Maszyniści mają zwolnić do 20 km/h na wszystkich przejazdach. ZZM z apelem po serii tragicznych wypadków

Uchwałę w tej sprawie Rada Krajowa ZZM przyjęła jednogłośnie 9 września, w dniu tragicznego zderzenia pociągu PKP Intercity „Koziołek” z samochodem ciężarowym w Sokolnikach Suchych. Apel może oznaczać poważne konsekwencje dla punktualności pociągów w całym kraju. O wypadku pisaliśmy w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych zaapelował o ograniczenie 11 września prędkości pociągów do 20 km/h na wszystkich przejazdach kolejowo-drogowych?
2. Czy masowe zastosowanie się maszynistów do apelu ZZM może spowodować znaczące opóźnienia pociągów w całej Polsce?
3. Jak na decyzję ZZM wpłynęła seria ostatnich poważnych wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych?

Wszystkie pociągi do 20 km/h na przejazdach

Nowa inicjatywa związku jest kolejną reakcją środowiska maszynistów na serię poważnych wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych. Zaledwie dwa dni wcześniej ZZM wystosował szerszy apel dotyczący bezpieczeństwa, w którym wzywał prowadzących pociągi m.in. do skrupulatnego przestrzegania wszystkich procedur, nawet kosztem punktualności.

Zgodnie z uchwałą Rady Krajowej ZZM nr 42/09/2026 apel ma obowiązywać przez całą dobę w piątek, 11 września 2026 roku – od godz. 00:00 do 23:59.

Związek zwraca się do wszystkich maszynistów prowadzących tego dnia pociągi, aby na przejazdach kolejowo-drogowych ograniczali prędkość do maksymalnie 20 km/h.

„Kierując się najwyższą troską o życie własne i podróżnych Rada Krajowa ZZM zwraca się do wszystkich maszynistów, aby w dniu 11 września 2026 r., w godz. 00:00–23:59 prowadząc pociąg przekraczali przejazdy kolejowo-drogowe niezależnie od ich kategorii z prędkością bezpieczną, tj. do 20 km/h” – napisano w uchwale.

To oznacza, że apel dotyczy zarówno przejazdów wyposażonych w rogatki i sygnalizację świetlną, jak również przejazdów o niższych kategoriach zabezpieczenia.

ZZM mówi o „drastycznie pogarszającym się” bezpieczeństwie

Rada Krajowa ZZM wprost wskazuje, dlaczego zdecydowała się na tak zdecydowany krok.

Uchwałę podjęto „wobec drastycznie pogarszającego się stanu bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych oraz kolejnych poważnych wypadków zagrażających życiu i zdrowiu maszynistów, pracowników kolei i pasażerów”.

Dokument został przygotowany 9 września 2026 roku przez Daniela Biernacika. Uchwała została przyjęta jednogłośnie.

Akcja ma więc przede wszystkim zwrócić uwagę na zagrożenia, z którymi maszyniści spotykają się na przejazdach kolejowo-drogowych. Jednocześnie zastosowanie się do apelu na dużą skalę może mieć bardzo wyraźny wpływ na prowadzenie ruchu pociągów.

Możliwe duże opóźnienia pociągów

Ograniczenie prędkości do 20 km/h na wszystkich przejazdach oznaczałoby znaczącą zmianę w stosunku do normalnego sposobu prowadzenia pociągów. Na wielu liniach składy pokonują zabezpieczone przejazdy z prędkościami wielokrotnie wyższymi.

Jeżeli maszyniści masowo zastosują się do apelu, pociągi będą musiały przed przejazdami hamować, następnie pokonywać je z niewielką prędkością i ponownie się rozpędzać. Im więcej przejazdów znajduje się na danej trasie, tym większy może być wpływ takiego sposobu jazdy na czas przejazdu.

Nie sposób obecnie przesądzić, jak duża będzie skala ewentualnych opóźnień. Będzie ona zależała przede wszystkim od tego, ilu maszynistów zastosuje się do uchwały. Prezydent ZZM Leszek Miętek potwierdził mediom, że dokument został przyjęty, zaznaczając jednocześnie, że ma on formę wewnętrzną i musi jeszcze „nabrać znaczenia” w konsultacjach m.in. z maszynistami.

