Irizar vs. Solaris na 13 elektrobusów dla MZK Tomaszów. Hiszpanie schodzą mocno z ceny

O kontrakt rywalizują Solaris Bus & Coach oraz hiszpański Irizar e-mobility, który zaproponował znacznie niższą kwotę. Wynik otwarcia jest szczególnie interesujący w kontekście nietypowych kryteriów technicznych, które analizowaliśmy w InfoBusie 1 października. Istotne znaczenie może mieć również sposób rozliczenia podatku VAT w ofercie hiszpańskiego producenta.

Rozkład jazdy

1. Jakich elektrobusów i ładowarek szukają Tomaszów Mazowiecki oraz Lubochnia?
2. Ile zaoferowali Solaris i Irizar oraz jak zmieniają się wyniki po doliczeniu VAT?
3. Czy nietypowe kryteria mogą otworzyć drogę do polskiego debiutu Irizara ie tram?

13 elektrobusów i siedem stacji ładowania

Gmina Miasto Tomaszów Mazowiecki wspólnie z Gminą Lubochnia zamawia 13 fabrycznie nowych autobusów elektrycznych klasy I o długości od 11,5 do 12,5 metra. Dwanaście pojazdów ma trafić do Tomaszowa Mazowieckiego, a jeden do Lubochni. Zamówienie obejmuje również dostawę siedmiu stacji ładowania.

Autobusy mają być niskopodłogowe, z trzema wejściami pasażerskimi w układzie 1-2-2 lub 2-2-2. Napęd zapewni centralny silnik elektryczny o mocy od 160 do 300 kW, współpracujący z układem rekuperacji energii. Zamawiający dopuszcza akumulatory LFP lub NMC o pojemności dostępnej od 420 do 630 kWh, ładowane przez złącza plug-in.

Wyposażenie obejmuje klimatyzację przestrzeni pasażerskiej i kabiny kierowcy, zewnętrzne tablice LED w kolorze bursztynowym oraz dwa wewnętrzne monitory LCD o przekątnej co najmniej 26 cali. Kierowca będzie miał do dyspozycji zamkniętą kabinę z wyposażeniem do obsługi pasażerów.

Na realizację zamówienia przewidziano 17 miesięcy. Projekt będzie współfinansowany ze środków Funduszy Europejskich dla Łódzkiego 2021–2027 w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych MOF Tomaszów Mazowiecki–Opoczno.

Pełna SWZ i dokumentacja przetargowa są dostępne na platformie e-Zamówienia.

Nietypowe kryteria. Trzy punkty za aerodynamikę

Cena stanowi 60% oceny ofert, natomiast pozostałe 40% przypada na gwarancje i rozwiązania techniczne. Najwięcej dodatkowych punktów można otrzymać za wydłużenie gwarancji całopojazdowej do 132 miesięcy, pojemność baterii od 600 do 630 kWh oraz gwarancję na elektryczny układ napędowy.

Zamawiający premiuje także zużycie energii poniżej 0,60 kWh/km według SORT-2. Szczególnie interesujące są jednak trzy kryteria, każde warte jeden punkt: boczne poszycie w formie przeszkleń, osłony nadkoli poprawiające aerodynamikę oraz pochylona szyba przednia ograniczająca opór powietrza.

Takie rozwiązania wyróżniają model Irizar ie tram, którego nadwozie nawiązuje stylistyką do tramwaju. Już na etapie analizy SWZ wskazywaliśmy, że konstrukcja hiszpańskiego producenta może dobrze odpowiadać części punktowanych wymagań. Listopadowe otwarcie potwierdziło zainteresowanie Irizara tym zamówieniem.

Dwie oferty. Irizar za 38,23 mln zł, Solaris za 54,69 mln zł

Do upływu terminu składania ofert, 9 listopada, wpłynęły dwie propozycje:

Zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia 48 418 003,47 zł brutto. Co istotne, w informacji z otwarcia ofert zestawienie producentów opisano jedynie jako „Cena złotych”, bez odrębnych kolumn netto i brutto.

W przypadku Solarisa kwota odpowiada cenie z podatkiem VAT. Przy propozycji Irizara sytuacja wymaga uwzględnienia dwóch możliwych wariantów, ponieważ hiszpański producent w innych polskich postępowaniach przedstawiał oferty rozliczane bez polskiego VAT po stronie wykonawcy.

Wariant pierwszy: Irizar za 38,23 mln zł brutto

Jeżeli kwotę przedstawioną przez miasto uznamy za ostateczną cenę brutto, Irizar jest tańszy od Solarisa o 16 454 448 zł.

