboru nie zapewni bowiem ani odpowiedniej oferty producentów, ani dostępu do infrastruktury ładowania i tankowania.

Raluca Marian, przedstawicielka IRU przy instytucjach unijnych, wskazała, że nakazy zakupowe nie zwiększą popytu, jeżeli przewoźnicy nie będą dysponowali warunkami pozwalającymi na bezpieczne i ekonomicznie uzasadnione inwestycje. Organizacja zwraca uwagę przede wszystkim na ceny pojazdów, dostępność energii oraz możliwość ładowania w bazach transportowych i na trasach.

Dla przewoźników autokarowych problem jest szczególnie złożony. W przeciwieństwie do autobusów miejskich ich pojazdy wykonują często długie przejazdy międzynarodowe, a planowanie pracy zależy od dostępności infrastruktury w wielu państwach. Brak odpowiednich punktów ładowania lub tankowania na trasie może uniemożliwić wykorzystanie pojazdu zeroemisyjnego nawet wtedy, gdy przedsiębiorstwo jest gotowe go kupić.

IRU pozytywnie przyjęła także odniesienie w stanowisku europosłów do przyszłego przeglądu rozporządzenia AFIR, regulującego rozwój infrastruktury paliw alternatywnych. Organizacja postuluje, aby unijne działania nie ograniczały się do wyznaczania celów dla pojazdów, lecz obejmowały również przyłącza energetyczne, zasilanie zajezdni i dostęp do publicznych ładowarek. Takie podejście ma znaczenie również dla regionalnych przewoźników autobusowych, którzy stopniowo analizują możliwość elektryfikacji dłuższych tras.

Stanowisko organizacji opublikowano 4 listopada w komunikacie IRU dotyczącym głosowania komisji Parlamentu Europejskiego.

UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej
UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej

Autobusy miejskie nadal objęte celami 90% i 100%

Listopadowe głosowanie nie zmienia obowiązujących norm emisji CO₂ dla producentów nowych autobusów miejskich. Wynikają one z rozporządzenia (UE) 2019/1242, zmienionego rozporządzeniem (UE) 2024/1610, i dotyczą udziału pojazdów zeroemisyjnych w nowych autobusach miejskich objętych rozliczeniem producentów.

Zgodnie z tymi przepisami od 2030 roku udział nowych autobusów miejskich zeroemisyjnych ma wynosić co najmniej 90%, a od 2035 roku 100%. Wymagania odnoszą się do określonych kategorii pojazdów i sposobu rozliczania ich przez producentów, a nie do obowiązku natychmiastowej wymiany całej floty każdego przewoźnika.

Oznacza to, że operator komunikacji miejskiej nadal może eksploatować wcześniej zakupione autobusy z silnikami Diesla lub CNG. Rozporządzenie nie nakazuje ich automatycznego wycofania w 2030 roku. Jednocześnie producenci muszą przygotowywać ofertę nowych pojazdów w taki sposób, aby spełnić wymagania dotyczące udziału autobusów bezemisyjnych.

Inne zasady dotyczą autobusów międzymiastowych i autokarów. Dla określonych grup tych pojazdów wyznaczono cele redukcji emisji CO₂ wynoszące 43% od 2030 roku, 64% od 2035 roku oraz 90% od 2040 roku. Są to cele rozliczane na poziomie odpowiednich grup nowych pojazdów producentów, a nie wymagania dotyczące identycznej redukcji emisji w każdym pojedynczym autokarze.

Istotne jest również rozróżnienie obecnych norm emisji dla producentów od dyrektywy Clean Vehicles Directive, która reguluje udział czystych pojazdów w określonych zamówieniach publicznych. W rezultacie branża autobusowa pozostaje objęta kilkoma równolegle funkcjonującymi mechanizmami regulacyjnymi. Listopadowa decyzja komisji ENVI i TRAN dotyczy tylko jednego z przygotowywanych aktów prawnych.

UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej

Raport o dużych flotach nadal ma powstać do czerwca 2027 roku

Usunięcie odniesienia z projektu Clean Corporate Vehicles nie uchyla również odrębnego obowiązku sprawozdawczego Komisji Europejskiej wynikającego z rozporządzenia 2024/1610. Zgodnie z art. 3c zmienionego rozporządzenia 2019/1242 Komisja ma do 30 czerwca 2027 roku przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie analizę potencjalnych inicjatyw zwiększających udział zeroemisyjnych pojazdów ciężkich we flotach dużych operatorów.

Raport ma ocenić zarówno potrzebę takich działań, jak i ich możliwy wpływ na rynek. Jego przygotowanie nie jest równoznaczne z obowiązkiem przedstawienia nowych nakazów zakupowych. Komisja będzie jednak nadal zobowiązana do przeanalizowania możliwości przyspieszenia transformacji flot ciężkich pojazdów drogowych.

To ważne z punktu widzenia przewoźników autobusowych. Chociaż listopadowe stanowisko komisji parlamentarnych ogranicza zakres jednego projektu, nie rozstrzyga całej przyszłości unijnej polityki zakupowej wobec transportu ciężkiego. Kolejne propozycje będą zależały od wyników analizy, przeglądu norm CO₂ oraz decyzji podejmowanych w następnych etapach procesu legislacyjnego.

UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej
UE zmienia podejście do zakupów pojazdów? Ważne głosowanie dla branży autobusowej

Transportowe tło. Branża czeka na grudniowe głosowanie

Projekt Clean Corporate Vehicles został przedstawiony przez Komisję Europejską 16 grudnia 2025 roku jako część pakietu motoryzacyjnego UE. Jego głównym celem jest zwiększenie udziału pojazdów zero- i niskoemisyjnych w rejestracjach dokonywanych przez duże przedsiębiorstwa. Ustawodawca chce w ten sposób przyspieszyć transformację rynku samochodów osobowych i dostawczych, który w znacznym stopniu zależy od zakupów firmowych.

Z danych przytoczonych w materiałach Parlamentu Europejskiego wynika, że przedsiębiorstwa odpowiadają za około 58% nowych rejestracji samochodów osobowych oraz około 90% nowych rejestracji lekkich pojazdów dostawczych. Pojazdy firmowe trafiają też zwykle szybciej na rynek wtórny, dlatego ich elektryfikacja może zwiększać dostępność używanych samochodów zeroemisyjnych. Taka logika nie przenosi się jednak automatycznie na autobusy i autokary, których zakup, wykorzystanie oraz okres eksploatacji mają inną charakterystykę.

Z perspektywy transportu pasażerskiego listopadowe głosowanie jest więc ważne przede wszystkim dlatego, że europosłowie opowiedzieli się za ograniczeniem dodatkowych wymagań dotyczących pojazdów ciężkich w tym projekcie. Jednocześnie zachowano odrębny system norm CO₂ dla producentów autobusów miejskich, regionalnych i autokarów. To właśnie te przepisy nadal będą w największym stopniu wpływać na ofertę nowych pojazdów i decyzje zakupowe przewoźników.

Stanowisko komisji ENVI i TRAN nie jest jednak ostatecznym stanowiskiem całego Parlamentu Europejskiego. W karcie procedury 2025/0421(COD) wskazano orientacyjny termin głosowania plenarnego na 14 grudnia 2026 roku. Dopiero przyjęcie mandatu przez Parlament pozwoli przejść do kolejnych etapów uzgodnień z Radą UE.

Na dziś nie uchwalono więc nowego rozporządzenia, które zmieniałoby obowiązki zakupowe przewoźników autobusowych. Uzgodniono stanowisko komisji parlamentarnych, a ostateczne brzmienie przepisów pozostaje przedmiotem procesu legislacyjnego. Dla branży kluczowe będą zarówno dalsze losy projektu Clean Corporate Vehicles, jak i zapowiedziane na 2027 rok analizy dotyczące pojazdów ciężkich.

Komentarze