Eksperci o wypadku autokaru na Węgrzech. Szef PSPA: Tachograf pokaże nawet 30 dni pracy kierowcy
17 sierpnia 2026 roku eksperci zajmujący się transportem drogowym i psychologią transportu wskazali, jakie dane oraz czynniki mogą mieć znaczenie przy wyjaśnianiu tragicznego wypadku polskiego autokaru na węgierskiej autostradzie M3.
Jednym z kluczowych źródeł informacji będzie tachograf, pozwalający przeanalizować m.in. czas jazdy, odpoczynki i prędkość pojazdu. Eksperci zwracają również uwagę na specyfikę nocnej jazdy, zmęczenie i indywidualne predyspozycje kierowców. W tle pojawia się także kwestia obowiązujących norm czasu pracy oraz zapowiedzianej kontroli przewoźnika przez Inspekcję Transportu Drogowego.
Rozkład jazdy:
- Jakie informacje można odczytać z tachografu autokaru?
- Ile maksymalnie może prowadzić dziennie kierowca autobusu turystycznego?
- Jakie znaczenie podczas nocnych tras może mieć zmęczenie kierowcy?
Tachograf pozwoli przeanalizować nawet 30 dni
Rafał Jańczuk, prezes Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych, zwraca uwagę, że jednym z najważniejszych źródeł danych dla śledczych będzie tachograf. Urządzenie zapisuje aktywność kierowców oraz parametry związane z ruchem autobusu.
„Policjanci na pewno pobrali tachograf z autobusu, dzięki czemu mogą przeanalizować pracę kierowcy np. 30 dni wstecz” – powiedział Rafał Jańczuk, prezes Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych.
Według eksperta zapis pozwala ustalić m.in. moment zalogowania karty kierowcy, czas rozpoczęcia jazdy, długość prowadzenia pojazdu, przerwy oraz prędkość. Możliwe jest także sprawdzenie, czy autobus zwalniał, hamował lub poruszał się z wykorzystaniem tempomatu.
Jańczuk podkreślił, że na obecnym etapie nie można przesądzać, co doprowadziło do tragedii.
„Doszło do jakiegoś dziwnego błędu, ale na tym etapie trudno ocenić co się wydarzyło” – powiedział Rafał Jańczuk.
Węgierskie organy prowadzą postępowanie dotyczące kierowcy prowadzącego autokar. Został on zatrzymany, a sprawa pozostaje przedmiotem ustaleń śledczych.
Nocna jazda, monotonia i ryzyko mikrosnu
Na inny aspekt zwraca uwagę dr Wojciech Korchut, psycholog transportu z Uniwersytetu SWPS. Jego zdaniem znaczenie ma nie tylko doświadczenie kierowcy, ale również jego predyspozycja do prowadzenia pojazdu w określonych warunkach.
„Czym innym jest prowadzenie pojazdu w nocy na pustej autostradzie, a czym innym w ruchliwym mieście” – podkreślił dr Wojciech Korchut.
Ekspert wskazał, że podczas długiej i monotonnej jazdy organizm może mieć większe problemy ze zmęczeniem. Nocna trasa wymaga stałej koncentracji, mimo niewielkiej liczby bodźców.
Jednym ze zjawisk związanych ze zmęczeniem jest mikrosen, czyli trwające kilka sekund „wyłączenie się” organizmu domagającego się regeneracji. Według Korchuta może ono wystąpić niezależnie od wieku kierowcy.
Psycholog zaznaczył jednocześnie, że większy wiek zawodowego kierowcy nie musi być czynnikiem negatywnym, ponieważ wiąże się również z większym doświadczeniem. Istotne pozostają wypoczęcie i predyspozycje do prowadzenia pojazdu nocą.
Maksymalnie 9 godzin jazdy dziennie
Zawodowy kierowca autobusu musi posiadać prawo jazdy kategorii D oraz odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Potwierdza je kod 95, a kwalifikacje trzeba okresowo odnawiać.
