Bozankaya z polskim napędem Medcom przejmuje Pragę. 28 trolejbusów odebranych

Nowe pojazdy z układami napędowymi polskiego Medcomu pozwolą całkowicie zastąpić autobusy Diesla na kolejnych dwóch trasach, przy czym od 17 października DPP rozpoczął zaplanowany etap zwiększania udziału trolejbusów na liniach 51 i 53. O wcześniejszym odbiorze pierwszych egzemplarzy Bozankaya oraz rozpoczęciu elektryfikacji praskich połączeń pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy: Bozankaya SNG 12T w Pradze

1. Ile trolejbusów Bozankaya SNG 12T odebrał już DPP i kiedy zakończy się wprowadzanie całej trzydziestki do ruchu?
2. Jak zmieni się obsługa linii 51 i 53 oraz kiedy znikną autobusowe połączenia 131 i 176?
3. Dlaczego DPP uznaje eksploatację bateryjnych trolejbusów za korzystniejszą ekonomicznie od autobusów z silnikami Diesla?

15 kolejnych trolejbusów odebranych. Zostały tylko dwa

Dopravní podnik hl. m. Prahy zakończył procedurę akceptacyjną następnej partii 15 trolejbusów Bozankaya SNG 12T, przeznaczonych do obsługi rozbudowywanej sieci trolejbusowej stolicy Czech. Oznacza to istotny postęp w realizacji pierwszego zamówienia obejmującego 30 pojazdów, złożonego w ramach umowy ramowej pozwalającej na zakup maksymalnie 70 trolejbusów. Do połowy października operator formalnie przejął już 28 egzemplarzy, z których pierwsze rozpoczęły regularną pracę we wrześniu 2026 roku.

W przypadku dwóch pozostałych trolejbusów producent musi jeszcze usunąć stwierdzone usterki i niedoróbki. Pojazdy te znajdują się już w Pradze, jednak nie zostały dotąd formalnie odebrane przez przewoźnika. DPP podkreśla, że odbiór następuje dopiero po spełnieniu wszystkich wymagań technicznych i kontraktowych.

„Zakończyliśmy proces akceptacji i przejęliśmy na własność DPP wszystkie pojazdy Bozankaya SNG 12T, w których producentowi udało się usunąć usterki i niedoróbki” – poinformował Jan Šurovský, wiceprzewodniczący zarządu i dyrektor techniczny DPP odpowiedzialny za transport naziemny.

Wszystkie odebrane pojazdy posiadają ważne czeskie dopuszczenia techniczne, uprawniające do eksploatacji na liniach trolejbusowych z pasażerami. Samo formalne przejęcie nie oznacza jednak natychmiastowego skierowania każdego egzemplarza do ruchu. Konieczne jest jeszcze zakończenie przygotowań zgodnie ze standardami Pražská integrovaná doprava (PID), obejmujących między innymi wyposażenie i systemy obsługi pasażerów.

Linie 51 i 53. Trolejbusy stopniowo zastępują autobusy

Przejęcie kolejnych pojazdów umożliwiło DPP przyspieszenie elektryfikacji dwóch praskich połączeń. Chodzi o trasę Bořislavka – Hradčanská, na której trolejbusowa linia 51 zastępuje autobusową 131, oraz relację Karlovo náměstí – Stadion Strahov, gdzie trolejbusowa linia 53 przejmuje zadania autobusowej 176. Infrastruktura trakcyjna na tych trasach została przygotowana wcześniej, jednak ograniczona liczba odebranych pojazdów wymuszała utrzymywanie równoległej obsługi autobusowej.

Pierwszy etap zwiększania udziału trolejbusów DPP zaplanował od soboty 17 października 2026 roku. W weekendy i święta cała praca przewozowa na obu relacjach ma być realizowana wyłącznie trolejbusami. Na trasie Bořislavka – Hradčanská oznacza to obsługę sześciu brygad, natomiast na połączeniu Karlovo náměstí – Stadion Strahov pięciu brygad.

W tych dniach autobusy linii 131 i 176 nie będą już potrzebne do realizacji regularnego rozkładu. Pasażerowie mają korzystać odpowiednio z trolejbusów linii 51 i 53. Zmiana dotyczy rodzaju wykorzystywanego taboru, a nie częstotliwości kursowania czy liczby połączeń.

