Nowe prawa pasażerów w lotnictwie. Rada UE i Parlament Europejski uzgodniły reformę

12 czerwca Rada UE poinformowała, że negocjatorzy państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego doszli do porozumienia w sprawie zmian w prawach pasażerów linii lotniczych.

Reforma była negocjowana w UE od ponad 12 lat, a rozmowy nabrały tempa w czasie polskiej prezydencji w pierwszym półroczu 2025 r.

Rozkład lotu

• Od ilu godzin opóźnienia lotu pasażer ma zachować prawo do odszkodowania?
• Ile ma wynosić rekompensata w zależności od długości trasy?
• Do kiedy przewoźnik ma bezpłatnie poprawiać błędy w rezerwacji?

Najważniejszy kompromis dotyczy odszkodowań za opóźnione loty: pasażer zachowa prawo do rekompensaty przy opóźnieniu wynoszącym trzy godziny lub więcej. Wysokość odszkodowania ma wynosić od 250 do 600 euro, w zależności od długości trasy.

Rada UE poinformowała o osiągnięciu porozumienia z Parlamentem Europejskim w sprawie reformy praw pasażerów linii lotniczych. To ważna decyzja dla całego rynku komunikacji lotniczej, ponieważ dotyczy zasad obsługi podróżnych w przypadku opóźnień, problemów z rezerwacją, overbookingu, oczekiwania w samolocie oraz pomocy dla osób wymagających szczególnego wsparcia. Ostatnia runda negocjacji rozpoczęła się 3 czerwca 2026 r., a porozumienie udało się wypracować na kilka dni przed ostatecznym terminem, wyznaczonym na 15 czerwca.

Reforma praw pasażerów była negocjowana w UE od ponad 12 lat. Rozmowy przyspieszyły w czasie polskiej prezydencji w pierwszym półroczu 2025 r., kiedy państwa członkowskie uzgodniły swoje stanowisko. Gdyby do 15 czerwca 2026 r. nie udało się osiągnąć kompromisu, całe porozumienie mogłoby upaść. W piątek państwa członkowskie poinformowały jednak, że uzgodniono ostateczny tekst porozumienia.

Najważniejszy kompromis dotyczy tzw. trójkąta negocjacyjnego, czyli trzech najbardziej spornych kwestii: momentu, od którego pasażerowi przysługuje odszkodowanie za opóźniony lot, wysokości rekompensaty oraz sposobu składania wniosków o odszkodowanie. Parlament Europejski chciał utrzymania dotychczasowej zasady, zgodnie z którą rekompensata przysługuje przy opóźnieniu wynoszącym trzy godziny lub więcej. Państwa członkowskie proponowały natomiast progi czterech lub sześciu godzin.

Zgodnie z wynegocjowanym porozumieniem, pasażerowie zachowają prawo do odszkodowania przy opóźnieniu lotu o trzy lub ponad trzy godziny. Wysokość rekompensaty ma wynosić od 250 do 600 euro, w zależności od długości trasy. To istotne dla pasażerów, ponieważ utrzymuje stosunkowo niski próg czasowy uprawniający do roszczenia, a jednocześnie porządkuje zakres kwot wypłacanych przez przewoźników.

Wcześniej Parlament Europejski opowiadał się za odszkodowaniem minimum 300 euro, natomiast państwa członkowskie proponowały 300 euro dla tras do 3500 km i 500 euro dla tras dłuższych. Ostateczne porozumienie przewiduje szerszy przedział kwot, od 250 do 600 euro. Dla linii lotniczych oznacza to bardziej precyzyjne zasady kalkulacji odpowiedzialności, a dla pasażerów większą jasność co do przysługujących im praw.

Sporną kwestią było także składanie wniosków o odszkodowanie. Obecnie pasażer musi zwykle sam znaleźć odpowiednią funkcję na stronie przewoźnika i samodzielnie wypełnić formularz. Parlament Europejski chciał, aby formularze w przypadku opóźnień były automatycznie wypełniane przez linie lotnicze. Przewoźnicy alarmowali jednak, że takie rozwiązanie mogłoby znacząco zwiększyć liczbę roszczeń.

