Twój region
Witamy na stronie Transinfo.pl Nie widzisz tego artykułu, bo blokujesz reklamy, korzystając z Adblocka. Oto co możesz zrobić: Wypróbuj subskrypcję TransInfo.pl (już od 15 zł za rok), która ograniczy Ci reklamy i nie zobaczysz tego komunikatu Już subskrybujesz TransInfo.pl? Zaloguj się

Francja: Prawie 3 mln euro kosztowała klęska projektu Safra Businova. Trzy hybrydy idą na złom

infobus
22.11.2026 17:03
0 Komentarzy

Trzy autobusy Safra Businova zakupione przez francuską aglomerację Castres–Mazamet za ponad 1,7 mln euro zostaną zezłomowane po zaledwie kilku latach nieudanej eksploatacji.

Sprawę opisały w październiku 2026 roku francuskie media W publikacjach pojawiła się jednak istotna pomyłka dotycząca rodzaju napędu. Dokumentacja producenta pokazuje, że zakupione pojazdy nie były autobusami wodorowymi, lecz hybrydami elektrycznymi typu plug-in. Przypadek?

Rozkład jazdy

  1. Jakie autobusy SAFRA Businova kupiła aglomeracja Castres–Mazamet?
  2. Dlaczego pojazdy za 1,7 mln euro trafią na złom i skąd wzięła się kwota prawie 3 mln euro?
  3. Dlaczego media nazwały je wodorowymi i co dalej z flotą Libellus?
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Trzy autobusy SAFRA Businova dla bezpłatnej komunikacji Libellus

Historia nieudanej inwestycji rozpoczęła się w czerwcu 2016 roku. Władze aglomeracji Castres–Mazamet, położonej we francuskim departamencie Tarn, zdecydowały o zakupie nowoczesnego autobusu z napędem elektrycznym dla sieci transportu publicznego Libellus. W styczniu 2017 roku zamówienie rozszerzono o kolejne dwa pojazdy.

Dostawcą została miejscowa firma SAFRA z Albi, która rozwijała wówczas własną rodzinę autobusów miejskich Businova. Zamówienie wpisywało się w francuski program „Territoire à énergie positive pour la croissance verte” (TEPCV), wspierający inwestycje ograniczające zużycie energii i emisje zanieczyszczeń.

Przewoźnik miał otrzymać trzy 12-metrowe autobusy SAFRA Businova Standard w konfiguracji hybrydowej plug-in. Pojazdy wyposażono w elektryczny układ napędowy, magazyny energii oraz dodatkowy system wydłużania zasięgu wykorzystujący silnik spalinowy.

Pojazdy miały obsługiwać lokalne połączenia autobusowe, zastępując część starszego taboru. Inwestycja była elementem rozwoju bezpłatnej komunikacji miejskiej, funkcjonującej w aglomeracji od 2008 roku.

Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Napęd elektryczny, hydraulika i diesel. Nie wodór

W dokumentacji technicznej z lat 2016–2017 SAFRA Businova Standard została opisana jako 12-metrowy autobus hybrydowy typu PHEV. Konstrukcja łączyła napęd elektryczny z układem hydraulicznym i silnikiem wysokoprężnym, pełniącym funkcję pomocniczego źródła energii.

Według raportu ZeEUS z 2016 roku katalogowa wersja Businova Standard miała następujące parametry:

  • Długość: 12 metrów.
  • Pojemność: do 100 pasażerów.
  • Silnik trakcyjny: TM4 LSM200, moc szczytowa 200 kW.
  • Akumulatory: litowo-żelazowo-fosforanowe (LFP), 132 kWh.
  • Deklarowany zasięg elektryczny: 120 km.
  • Deklarowany zasięg z układem wydłużającym: 200 km.
  • Ładowanie pokładowe: 18–22 kW.
  • Czas ładowania: 4–6 godzin.
  • Prędkość maksymalna: 70 km/h.

Są to parametry katalogowe rodziny pojazdów, a nie potwierdzone pomiarami osiągi trzech egzemplarzy zakupionych przez Castres–Mazamet.