Inaczej wygląda sytuacja w dni robocze, kiedy do obsługi obu tras potrzebna jest większa liczba pojazdów. DPP zdecydował się na rozwiązanie przejściowe, w którym na każdej relacji trzy brygady będą obsługiwane trolejbusami, a pozostałe nadal autobusami z silnikami Diesla. Oznacza to czasowe utrzymanie równoległych numerów linii autobusowych i trolejbusowych.

Za dwa do trzech tygodni koniec autobusów 131 i 176

Docelowym rozwiązaniem jest całkowite przejęcie obu relacji przez trolejbusy. DPP zakłada, że po wykonaniu niezbędnych czynności technicznych i organizacyjnych na kolejnych 15 odebranych pojazdach będzie możliwe zwiększenie ich liczby na liniach 51, 52 i 53. Wówczas autobusowe linie 131 i 176 zostaną zlikwidowane, a przewozy będą wykonywane przez ich trolejbusowe odpowiedniki.

Według zapowiedzi przewoźnika z 16 października pełne przejście na trakcję trolejbusową powinno nastąpić w ciągu dwóch do trzech tygodni, czyli na przełomie października i listopada 2026 roku. Termin zależy od zakończenia przygotowań technicznych oraz procedur wymaganych przez system PID. Przewoźnik chce przy tym zachować dotychczasowe parametry oferty przewozowej.

Rozbudowa floty Bozankaya ma znaczenie również dla linii 52, która od 21 września 2026 roku przejęła obsługę dotychczasowej autobusowej linii 137 w relacji Na Knížecí – Waltrovka – Jinonice. To właśnie na tej trasie DPP zdobył pierwsze doświadczenia z regularnej eksploatacji większej liczby nowych trolejbusów. Przewoźnik ocenia ich dotychczasową niezawodność pozytywnie.

„Z dotychczasowych doświadczeń na linii 52 wynika, że trolejbusy te jeżdżą bardzo niezawodnie” – podkreślił Jan Šurovský.

Dlaczego trolejbusy są tańsze od autobusów Diesla?

Najciekawszym elementem najnowszego komunikatu DPP jest ekonomiczne uzasadnienie przyspieszonego wprowadzania trolejbusów do ruchu. Praski operator wskazuje, że przy obecnych cenach oleju napędowego i energii elektrycznej koszty eksploatacji bateryjnych trolejbusów są niższe niż autobusów Diesla. W ocenie spółki przewaga ta jest jeszcze większa po uwzględnieniu unijnego dofinansowania zakupu pojazdów i budowy infrastruktury trakcyjnej.

Jan Barchánek, członek zarządu i dyrektor ds. przewozów DPP, wyjaśnił, że decyzja o wcześniejszym zwiększeniu liczby trolejbusowych brygad wynika zarówno z aktualnych uwarunkowań ekonomicznych, jak i pozytywnych doświadczeń z eksploatacji pierwszej partii pojazdów. Operator analizuje nie tylko bieżące wydatki na energię, ale również całkowite koszty cyklu życia taboru, określane jako Life Cycle Cost (LCC).

„Przy obecnych cenach oleju napędowego i energii elektrycznej eksploatacja bateryjnych trolejbusów jest tańsza niż autobusów Diesla. Jeżeli uwzględnimy również dotacje UE na zakup nowych trolejbusów i budowę tras trolejbusowych, ich eksploatacja jest korzystniejsza także pod względem całkowitych kosztów cyklu życia” – powiedział Jan Barchánek.

Zdaniem dyrektora nie ma ekonomicznego ani środowiskowego uzasadnienia dla pozostawiania nowych trolejbusów w zajezdniach, podczas gdy na trasach z wybudowaną już infrastrukturą kursują droższe w eksploatacji autobusy spalinowe. DPP chce więc jak najszybciej wykorzystać zakupiony tabor, nawet jeżeli pełne uruchomienie nowych połączeń wymaga jeszcze kilku tygodni.

Przewoźnik nie przedstawił w tym komunikacie szczegółowego porównania kosztów jednostkowych, na przykład w przeliczeniu na wozokilometr. Wskazał natomiast, że kalkulacja uwzględnia zarówno bieżące ceny energii i paliw, jak i wpływ dofinansowania inwestycji na całkowitą ekonomikę projektu.

