Volvo wraca do fińskiej produkcji autobusów. Carrus Delta i Valmet z nową fabryką autokarów

Współpraca obejmuje jednopokładowe autokary z napędem Diesla oraz pojazdy całkowicie elektryczne, w tym rozwijany przez Volvo i Carrus Delta model BZR Electric – CD, oferowany z bateriami o pojemności do 720 kWh. Nowy zakład ma zwiększyć zdolności produkcyjne fińskiego producenta nadwozi, a pierwsze kompletne pojazdy powinny opuścić fabrykę jeszcze przed końcem 2026 roku. O rozwoju elektrycznych autokarów Volvo BZR Electric z zabudową Carrus Delta, w tym o pierwszym pojeździe skierowanym do obsługi połączenia lotniskowego Göteborg–Landvetter, pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy: Volvo, Carrus Delta i Valmet

1. Jakie autokary będą produkowane w zakładzie Valmet Automotive w Uusikaupunki?
2. Jakie parametry techniczne oferuje elektryczny Volvo BZR Electric – CD i czym różni się od spalinowego Volvo 9700?
3. Dlaczego Volvo i Carrus Delta rozwijają produkcję w Finlandii, a jednocześnie uruchamiają dostawy autokarów z Meksyku?

Valmet Automotive rozpoczyna produkcję autokarów

Valmet Automotive rozpoczął nowy etap działalności przemysłowej, uruchamiając produkcję autokarów w swoim zakładzie w Uusikaupunki. Projekt jest realizowany na podstawie długoterminowej umowy zawartej 22 kwietnia 2026 roku z fińskim producentem nadwozi Carrus Delta Oy. Współpraca ma zwiększyć możliwości produkcyjne Carrusa, który od wielu lat dostarcza zabudowy autokarowe dla Volvo Buses.

Zakres odpowiedzialności Valmet Automotive obejmuje budowę nadwozi, lakierowanie oraz montaż końcowy pojazdów. Produkcja została włączona w procesy technologiczne Carrus Delta, który pozostaje partnerem Volvo odpowiedzialnym za rozwój i dostarczanie odpowiednich konstrukcji nadwoziowych. W zakładzie mają powstawać zarówno autokary z silnikami Diesla, jak i pojazdy z napędem bateryjnym.

Przygotowania do uruchomienia produkcji trwały od wiosny 2026 roku i obejmowały transfer technologii, organizację stanowisk montażowych oraz dostosowanie procesów produkcyjnych. We wrześniu Valmet poinformował o rozpoczęciu działalności zgodnie z harmonogramem. Pierwsze ukończone autokary mają powstać przed końcem 2026 roku, a od początku 2027 roku przewidziano stopniowe zwiększanie skali produkcji.

Dla Valmet Automotive jest to element strategii dywersyfikacji działalności poza tradycyjną produkcję samochodów osobowych. Przedsiębiorstwo zamierza wykorzystywać swoje doświadczenie w seryjnym montażu pojazdów również w innych segmentach przemysłu. Produkcja autobusów stanowi jeden z kierunków realizacji tej strategii.

Carrus Delta zwiększa możliwości produkcyjne

Dotychczas głównym ośrodkiem działalności Carrus Delta był zakład w Lieto, niedaleko Turku. Firma specjalizuje się w budowie nadwozi autokarowych, przede wszystkim na podwoziach Volvo, z uwzględnieniem indywidualnych wymagań przewoźników. Wzrost liczby zamówień i rozwój oferty pojazdów elektrycznych skłoniły przedsiębiorstwo do poszukiwania dodatkowych możliwości produkcyjnych.

Współpraca z Valmet pozwala wykorzystać istniejącą infrastrukturę przemysłową bez konieczności budowy nowej fabryki od podstaw. Zakład w Uusikaupunki posiada wieloletnie doświadczenie w produkcji kontraktowej pojazdów, organizacji logistyki oraz kontroli jakości. Dzięki temu możliwe było rozpoczęcie prac produkcyjnych w ciągu kilku miesięcy od podpisania umowy.

Pasi Rannus, dyrektor generalny Valmet Automotive, podkreślił, że przedsiębiorstwo zdołało szybko dostosować swoje kompetencje do nowego segmentu rynku. Wskazał również, że współpraca z Carrus Delta i Volvo Buses otworzyła firmie nowe możliwości rozwoju. Projekt ma także pozytywnie wpłynąć na zatrudnienie i wykorzystanie krajowego zaplecza dostawców.