Kierowcy autobusów podlegają również badaniom lekarskim i psychologicznym. Do ukończenia 60. roku życia są one wykonywane co pięć lat, a po przekroczeniu tej granicy – co 30 miesięcy.
W przypadku autobusów turystycznych dzienny czas prowadzenia wynosi maksymalnie 9 godzin. Po 4,5 godzinach jazdy kierowca musi odbyć 45-minutową przerwę. Dwa razy w tygodniu prowadzenie może zostać wydłużone do 10 godzin, natomiast tygodniowy limit wynosi 56 godzin.
Przestrzeganie tych norm może być sprawdzane na podstawie danych z tachografu oraz dokumentacji przewoźnika.
Kontrola przewoźnika i dyskusja o bezpieczeństwie
Po wypadku Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Rzeszowie zapowiedział kontrolę przedsiębiorstwa obsługującego przejazd pielgrzymów. Inspektorzy mają sprawdzić m.in. czas pracy i odpoczynku kierowców, ich uprawnienia oraz dokumentację firmy.
Tragedia wywołała również szeroką dyskusję w internecie. Według analizy Res Futura temat osiągnął zasięg około 10 mln, a 78 proc. analizowanych treści przypisywało odpowiedzialność za zdarzenie zaniedbaniom w szeroko rozumianym systemie przewozów. W komentarzach pojawiały się przede wszystkim kwestie zmęczenia kierowców, nocnej jazdy, stosowania pasów bezpieczeństwa oraz organizacji przewozu.
Jednocześnie 22 proc. analizowanych wypowiedzi przedstawiało zdarzenie jako nieszczęśliwy wypadek bez wskazywania odpowiedzialnych osób lub podmiotów.
Są to jednak opinie i reakcje internautów, a nie ustalenia dotyczące przyczyn tragedii. Te pozostają przedmiotem postępowania prowadzonego przez właściwe służby.
Wypadki polskich autokarów za granicą od 2001 roku
Przypominamy inne katastrofy polskich autokarów za granicą od 2001 roku.
6 sierpnia 2022 roku zginęło 12 osób, a 32 zostały ranne w wypadku autokaru wiozącego pielgrzymów do Medjugorje na autostradzie A4 na północ od Zagrzebia. Pojazd zjechał z drogi i wpadł do rowu.
11 lipca 2017 roku w Serbii polski autokar powracający z Grecji wypadł z drogi i przewrócił się na autostradzie w pobliżu miejscowości Feketić. Zginęła 1 osoba, a 25 odniosło obrażenia.
19 lipca 2014 roku pod Dreznem w Niemczech polski autokar zderzył się z ukraińskim autokarem i mikrobusem. Zginęło 11 osób, a 69 zostało rannych.
11 września 2012 roku we Francji w wypadku pod Miluzą w Alzacji zginęły 2 osoby, a ponad 40 zostało rannych.
25 sierpnia 2012 roku polski autokar wycieczkowy jadący z Bułgarii do Polski uległ wypadkowi na autostradzie w północnej Serbii. Nie ucierpiał żaden z pasażerów, jednak zginęli trzej serbscy policjanci, w których wjechał polski pojazd.
6 czerwca 2012 roku autokar uderzył w samochód ciężarowy na autostradzie A4 w okolicach Drezna. 25 pasażerów zostało lekko rannych, nikt nie zginął.
22 maja 2012 roku sześć osób odniosło obrażenia w wyniku wypadku autokaru w Czechach, między wsiami Rovensko a Postrzelmuvek pod Szumperkiem na północy Moraw. Pojazd wypadł z drogi; kierowca najprawdopodobniej stracił nad nim panowanie.
15 lutego 2012 roku jedna osoba zginęła, a siedem zostało lekko rannych w wypadku polskiego autobusu na autostradzie A4 w Saksonii. Pojazd z 49 osobami na pokładzie wpadł w poślizg i uderzył tyłem w filar wiaduktu.