Bozankaya SNG 12T z polską technologią Medcom

Nowe trolejbusy Bozankaya SNG 12T są standardowymi, 12-metrowymi, dwuosiowymi pojazdami niskopodłogowymi, przystosowanymi do pracy w sieci trakcyjnej oraz na odcinkach bez przewodów. Wykorzystują napęd elektryczny wspomagany bateriami trakcyjnymi, co pozwala na obsługę tras o częściowo zelektryfikowanej infrastrukturze. Takie rozwiązanie umożliwia DPP zastępowanie autobusów spalinowych bez konieczności instalowania sieci trakcyjnej na całej długości każdej linii.

Istotny udział w projekcie ma polska firma Medcom z Warszawy, dostarczająca wyposażenie napędu elektrycznego. Współpraca obejmuje komponenty trakcyjne, rozwiązania zarządzania energią oraz układy umożliwiające jazdę bateryjną poza siecią trakcyjną. To ważny przykład obecności polskiej technologii w zagranicznych projektach elektryfikacji transportu miejskiego.

Bozankaya SNG 12T ma pojemność do 82 pasażerów, w tym 32 na miejscach siedzących, oraz trzy pary drzwi dwuskrzydłowych. Pojazdy wyposażono w klimatyzację, systemy informacji pasażerskiej, monitoring, ekrany LCD i porty USB. Wyposażenie jest dostosowywane do wymagań systemu PID.

Bateryjny układ zasilania umożliwia pokonywanie odcinków pozbawionych sieci trakcyjnej, co ma szczególne znaczenie na pagórkowatych trasach Pragi. Przy zjazdach możliwy jest odzysk energii podczas hamowania, natomiast na odcinkach wyposażonych w sieć trolejbus może pobierać energię z przewodów trakcyjnych i doładowywać baterie. Takie połączenie ogranicza potrzebę budowania rozbudowanej infrastruktury ładowania na końcówkach linii.

Bozankaya: pozytywne opinie kierowców i pasażerów

Turecki producent pozytywnie ocenia zakończenie kolejnego etapu odbiorów. Martin Opatrný, przedstawiciel Bozankaya w Czechach, podkreślił znaczenie współpracy z DPP oraz doświadczeń z eksploatacji pierwszych pojazdów. Według producenta zarówno kierowcy, jak i pasażerowie dobrze oceniają nowe trolejbusy.

„Bardzo się cieszymy, że udało się zakończyć kolejną istotną część odbiorów naszych pojazdów. Pierwsze z nich dobrze służą pasażerom w Pradze. Niezmiernie cieszą nas również pozytywne opinie pasażerów i kierowców” – powiedział Martin Opatrný.

Obecna sytuacja oznacza istotną zmianę względem pierwszej połowy 2026 roku, kiedy większość wyprodukowanych trolejbusów znajdowała się już w praskich zajezdniach, ale nie mogła jeszcze zostać wykorzystana w regularnym ruchu. Procedury homologacyjne, odbiorowe oraz usuwanie usterek stopniowo opóźniały ich wprowadzanie na linie. Październikowe przejęcie następnych 15 egzemplarzy znacząco ogranicza skalę tych opóźnień.

Umowa ramowa pomiędzy DPP a Bozankaya została podpisana 17 stycznia 2025 roku i przewiduje możliwość zakupu do 70 bateryjnych trolejbusów SNG 12T w ciągu pięciu lat. Wartość zwycięskiej oferty wyniosła 1,099 mld CZK netto, przy czym zakres umowy obejmuje również możliwość dostaw dodatkowych baterii trakcyjnych, urządzeń diagnostycznych, przenośnych ładowarek oraz systemów zarządzania energią.

Pierwsze zamówienie wykonawcze dotyczyło siedmiu pojazdów, natomiast w marcu 2025 roku operator uruchomił kolejną partię obejmującą 23 trolejbusy. W efekcie do realizacji skierowano łącznie 30 pojazdów, a pozostałe 40 stanowi możliwość dalszych zakupów w ramach umowy ramowej. Nie oznacza to automatycznego zamówienia całej maksymalnej liczby 70 egzemplarzy.

Praskie zakupy wpisują się w szerszy program odbudowy komunikacji trolejbusowej po wieloletniej przerwie. Wcześniej DPP wprowadził do eksploatacji 15 przegubowych SOR TNS 18 oraz 20 trzyczłonowych Škoda-Solaris 24m, obsługujących między innymi połączenie z lotniskiem. Nowa seria Bozankaya pozwala elektryfikować kolejne relacje miejskie, na których standardowa długość pojazdu jest wystarczająca do obsługi ruchu pasażerskiego.