W takim wariancie oferta hiszpańskiego producenta jest niższa od budżetu o 10 186 651,47 zł, czyli 21,04%. Solaris przekracza natomiast środki zamawiającego o 6 267 796,53 zł, czyli 12,95%.

Tak duża przewaga cenowa Irizara miałaby istotne znaczenie przy ocenie ofert, ponieważ cena odpowiada za 60 ze 100 możliwych punktów.

Wariant drugi: Irizar podał cenę netto. Po VAT to 47,02 mln zł

Drugi scenariusz zakłada, że 38 231 352 zł jest ceną netto, a dla porównania ofert należy doliczyć 23% VAT.

Takie założenie ma uzasadnienie w dotychczasowej praktyce Irizar e-mobility na polskim rynku. Przykładowo we wrześniowym przetargu w Dębicy hiszpański producent przedstawił ofertę z zerową stawką VAT, a zamawiający wykazał tę samą kwotę netto i brutto. Podobna sytuacja wystąpiła w październiku w Krakowie, gdzie przy propozycji Irizara również wpisano identyczne wartości netto i brutto.

Przy zastosowaniu 23% podatku do całej kwoty z tomaszowskiego zestawienia otrzymujemy następujące porównanie:

W tym scenariuszu Irizar nadal pozostaje najtańszy, ale jego przewaga nad Solarisem zmniejsza się do 7 661 237,04 zł brutto.

Co ważniejsze, oferta hiszpańskiego producenta wciąż mieści się w budżecie Tomaszowa Mazowieckiego. Pozostaje poniżej dostępnej kwoty o 1 393 440,51 zł, czyli 2,88%.

To istotna różnica względem pierwszego wariantu. Przy cenie 38,23 mln zł brutto miasto dysponowałoby ponad 10 mln zł rezerwy, a po doliczeniu podatku zapas wynosiłby już tylko około 1,39 mln zł.

Przy ocenie zamawiający powinien zastosować zasady wynikające z art. 225 Prawa zamówień publicznych. Jeżeli wybór oferty powoduje obowiązek rozliczenia podatku po stronie nabywcy, odpowiednią kwotę VAT dolicza się na potrzeby porównania cen.

Jak VAT zmienia rywalizację Solarisa z Irizarem?

Oba warianty prowadzą do tego samego wniosku: Irizar pozostaje tańszy, a jego oferta mieści się w budżecie miasta, przy założeniu zastosowania 23% VAT do całej wartości zamówienia.

*Symulacja punktacji cenowej według standardowej proporcjonalnej metody oceny, przy założeniu dopuszczenia obu ofert.

Wariant podatkowy ma więc znaczenie nie tylko dla budżetu inwestycji, ale również dla punktacji. Przewaga Irizara w kryterium ceny zmniejszyłaby się z około 18 do 8,4 punktu.

Ponieważ pozostałe 40 punktów zależy od parametrów technicznych i gwarancji, ocena tych elementów może istotnie wpłynąć na końcowy rezultat. Przewaga cenowa nie oznacza jeszcze automatycznego zwycięstwa.

Wynik otwarcia ofert pokazuje ogromne parcie na sukces „za wszelką cenę” i zniecierpliwienie tegorocznymi porażkami hiszpańskiego producenta na polskim rynku. Tomaszowski przetarg wyróżnia się jednak kryteriami premiującymi aerodynamikę i stylistykę charakterystyczną dla modelu ie tram. Zaoferowanie takiego autobusu mogłoby przynieść producentowi dodatkowe punkty za rozwiązania konstrukcyjne.

Na razie potwierdzony jest udział Irizar e-mobility, nie zaś konkretny oferowany model. Ostateczna ocena będzie zależała od spełnienia wymagań SWZ, punktacji technicznej oraz prawidłowego porównania cen z uwzględnieniem VAT.

Zakupowe tło. Kolejny etap elektryfikacji Tomaszowa

Tomaszów Mazowiecki rozpoczął zakupy elektrobusów od dwóch Solarisów Urbino 12 electric, zamówionych w 2025 roku wraz z mobilną ładowarką. Obecne postępowanie jest znacznie większe i obejmuje także pojazd przeznaczony dla sąsiedniej Lubochni.

Realizacja inwestycji ma przyspieszyć rozwój zeroemisyjnej komunikacji w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Tomaszów Mazowiecki–Opoczno. Jednocześnie może przynieść istotną zmianę w strukturze dostawców taboru.

Po otwarciu ofert największą niewiadomą pozostaje sposób podatkowego rozliczenia propozycji Irizara. W obu analizowanych wariantach hiszpańska oferta jest tańsza od Solarisa, ale różnica finansowa i punktowa jest wyraźnie inna. O dalszym przebiegu przetargu zdecyduje teraz weryfikacja dokumentacji i ocena techniczna obu producentów.