28 listopada 2011 roku autokar, którym podróżowało ponad 40 Polaków, najechał na ciężarówkę ze żwirem na autostradzie A2 koło miasta Porta Westfalica w Nadrenii Północnej-Westfalii. 12 osób odniosło lekkie obrażenia.
26 września 2011 roku 29 polskich turystów wracających z urlopu w Chorwacji zostało lekko rannych w wypadku autokaru w miejscowości Czerna Hora pod Brnem. Pojazd wpadł do rowu.
30 sierpnia 2011 roku polski autokar wiozący uczniów łódzkiej szkoły muzycznej z festiwalu w Bułgarii uderzył w tira w pobliżu miasta Sebesz w środkowej Rumunii. 20 osób zostało rannych.
12 sierpnia 2011 roku autokar na polskich numerach rejestracyjnych wypadł z drogi w Magyarcsanad na południowym wschodzie Węgier i uderzył w przydrożne drzewa. Nikt nie został ranny.
4 sierpnia 2011 roku autokar z 28 Polakami na pokładzie uległ wypadkowi na pograniczu stanów Nowy Jork i Pensylwania. 17 pasażerów zostało rannych, ich obrażenia okazały się niegroźne.
W nocy z 15 na 16 kwietnia 2011 roku polski autokar liniowy zjechał ze swojego pasa, wpadł do rowu i przewrócił się na bok na autostradzie A4 za Chemnitz na wschodzie Niemiec. Rannych zostało 11 osób.
4 grudnia 2010 roku 14 osób zostało rannych, w tym trzy ciężko, w wypadku polskiego autokaru liniowego na autostradzie A2 koło Brunszwiku w Niemczech. Autokar jechał do Brukseli.
4 października 2010 roku dwie osoby zginęły, a pięć zostało rannych w wypadku polskiego busa na autostradzie A2 w okolicach miejscowości Wollin niedaleko Poczdamu, na północnym wschodzie Niemiec.
26 września 2010 roku samochód osobowy uderzył w polski autokar na autostradzie pod Berlinem. Zginęło 14 spośród 47 pasażerów, a 28 osób zostało rannych. Kierująca autem Niemka została skazana przez sąd w Poczdamie na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata za nieumyślne spowodowanie wypadku.
1 lipca 2010 roku około 30 osób zostało poszkodowanych w wypadku polskiego autobusu na autostradzie w Bawarii. Pojazd jadący w kierunku Norymbergi zderzył się z ciężarówką.
26 czerwca 2010 roku trzy osoby zginęły, a cztery zostały ciężko ranne w wypadku polskiego furgonu dostawczego na belgijskiej autostradzie E34 w okolicy Antwerpii.
5 września 2009 roku sześcioro Polaków zostało rannych w wypadku autokaru na autostradzie Stambuł-Ankara. Autobusem podróżowało po Turcji 45 Polaków.
15 sierpnia 2008 roku autokar wiozący 46 polskich uczniów wpadł do rowu na zachodzie Rumunii. Rannych zostało 26 uczniów i bułgarski kierowca autobusu.
27 lipca 2008 roku ponad 20 osób zostało rannych, gdy polski autokar wywrócił się w pobliżu miejscowości San Dona di Piave na północy Włoch. Autobusem podróżowało 71 turystów.
11 lipca 2008 roku sześć osób zginęło i 13 zostało ciężko rannych w katastrofie autokaru z 66 polskimi turystami w pobliżu serbskiej miejscowości Indija, 20 km od Belgradu.
29 marca 2008 roku polski autokar zjechał z autostrady koło miasta Wels w Górnej Austrii i przewrócił się. Jedna osoba zginęła, a około 40 zostało rannych.