Zasadnicze znaczenie ma jednak sam rodzaj napędu. W katalogu francuskiej agencji ADEME z 2021 roku SAFRA wymieniła sieć Libellus jako odbiorcę trzech autobusów „Plug-in Hybrid Electric Bus”. Wodorowe pojazdy tego producenta zostały opisane osobno, przy innych odbiorcach.

Oznacza to, że problemy eksploatacyjne Castres–Mazamet dotyczyły technologii hybrydowej, a nie wodorowych ogniw paliwowych.

Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Kolejne awarie i praktycznie zerowa dyspozycyjność

Mimo ambitnych założeń autobusy nie osiągnęły wymaganej sprawności eksploatacyjnej. Według relacji francuskiego dziennika „La Dépêche du Midi” z 20 października 2026 roku już podczas odbiorów technicznych ujawniono liczne usterki i niezgodności z wymaganiami zamówienia.

Wśród problemów wymieniano nieszczelności nadwozia, nieprawidłowo zamocowane przewody elektryczne oraz elementy poszycia prowizorycznie zabezpieczone taśmą. Do tego dochodziły awarie instalacji i zasięg znacznie mniejszy od deklarowanego przez producenta.

Vivien Lacroux, wiceprzewodniczący aglomeracji odpowiedzialny za transport, wskazywał, że autobusy nie były w stanie przepracować nawet połowy dnia. Z kolei Olivier Fabre, przewodniczący aglomeracji i mer Mazamet, opisywał regularne awarie podczas kolejnych prób użytkowania.

Według francuskich publikacji trzy pojazdy przejechały łącznie mniej niż 5000 kilometrów. Zamiast realizować regularne przewozy, spędzały większość czasu na postoju albo w warsztatach.

Baza TC Infos wskazuje, że wszystkie trzy autobusy zostały wycofane z floty Libellus w październiku 2022 roku. Od tego czasu nie wróciły do normalnej eksploatacji.

Nie udało się również doprowadzić ich do stanu, który uzasadniałby dalsze inwestowanie w naprawy.

Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Prawie 3 mln euro wydatków. Ile naprawdę kosztował projekt?

Pierwotny zakup trzech autobusów SAFRA Businova kosztował dokładnie 1 705 124,40 euro, czyli średnio około 568 375 euro za pojazd.

Na inwestycję przyznano około 554 tys. euro dofinansowania ze środków publicznych. Oznacza to, że bezpośredni udział finansowy aglomeracji wynosił około 1,15 mln euro.

Po nieudanym wdrożeniu władze zdecydowały o zezłomowaniu pojazdów. Koszt demontażu i utylizacji ustalono na 7500 euro.

Jednocześnie w 2026 roku aglomeracja zamówiła trzy nowe autobusy z silnikami spalinowymi za około 1,1 mln euro.

Łączne kwoty przedstawiają się następująco:

Pozycja Wartość
Zakup trzech SAFRA Businova 1 705 124,40 EUR
Demontaż i utylizacja 7 500 EUR
Zakup trzech nowych autobusów spalinowych ok. 1 100 000 EUR
Łącznie ok. 2 812 624 EUR

To właśnie stąd w doniesieniach medialnych pojawiła się kwota blisko 3 mln euro.

Warto jednak rozdzielić dwie sprawy. Nieskuteczny zakup autobusów SAFRA i ich późniejsza utylizacja oznaczają około 1,71 mln euro wydatków, z których nie uzyskano planowanych korzyści przewozowych. Natomiast zamówienie za 1,1 mln euro na nowe autobusy spalinowe jest odrębną inwestycją w odnowienie starzejącej się floty.

Francuski dziennik „La Dépêche du Midi” wyraźnie wskazał, że zakup nowych pojazdów wynika z planowej wymiany taboru, a nie wyłącznie z konieczności zastąpienia wadliwych Businov.

Dlatego kwota niemal 3 mln euro pokazuje skalę łącznych wydatków, ale nie powinna być przedstawiana jako dokładna wartość straty poniesionej na trzech autobusach.

Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Aglomeracja próbowała odzyskać pieniądze od SAFRA

Po kolejnych nieudanych próbach doprowadzenia pojazdów do wymaganej sprawności władze Castres–Mazamet zdecydowały się na postępowanie prawne przeciwko producentowi.

Sprawa trafiła do sądu administracyjnego w Tuluzie. Przeprowadzono ekspertyzę techniczną, a samorząd domagał się zwrotu środków wydanych na pojazdy, które nie spełniały warunków zamówienia.

Rozstrzygnięcie sporu utrudniła pogarszająca się sytuacja finansowa SAFRA.

4 lutego 2025 roku producent został objęty postępowaniem restrukturyzacyjnym. Następnie 20 maja 2025 roku sąd gospodarczy w Albi zatwierdził przejęcie działalności przedsiębiorstwa przez chińską grupę Wanrun.

W wyniku reorganizacji powstały nowe podmioty, w tym SAFRA New Mobility i SAFRA Services. Nowy właściciel zapowiedział kontynuację działalności związanej z autobusami zeroemisyjnymi oraz remontami pojazdów transportu publicznego.

Nie rozwiązało to jednak sporu dotyczącego trzech autobusów dla Castres–Mazamet. Według przedstawicieli aglomeracji nie udało się odzyskać pieniędzy wydanych na wadliwą dostawę.

Ostatecznie samorząd zrezygnował z dalszego utrzymywania autobusów. Decyzję o przekazaniu ich do demontażu podjęto we wrześniu 2026 roku.

Zadanie powierzono firmie Surplus Industries z Gaillac. Pojazdy trafiły na jej teren, gdzie przewidziano ich oczyszczenie z substancji niebezpiecznych, rozbiórkę oraz odzysk materiałów.

Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe
Francja: prawie 3 mln euro wokół trzech autobusów SAFRA Businova. Pojazdy idą na złom, ale nie były wodorowe

Skąd wzięła się informacja o autobusach wodorowych?

To jeden z najbardziej interesujących elementów całej sprawy. W październiku 2026 roku część francuskich mediów, w tym 01net, określiła trzy niesprawne autobusy jako pojazdy wodorowe. Podobna informacja została następnie powielona przez inne serwisy, również w Polsce.

17 listopada NCZAS.INFO opublikował materiał „3 mln euro wyrzucone na autobusy wodorowe”, opisując przypadek Castres–Mazamet jako nieudany eksperyment z napędem wodorowym. Tymczasem archiwalne dokumenty prowadzą do innych wniosków.

Już w styczniu 2017 roku „La Dépêche du Midi” informowała, że zamówione dla Castres–Mazamet pojazdy SAFRA Businova wykorzystują układ napędowy łączący silnik elektryczny, hydraulikę i jednostkę Diesla. Także raport działalności samej aglomeracji za 2018 rok określa zakupioną Businovę jako autobus elektryczny, a nie wodorowy.

Rozstrzygający jest katalog ADEME z 2021 roku, który wyraźnie odróżnia trzy hybrydowe autobusy dla Libellus od wodorowych Businov zamówionych przez innych operatorów. Francuski serwis Hydrogen Today również zakwestionował medialne doniesienia, zwracając uwagę na brak stacji tankowania wodoru w Castres i Mazamet.

Najbardziej prawdopodobnym źródłem pomyłki jest wykorzystanie tej samej nazwy Businova dla różnych wersji technologicznych pojazdów SAFRA. Producent oferował bowiem zarówno autobusy hybrydowe, jak i późniejsze konstrukcje wykorzystujące wodór.

Po zakończeniu nieudanego wdrożenia SAFRA Businova aglomeracja Castres–Mazamet kontynuuje modernizację sieci Libellus. W 2026 roku samorząd zdecydował o zakupie trzech nowych 12-metrowych autobusów spalinowych za około 1,1 mln euro. Według publikacji dotyczących zamówienia pojazdy mają być przystosowane do stosowania biopaliw i dołączyć do floty w 2027 roku.

Komentarze