Z kolei Harri Varjonen, dyrektor generalny Carrus Delta, zwrócił uwagę na sprawny przebieg transferu technologii i przygotowania produkcji. Podkreślił znaczenie doświadczenia Valmet Automotive w planowaniu procesów przemysłowych i zarządzaniu jakością. Dla Carrus Delta najważniejszym efektem współpracy będzie możliwość szybszego zwiększania produkcji w odpowiedzi na zapotrzebowanie klientów.

Volvo BZR Electric – CD: trzy długości i do 720 kWh

Jednym z najważniejszych produktów rozwijanych w ramach współpracy Volvo Buses i Carrus Delta jest elektryczny autokar Volvo BZR Electric – CD. To trzyosiowy pojazd wysokopodłogowy, oparty na elektrycznej platformie podwoziowej Volvo i nadwoziu fińskiego producenta. Model został przygotowany do obsługi połączeń międzymiastowych, lotniskowych oraz przewozów turystycznych i okazjonalnych.

Autokar oferowany jest w trzech wersjach długościowych: 13,29 m, 13,99 m oraz 14,92 m. Wszystkie mają szerokość 2,55 m i wysokość około 3,61 m, a ich dopuszczalna masa całkowita wynosi 27,2 t. W zależności od długości i konfiguracji wnętrza pojazd może zapewnić do 57, 61 lub 67 miejsc pasażerskich.

Za napęd odpowiada układ Volvo EPT802, wyposażony w dwa silniki elektryczne o maksymalnej mocy 200 kW każdy. Łączna maksymalna moc układu wynosi 400 kW, natomiast moc ciągła to 334 kW. Rozwiązanie zostało opracowane z myślą o wymaganiach autokarów o dużej masie, poruszających się również z prędkościami charakterystycznymi dla ruchu międzymiastowego i autostradowego.

Pojazd może otrzymać od pięciu do ośmiu modułów baterii o pojemności 90 kWh każdy. Dostępne konfiguracje obejmują magazyny energii o pojemności 450, 540, 630 oraz 720 kWh. Według Volvo maksymalny zasięg wersji z największym magazynem energii wynosi do 700 km w cyklu SORT 3, przy czym nie jest to gwarantowany przebieg w każdych warunkach eksploatacyjnych.

W kompletnym autokarze Volvo BZR Electric – CD przewidziano ładowanie przewodowe CCS o mocy do 250 kW. Sama platforma BZR Electric może być oferowana również z innymi rozwiązaniami ładowania, ale nie należy automatycznie przypisywać ich każdej konfiguracji autokaru Carrus Delta. Wybór układu zasilania i liczby baterii zależy od charakteru planowanych przewozów.

Nadwozie Carrus Delta i wspólne części z Volvo 9700

Elektryczny BZR Electric – CD wykorzystuje doświadczenie fińskiego producenta w projektowaniu autokarów rodziny Volvo 9700. Nadwozie ma konstrukcję opartą między innymi na elementach ze stali nierdzewnej, obejmujących strukturę nośną i poszycie boczne. Rozwiązania te są rozwinięciem technologii wykorzystywanej od lat w autokarach Carrus Delta.

Ważnym elementem projektu jest wspólnota części z rodziną Volvo 9700, która ma ograniczać koszty obsługi technicznej i ułatwiać dostęp do komponentów. Ma to znaczenie dla przewoźników eksploatujących równolegle autokary z napędem spalinowym i bateryjnym. Nie oznacza jednak identycznej konstrukcji obu modeli, ponieważ elektryczny BZR wykorzystuje odrębną platformę podwoziową i układ napędowy.

Volvo oferuje autokar w dwóch podstawowych poziomach wyposażenia. Select jest przeznaczony przede wszystkim do przewozów liniowych i dojazdowych, natomiast Superior odpowiada wymaganiom transportu turystycznego i czarterowego. Różnice dotyczą przede wszystkim aranżacji wnętrza oraz standardu wyposażenia pasażerskiego.

Dla operatorów istotna jest możliwość dobrania autobusu do konkretnego rodzaju działalności. W przewozach lotniskowych znaczenie mają przestrzeń bagażowa i regularność kursów, natomiast w turystyce ważniejsze mogą być komfort podróży oraz liczba miejsc siedzących. Modułowa konstrukcja pojazdu umożliwia przygotowanie różnych konfiguracji bez zmiany podstawowej architektury napędu.

