Wandale coraz większym problemem w pociągach ZSSK. Najczęściej obrzucają składy kamieniami

Tylko w pierwszej połowie 2026 roku odnotowano 34 przypadki wandalizmu, z czego aż 26 dotyczyło obrzucania pociągów kamieniami. Straty przekroczyły 27 tys. euro. Przewoźnik wzmacnia kontrole na najbardziej zagrożonych połączeniach, współpracuje z policją i rozszerza wykorzystanie kamer nasobnych przez pracowników.

Rozkład jazdy:

1. Ile przypadków wandalizmu odnotowała ZSSK w pierwszej połowie 2026 roku i jakie zdarzenia występowały najczęściej?
2. W jaki sposób uszkodzenia pociągów wpływają na dostępność taboru i komfort podróżowania pasażerów?
3. Jakie działania podejmuje ZSSK, aby ograniczyć wandalizm oraz zwiększyć bezpieczeństwo pasażerów i personelu pociągów?

34 przypadki wandalizmu w pół roku

Železničná spoločnosť Slovensko (ZSSK) zwraca uwagę, że akty wandalizmu nie są wyłącznie problemem estetycznym. Każdy poważniej uszkodzony pojazd musi zostać poddany kontroli technicznej, a następnie – w zależności od zakresu szkód – naprawiony.

Może to bezpośrednio wpływać na funkcjonowanie przewozów. Konieczność wyłączenia pojazdu z eksploatacji oznacza czasami zmianę zestawienia pociągu albo zastąpienie go innym składem, który może oferować pasażerom mniejszą liczbę miejsc.

W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku ZSSK zarejestrowała 34 przypadki wandalizmu. Zdecydowanie najczęstszym problemem było rzucanie kamieniami w przejeżdżające pociągi.

Takich zdarzeń było 26, a więc stanowiły one ponad trzy czwarte wszystkich odnotowanych przypadków. Powtarzające się incydenty występowały przede wszystkim we wschodniej części Słowacji.

Kamienie powodowały głównie uszkodzenia zewnętrznych szyb pociągów. Przewoźnik odnotowywał jednak również zniszczenia i zabrudzenia szyb wewnętrznych, uszkodzenia drzwi, a także przypadki kradzieży kabli oraz innych elementów wyposażenia pojazdów.

Łączna wartość oszacowanych strat związanych z tymi zdarzeniami przekroczyła 27 tys. euro.

Dla porównania w pierwszym półroczu 2025 roku ZSSK zarejestrowała 31 przypadków wandalizmu. Wówczas straty były jednak większe i wyniosły około 37 tys. euro. Liczba zdarzeń wzrosła więc rok do roku, choć ich finansowe skutki były dotychczas mniejsze.

Jeden uszkodzony element może wyłączyć cały pociąg

Skutki aktów wandalizmu nie kończą się na kosztach wymiany szyby czy naprawy drzwi. Każdy uszkodzony pojazd musi zostać odpowiednio sprawdzony przez służby techniczne.

Szczególnie problematyczna sytuacja występuje w przypadku zespołów trakcyjnych. Uszkodzenie jednej części pojazdu może oznaczać konieczność wyłączenia z ruchu całej jednostki.

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku klasycznych składów wagonowych. Wówczas ZSSK może wyłączyć tylko uszkodzony wagon i – jeżeli posiada odpowiedni pojazd w rezerwie – zastąpić go innym.

Nie zawsze jest to jednak możliwe od razu.

W konsekwencji pociąg może wyjechać na trasę w zmienionym zestawieniu albo zostać obsłużony innym typem taboru. Dla podróżnych może to oznaczać przede wszystkim mniejszą liczbę dostępnych miejsc siedzących.

44 przypadki graffiti

Osobną kategorię stanowi graffiti. W 2026 roku ZSSK odnotowała dotychczas 44 przypadki pomalowania zewnętrznych lub wewnętrznych części pociągów.