8 sierpnia 2007 roku polski autobus wywrócił się na zjeździe z autostrady na parking koło Dunkierki w północnej Francji. Zginęły trzy osoby, około 25 zostało rannych.
22 lipca 2007 roku we francuskich Alpach autokar uderzył na zakręcie w barierkę, stoczył się kilkadziesiąt metrów w dolinę rzeki i stanął w płomieniach. Zginęło 26 osób, a 24 zostały ranne. Autokarem podróżowało po europejskich sanktuariach maryjnych 47 pielgrzymów, dwóch kierowców i pilotka. Większość pochodziła z woj. zachodniopomorskiego.
W czerwcu 2007 roku na Węgrzech miał miejsce wypadek polskiego autokaru wiozącego pielgrzymów z ośrodka maryjnego w Medjugorje. Zginęła jedna osoba, a 28 zostało rannych. Kilka dni później w Niemczech w wypadku polskiego autokaru jadącego z Olsztyna do Paryża zostało rannych 9 osób.
13 kwietnia 2006 roku w wypadku autokaru z 20 polskimi turystami w Egipcie jedna osoba zginęła, a 9 odniosło obrażenia. Autobus jechał z kurortu Szarm asz-Szajch do Kairu.
14 maja 2005 roku 15 osób zostało rannych, w tym trzy ciężko, kiedy polski autobus spadł z trzymetrowej skarpy w Czechach. Pod jadącym pod górę autokarem zarwało się pobocze. Na wycieczkę jechało z ośrodka w Ustroniu 32 uczestników czwartej edycji Rajdu Poczty Polskiej, głównie rodzice z dziećmi. Dwa tygodnie później 19 polskich turystów, wracających z wycieczki do Chorwacji, zostało lekko rannych w wypadku autokaru, do którego doszło w Mohelnicy niedaleko Szumperka, także w Czechach.
20 stycznia 2005 roku w wypadku polskiego autokaru, do którego doszło w Niemczech na autostradzie na północ od Chemnitz w Saksonii, dziewięć osób zostało ciężko rannych, a 20 odniosło lekkie obrażenia. Autokar jechał z Wałbrzycha do Norymbergi, Augsburga, Ulm i Monachium w Bawarii.
27 października 2003 roku w Egipcie autokar z polskimi turystami, wracając z wycieczki z Kairu do hotelu w Hurghadzie, wypadł z szosy i dachował. Na miejscu zginęło sześciu polskich turystów oraz egipski kierowca i przewodnik, 21 osób zostało rannych.
14 lipca 2002 roku doszło do wypadku polskiego autokaru w Rumunii, w pobliżu miasta Deva, około 400 km od Bukaresztu. Zginęło sześć osób - pięcioro dzieci i osoba dorosła. Rannych zostało kilkanaście osób. Autobus wiózł 47 dzieci na kolonie do Bułgarii.
4 lipca 2002 roku polski autokar jadący na wycieczkę do Włoch i San Marino uległ wypadkowi w Górnej Austrii. Zginęły dwie osoby, a pięć zostało poważnie rannych.
1 lipca 2002 roku 19 polskich turystów zginęło, a 32 odniosło obrażenia, kiedy autokar wiozący pielgrzymów z Lubelszczyzny przewrócił się na rondzie w okolicach Balatonu na Węgrzech.
26 sierpnia 2001 jedna osoba zginęła, a 15 zostało rannych w wypadku autokaru w Nowym Mieście nad Wagiem na Słowacji. Chcąc uniknąć zderzenia z nadjeżdżającym z naprzeciwka z dużą prędkością samochodem osobowym, autokar zjechał z dwumetrowej skarpy i przewrócił się na bok.
29 lipca 2001 roku w Bułgarii w zderzeniu polskiego autobusu z jadącym przed nim tirem zginęła jedna osoba, a pięć zostało rannych. Wypadek wydarzył się 50 km na zachód od Sofii, w rejonie miasta Kostenec. (PAP)
Komentarze