Ostatecznie ustalono rozwiązanie pośrednie. Linie lotnicze nie będą musiały automatycznie wypełniać dokumentacji za pasażerów, ale w przypadku opóźnienia podróżni mają otrzymywać na maila czytelną informację o tym, jak starać się o odszkodowanie. To ważne, ponieważ część pasażerów nie korzysta ze swoich praw właśnie dlatego, że procedura jest niejasna albo trudna do odnalezienia na stronie przewoźnika.

Porozumienie obejmuje także około 30 nowych zapisów rozszerzających prawa pasażerów. Jednym z nich jest obowiązek bezpłatnego wprowadzania poprawek do rezerwacji. Obecnie linie lotnicze często pobierają opłaty za poprawienie błędu w bilecie, np. literówki w nazwisku pasażera. Po zmianach taka korekta ma być darmowa do 48 godzin przed wylotem.

Nowe przepisy mają też regulować czas przebywania pasażerów w samolocie w przypadku opóźnienia. Przewoźnik będzie mógł trzymać podróżnych na pokładzie maksymalnie przez dwie godziny. Po tym czasie linia lotnicza będzie musiała przetransportować pasażerów z powrotem na lotnisko. To ważne z punktu widzenia komfortu, bezpieczeństwa i organizacji obsługi pasażerów podczas zakłóceń operacyjnych.

Kolejna zmiana dotyczy rodzin podróżujących z dziećmi. Ustalono, że przewoźnicy nie będą mogli pobierać dodatkowych opłat za przydzielenie dziecku miejsca obok rodzica. To rozwiązanie ma uporządkować jedną z najbardziej praktycznych kwestii w podróżach lotniczych, zwłaszcza w przypadku rodzin korzystających z taryf, w których wybór miejsca jest zwykle usługą dodatkowo płatną.

Rozszerzona zostanie także ochrona osób z niepełnosprawnościami oraz kobiet w ciąży. Takim pasażerom nie będzie można odmówić wejścia na pokład w przypadku overbookingu. Dodatkowo lotnisko ma ponosić odpowiedzialność, jeśli osoby te nie zdążą na lot dlatego, że nie otrzymały odpowiedniej asysty. To istotne, bo w transporcie lotniczym odpowiedzialność za podróż pasażera rozkłada się między przewoźnika, port lotniczy i podmioty obsługowe.

Dla rynku lotniczego reforma oznacza konieczność dostosowania procedur obsługi pasażerów, systemów informacyjnych, regulaminów i komunikacji z klientami. Linie lotnicze będą musiały sprawniej informować o prawach podróżnych w przypadku opóźnień, a lotniska będą musiały zwrócić większą uwagę na asystę dla pasażerów wymagających wsparcia. Zmiany mogą więc wpłynąć nie tylko na sam moment wypłaty odszkodowania, ale także na cały proces obsługi zakłóconego rejsu.

Z punktu widzenia pasażera najważniejsze jest utrzymanie zasady trzech godzin. To właśnie ten próg decyduje o tym, czy opóźniony lot może skutkować prawem do rekompensaty. Nowe przepisy mają też uprościć dostęp do informacji, ograniczyć dodatkowe opłaty za podstawowe korekty w rezerwacji i poprawić sytuację rodzin oraz osób wymagających szczególnej pomocy.

Dla transportu publicznego w segmencie lotniczym porozumienie ma znaczenie systemowe. Samolot jest elementem europejskiej mobilności, a pasażerowie oczekują nie tylko dostępnej siatki połączeń, ale także przewidywalnych zasad w razie problemów. Reforma praw pasażerów ma zwiększyć przejrzystość i ujednolicić standardy obsługi w całej Unii Europejskiej.

Zgodnie z zapowiedziami, Parlament Europejski ma ogłosić porozumienie ze swojej strony w poniedziałek 15 czerwca 2026 r. Tego samego dnia państwa członkowskie i PE mają podpisać oficjalny dokument. Dopiero po zakończeniu tej procedury reforma będzie mogła przejść do kolejnych etapów formalnych, ale polityczne porozumienie w sprawie treści zmian zostało już uzgodnione.