Usuwanie graffiti wymaga specjalistycznego czyszczenia, a pojazd musi zostać na ten czas wyłączony z normalnej eksploatacji. To ponownie zwiększa obciążenie zaplecza technicznego przewoźnika i ogranicza dostępność taboru.

Problemem pozostaje również celowe zanieczyszczanie wnętrz pociągów. ZSSK podkreśla, że takie działania nie tylko pogarszają warunki podróżowania, ale również niweczą pracę osób odpowiedzialnych za regularne sprzątanie składów i dodatkowo obciążają cały system utrzymania pojazdów.

Więcej kontroli na najbardziej zagrożonych trasach

Słowacki przewoźnik podejmuje działania mające ograniczyć skalę problemu. W miejscach, w których incydenty się powtarzają, ZSSK zwiększa liczbę kontroli w pociągach.

Przewoźnik współpracuje również z Policją Republiki Słowackiej w zakresie możliwości zwiększenia nadzoru w najbardziej problematycznych lokalizacjach.

Dodatkowym zabezpieczeniem są systemy monitoringu instalowane w części taboru. Według przewoźnika obecność policjantów, kontrolerów oraz urządzeń bezpieczeństwa ma nie tylko umożliwiać szybszą reakcję na zdarzenia, ale przede wszystkim działać prewencyjnie.

Agresja wobec pracowników kolei

Problem nie ogranicza się do niszczenia taboru. ZSSK zwraca również uwagę na przypadki agresywnego zachowania pasażerów wobec personelu pociągów.

Przewoźnik miał do czynienia m.in. z sytuacjami, w których grupy nieletnich zakłócały podróż i uniemożliwiały zamknięcie drzwi pociągu. W niektórych przypadkach konflikt eskalował aż do fizycznego kontaktu z personelem.

Takie zdarzenia mogą już wpływać nie tylko na stan pojazdów, ale również na bezpieczeństwo pracowników i pasażerów oraz prawidłowe prowadzenie ruchu.

ZSSK rozszerza wykorzystanie kamer nasobnych

Jednym z narzędzi mających poprawić bezpieczeństwo personelu są kamery nasobne. ZSSK zwiększa ich dostępność dla pracowników wykonujących obowiązki w pociągach.

Urządzenia mają pomagać podczas konfliktowych sytuacji, a w przypadku poważniejszych incydentów dostarczać obiektywnego zapisu przebiegu zdarzenia. Materiał może mieć znaczenie przy późniejszym wyjaśnianiu okoliczności zajścia.

Działania te uzupełniają monitoring znajdujący się w części pojazdów oraz współpracę przewoźnika z policją.

Wandalizm odczuwają również pasażerowie

ZSSK podkreśla, że ostateczne konsekwencje niszczenia pociągów mogą odczuć wszyscy podróżni. Pojazd z rozbitą szybą, uszkodzonymi drzwiami lub innymi poważnymi zniszczeniami musi zostać skierowany na kontrolę i naprawę zamiast obsługiwać zaplanowane połączenia.

Przy ograniczonej dostępności taboru oznacza to możliwość wysłania na trasę pojazdu o mniejszej pojemności lub skrócenia klasycznego składu wagonowego.

Przewoźnik apeluje dlatego również do pasażerów, aby nie ignorowali przypadków niszczenia pociągów. Osoby będące świadkami podejrzanego zachowania lub aktu wandalizmu mogą poinformować o nim personel pociągu albo skontaktować się ze słowacką policją.

Dane z pierwszego półrocza pokazują, że problem pozostaje poważny. ZSSK odnotowała 34 przypadki wandalizmu ze stratami przekraczającymi 27 tys. euro, a dodatkowo 44 przypadki graffiti. Szczególnym zagrożeniem pozostaje obrzucanie pociągów kamieniami, które odpowiadało za 26 spośród 34 zarejestrowanych aktów wandalizmu.