Uchwała w dniu katastrofy IC „Koziołek”

Decyzja Rady Krajowej ZZM zapadła w dniu tragicznego wypadku w Sokolnikach Suchych na Mazowszu.

9 września pociąg PKP Intercity IC „Koziołek” relacji Lublin Główny – Szczecin Główny zderzył się na przejeździe kolejowo-drogowym z samochodem ciężarowym. Wypadek zakończył się wykolejeniem lokomotywy EP09-046 oraz wagonów.

Jedna z ciężko rannych osób zmarła. Poważnych obrażeń doznał również maszynista prowadzący pociąg oraz kierowca samochodu ciężarowego.

Katastrofa w Sokolnikach Suchych była kolejnym w bardzo krótkim czasie poważnym wypadkiem z udziałem ciężarówki i pociągu.

Cztery wypadki z ciężarówkami w ciągu siedmiu dni

Od 3 do 9 września doszło w Polsce do czterech poważnych zdarzeń z udziałem pociągów i samochodów ciężarowych.

3 września w Gdańsku-Lipcach pociąg PKP Intercity zderzył się z ciężarówką znajdującą się na przejeździe. Zdarzenie spowodowało poważne utrudnienia na jednej z najważniejszych linii kolejowych w Polsce.

7 września do kolejnego wypadku doszło w Okuniowcu pod Suwałkami, gdzie samochód ciężarowy znalazł się na przejeździe przed pociągiem towarowym. Tego samego dnia w Jastrowiu ciężarówka uderzyła w bok pociągu pasażerskiego.

Serię zakończyło – jak dotąd – tragiczne zderzenie w Sokolnikach Suchych 9 września.

To już drugi apel ZZM w ciągu kilku dni

Uchwała dotycząca ograniczenia prędkości na przejazdach nie jest pierwszym działaniem ZZM w ostatnich dniach.

7 września Rada Krajowa związku przyjęła uchwałę nr 39/09/2026 dotyczącą bezpieczeństwa ruchu kolejowego. ZZM zaapelował wówczas do maszynistów o bezwzględne przestrzeganie wszystkich instrukcji, przepisów i procedur – również wtedy, gdy miałoby to prowadzić do opóźnienia pociągu.

Maszyniści zostali wezwani m.in. do dokładnego zapoznawania się przed odjazdem z dokumentacją pociągu, rozkładem jazdy, Elektronicznym Rozkazem Pisemnym i WOS. Związek wskazywał również, że w przypadku konieczności zapoznania się z aktualizacją Elektronicznego Rozkazu Pisemnego pociąg powinien zostać zatrzymany.

ZZM apelował także o przeprowadzanie procedury odjazdu bez pośpiechu, zgłaszanie nieprawidłowości dotyczących infrastruktury i urządzeń sygnalizacyjnych, informowanie pracodawców o przemęczeniu oraz całkowite powstrzymanie się od używania telefonu komórkowego podczas prowadzenia pociągu.

Związek zadeklarował jednocześnie wsparcie prawne i statutowe dla pracowników, którzy spotkaliby się z konsekwencjami służbowymi za stosowanie zasad bezpieczeństwa wskazanych w apelu.

Bezpieczeństwo coraz ważniejszym tematem na kolei

Najnowsza uchwała pojawia się w momencie, gdy kwestia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych stała się jednym z najważniejszych tematów debaty dotyczącej polskiej kolei.

Po katastrofie w Sokolnikach Suchych premier Donald Tusk zapowiedział radykalne zaostrzenie przepisów wobec kierowców łamiących zasady obowiązujące na przejazdach. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował następnie, że resort w trybie pilnym przygotowuje ustawowe zaostrzenie kar.

ZZM idzie jednak własną drogą. Związek chce, aby 11 września sami maszyniści zastosowali dodatkowy środek ostrożności i przejeżdżali przez wszystkie przejazdy z prędkością nie większą niż 20 km/h.

Jeżeli apel spotka się z szerokim odzewem prowadzących pociągi, 11 września może być dniem znaczących opóźnień na polskiej sieci kolejowej. Dla ZZM najważniejszy ma być jednak komunikat stojący za całą akcją: bezpieczeństwo maszynistów i pasażerów powinno mieć pierwszeństwo przed punktualnością.