Volvo 9700 wraca do Europy, ale z fabryki w Meksyku

Równolegle z rozwojem elektrycznego BZR Volvo przywraca na europejski rynek klasyczny autokar Volvo 9700 z silnikiem Diesla. Producent zapowiedział jego powrót na początku października 2026 roku, przedstawiając nową konfigurację pojazdu przeznaczonego dla europejskich przewoźników. Produkcja tej odmiany została ulokowana w zakładzie Volvo w Tultitlán w Meksyku.

Nowy Volvo 9700 będzie oferowany w długościach 12,4 m, 13,1 m oraz 13,9 m, w konfiguracjach osiowych 4×2 i 6×2. Napęd zapewni 13-litrowy silnik Diesla o mocy 420, 460 lub 500 KM, współpracujący z 12-biegową zautomatyzowaną skrzynią I-Shift. Wśród rozwiązań technicznych przewidziano również niezależne zawieszenie przednich kół oraz układ kierowniczy Volvo Dynamic Steering.

Pierwsze dostawy autokarów produkowanych w Meksyku do europejskich klientów zaplanowano na koniec 2026 roku. To odrębny projekt produkcyjny wobec współpracy Carrus Delta i Valmet Automotive w Finlandii. Oba przedsięwzięcia dotyczą jednak tej samej strategii Volvo Buses, zakładającej rozwijanie oferty autokarowej przy wykorzystaniu różnych zakładów i partnerów przemysłowych.

Warto podkreślić, że fiński Carrus Delta nadal produkuje autokary Volvo 9700 przeznaczone przede wszystkim na rynek skandynawski. W jego ofercie pozostają wersje nadwoziowe S, H i HD, budowane na odpowiednich podwoziach Volvo. Zakres długości oferowanych konstrukcji wynosi około 10,7–15 m, zależnie od wersji i przeznaczenia.

Oznacza to, że powrót produkowanego w Meksyku Volvo 9700 nie jest równoznaczny z zakończeniem fińskiej produkcji pojazdów tej rodziny. Volvo wykorzystuje kilka równoległych rozwiązań produkcyjnych, dostosowanych do poszczególnych rynków i kategorii autokarów.

Carrus Delta: ponad 90 lat fińskiej tradycji

Historia Carrus Delta sięga 1935 roku, kiedy w Turku powstała firma Autokori Oy, specjalizująca się w produkcji nadwozi autobusowych. W 1973 roku działalność przeniesiono do Lieto, gdzie rozpoczęła funkcjonowanie spółka Oy Delta Plan Ab. Zakład stopniowo rozwijał produkcję autobusów i autokarów, stając się częścią fińskiego przemysłu nadwoziowego.

W 1982 roku Delta Plan została przejęta przez Ajokki Oy, a cztery lata później cała grupa trafiła do Ilmariego Mustonena, właściciela producenta nadwozi Wiima. W 1989 roku przedsiębiorstwa zostały połączone pod nazwą Carrus Oy. Fabryka w Lieto funkcjonowała od tego momentu jako Carrus Oy Delta.

Przełom nastąpił 30 października 1997 roku, kiedy działalność Carrus została sprzedana szwedzkiemu Volvo Bussar AB. W styczniu 1998 roku Carrus stał się częścią Volvo, które przejęło nie tylko zakłady produkcyjne, ale również kompetencje projektowe i techniczne fińskiego producenta. W kolejnych latach przedsiębiorstwo uczestniczyło w rozwoju autobusów miejskich, regionalnych i autokarów Volvo.

W czerwcu 2004 roku Carrus Oy przemianowano na Volvo Bus Finland Oy, a zakład w Lieto otrzymał nazwę Volvo Bus Finland Oy Turku Factory. W tym samym roku wyprodukowano tam 185 autobusów. Cztery lata później działalność zakładu ponownie przeszła w fińskie ręce.

W 2008 roku grupa lokalnych inwestorów i menedżerów związanych z Volvo przejęła działalność fabryki, przywracając nazwę Carrus Delta Oy. Przedsiębiorstwo odzyskało niezależność kapitałową, ale zachowało ścisłą współpracę ze szwedzkim producentem. W 2022 roku nastąpiła kolejna zmiana właścicielska, w wyniku której wszystkie akcje Carrus Delta przejęli menedżerowie firmy.

Volvo Buses i Carrus Delta: wspólna produkcja, osobne kompetencje

Obecny model współpracy opiera się na wyraźnym podziale zadań. Volvo Buses odpowiada za platformy podwoziowe, układy napędowe oraz rozwiązania bezpieczeństwa, natomiast Carrus Delta za konstrukcję i rozwój nadwozi autokarowych. Sprzedaż pojazdów i obsługę posprzedażową wspiera sieć Volvo.

Do tego układu dołączył teraz Valmet Automotive, zapewniający dodatkowe zdolności przemysłowe. Firma nie przejęła Carrus Delta ani praw do rodziny Volvo 9700. Jej rola polega na kontraktowej produkcji nadwozi, lakierowaniu i montażu końcowym autobusów w zakładzie Uusikaupunki.

Takie rozwiązanie pozwala Carrus Delta rozwijać działalność bez konieczności samodzielnego finansowania dużej rozbudowy zakładu w Lieto. Jednocześnie umożliwia Volvo zwiększanie dostępności pojazdów na wybranych rynkach europejskich. Ważne jest również zachowanie dotychczasowej struktury współpracy, w której fiński producent odpowiada za specjalistyczne nadwozia.

Dla Valmet Automotive przedsięwzięcie stanowi możliwość wykorzystania kompetencji zgromadzonych podczas wieloletniej produkcji samochodów osobowych. Zakład w Uusikaupunki przez lata realizował kontrakty dla międzynarodowych producentów motoryzacyjnych. Teraz to doświadczenie jest wykorzystywane w sektorze autobusowym, gdzie rośnie zapotrzebowanie na elastyczne i wyspecjalizowane moce produkcyjne.

Zakupowe tło

Rozwój produkcji autokarów w Finlandii wpisuje się w zmianę strategii przemysłowej Volvo Buses po zakończeniu w 2023 roku produkcji kompletnych autobusów w zakładzie we Wrocławiu. Szwedzki producent stopniowo przechodził na model współpracy z zewnętrznymi dostawcami nadwozi, zachowując odpowiedzialność za podwozia, napędy, technologie i obsługę klientów. W zależności od segmentu rynku partnerami Volvo pozostają między innymi Carrus Delta, MCV, UNVI i Marcopolo.

Wcześniej Volvo planowało współpracę z hiszpańskim Sunsundegui przy produkcji autokarów 9700 i 9900, ale projekt został w 2024 roku wstrzymany. Jednocześnie firma kontynuowała produkcję dwupokładowych autokarów Volvo 9700 DD z nadwoziami Carrus Delta. W 2024 roku zamówienia na ten model złożyli między innymi Keolis i Stagecoach, zamawiając łącznie 74 pojazdy dla Szwecji i Wielkiej Brytanii.

W segmencie elektrycznym ważnym wydarzeniem było rozpoczęcie regularnej eksploatacji autokaru Volvo BZR Electric – CD przez Vy Flygbussarna wiosną 2026 roku. Pojazd skierowano do obsługi połączenia pomiędzy centrum Göteborga a lotniskiem Landvetter. Autobus otrzymał siedem modułów baterii o łącznej pojemności 630 kWh, co pokazuje możliwość dopasowania konfiguracji energetycznej do konkretnej trasy.

Uruchomienie produkcji w Uusikaupunki daje Carrus Delta możliwość zwiększenia skali dostaw zarówno autokarów spalinowych, jak i elektrycznych. Nie podano jednak docelowej rocznej zdolności produkcyjnej zakładu ani liczby autobusów objętych pierwszym harmonogramem. Potwierdzony jest start produkcji we wrześniu 2026 roku, plan ukończenia pierwszych pojazdów do końca roku oraz stopniowe zwiększanie produkcji od początku 2027 roku.

W europejskim segmencie autokarów bateryjnych rozwija się konkurencja pomiędzy producentami tradycyjnych pojazdów turystycznych i nowymi dostawcami napędów elektrycznych. Dla Volvo istotne będzie wykorzystanie istniejącej sieci sprzedaży, dostępności części zamiennych i doświadczenia Carrus Delta w produkcji nadwozi wysokopodłogowych. Jednocześnie producent zachowuje w ofercie autokary Diesla, które nadal odpowiadają potrzebom wielu przewoźników dalekobieżnych.

Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie fińskiej bazy produkcyjnej Volvo i Carrus Delta o zakład Valmet Automotive, który ma wspierać seryjną produkcję autokarów wykorzystujących różne technologie napędowe. Dla Volvo oznacza to zwiększenie elastyczności przemysłowej, a dla Carrus Delta możliwość rozwoju działalności bez rezygnacji z niezależności. Pierwsze autokary z nowej linii produkcyjnej mają zostać ukończone jeszcze w 2026 roku, natomiast kolejny rok pokaże skalę wykorzystania dodatkowych mocy produkcyjnych.