Nowy Poznań Główny coraz bliżej. Jest przetarg na koncepcję dworca nad torami

Umowa z wykonawcą koncepcji planowana jest na I kwartał 2027 roku, dokumentacja ma być gotowa najpóźniej w drugiej połowie 2028 roku, a docelowo w 2035 roku Poznań ma dysponować w pełni funkcjonalnym, przebudowanym węzłem kolejowym. Koszt modernizacji całego węzła wraz z dworcem może wynieść od 5 do 10 mld zł.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy po opracowaniu koncepcji planowane jest rozpoczęcie właściwych prac budowlanych przy nowym dworcu Poznań Główny?
2. Jak zostanie zorganizowana obsługa pasażerów i ruch pociągów podczas przebudowy stacji, wyburzenia starego dworca oraz budowy nowych peronów?
3. Jakie warianty lokalizacji i układu nowego dworca zostaną przedstawione mieszkańcom oraz w jaki sposób ich opinie wpłyną na wybór ostatecznego rozwiązania?

Nowy dworzec powstanie nad torami

To kolejny krok w przygotowaniach do jednej z największych inwestycji kolejowych planowanych w Poznaniu. We wtorek przedstawiciele miasta i Polskich Linii Kolejowych poinformowali o rozpoczęciu postępowania, którego celem jest wypracowanie koncepcji przyszłego głównego dworca kolejowego oraz jego bezpośredniego otoczenia.

Inwestycja ma rozwiązać problemy Poznania Głównego, którego obecna infrastruktura od lat jest krytykowana za brak funkcjonalności. Znaczenie stacji jest tym większe, że każdego dnia obsługuje ona około 500 pociągów regionalnych i dalekobieżnych.

Założenia inwestycji oznaczają dużą zmianę w zagospodarowaniu całego obszaru Poznania Głównego. Nowy budynek dworca ma zostać zlokalizowany nad torami i peronami.

Przedsięwzięcie obejmie przestrzeń pomiędzy obecną Galerią Avenida, Dworcem Zachodnim i Mostem Dworcowym. Istotnym elementem będzie również przebudowa ulicy Dworcowej oraz stworzenie lepszego powiązania kolei z miejskim transportem publicznym.

Według planów stary budynek Poznania Głównego zostanie wyburzony. W jego miejscu mają powstać nowe perony. Nowy dworzec zostanie natomiast ulokowany nad przebudowanym układem torowym i placem Dworcowym, w przestrzeni pomiędzy obecnym budynkiem dworcowym, nazywanym potocznie „chlebakiem”, Mostem Dworcowym i ulicą Głogowską.

Założeniem jest stworzenie nie tylko nowego budynku obsługi podróżnych, ale całego zintegrowanego węzła transportowego.

Koncepcja ma być gotowa w 2028 roku

Pierwszym zadaniem będzie opracowanie koncepcji architektoniczno-przestrzennej.

Zgodnie z obecnym harmonogramem umowa z wykonawcą ma zostać podpisana w I kwartale 2027 roku. Gotowe opracowanie powinno powstać najpóźniej w drugiej połowie 2028 roku.

Koncepcja będzie podstawą do dalszych prac projektowych i przygotowania właściwej inwestycji.

Sam nowy dworzec ma powstać znacznie później. Według obecnych zapowiedzi celem jest uzyskanie w pełni funkcjonalnych rozwiązań dla Poznania Głównego i całego węzła do 2035 roku.

Mieszkańcy zobaczą kilka wariantów

Miasto zapowiada, że przyszły kształt dworca nie zostanie ustalony wyłącznie przez projektantów i kolejarzy. W przygotowanie koncepcji ma zostać włączona również strona społeczna.

Zastępca prezydenta Poznania Natalia Weremczuk zapowiedziała przygotowanie kilku wariantów.

– Od samego początku myślimy o tym, aby ta koncepcja składała się z kilku wariantów. Pokażemy je mieszkańcom Poznania i będziemy wspólnie decydować o tym, jakiego finalnie dworca chcemy – powiedziała.

Ostateczny wariant ma więc zostać wypracowany z uwzględnieniem konsultacji z mieszkańcami.

Obecny dworzec od początku budzi kontrowersje

Historia przebudowy Poznania Głównego jest długa. Obecny budynek dworcowy został otwarty w 2012 roku i przejął funkcję starego obiektu, który zamknięto rok później.

Nowy budynek, zintegrowany z galerią handlową i określany potocznie mianem „chlebaka”, od początku spotykał się z krytyką części pasażerów, mieszkańców i społeczników. Zastrzeżenia dotyczyły przede wszystkim jego funkcjonalności.

W kolejnych latach pojawiały się różne pomysły dotyczące przyszłości całego kompleksu.

W 2018 roku władze PKP zapowiadały, że do końca 2023 roku ponownie zacznie działać stary budynek dworca, który miał zostać zrewitalizowany i rozbudowany. Do realizacji tego planu jednak nie doszło, a stary obiekt pozostaje nieczynny.

Zamiast rewitalizacji – zupełnie nowy dworzec

Pod koniec 2023 roku przedstawiono inne podejście do przyszłości Poznania Głównego. Zamiast przywracania dawnego budynku zaproponowano stworzenie całkowicie nowego dworca, który docelowo miałby zastąpić zarówno nieczynny stary obiekt, jak i funkcjonujący obecnie „chlebak”.

Kolejny ważny krok wykonano pod koniec stycznia 2026 roku, kiedy przedstawiciele PKP PLK oraz władz Poznania podpisali porozumienie dotyczące prac przygotowawczych.

Ogłoszony teraz przetarg na koncepcję jest kontynuacją tych przygotowań.

To część przebudowy całego Poznańskiego Węzła Kolejowego

Nowy Poznań Główny nie będzie realizowany jako odizolowana inwestycja. Przebudowa stacji ma być elementem znacznie większego projektu obejmującego cały Poznański Węzeł Kolejowy.

Dokumentacja projektowa dla modernizacji węzła przygotowywana jest od grudnia 2024 roku i ma zostać ukończona najpóźniej do 2029 roku.

Opracowanie ma określić dokładny zakres przyszłych robót i wskazać konkretne rozwiązania infrastrukturalne. Analizowane są między innymi potrzeby związane z obsługą kolei dużych prędkości, budową dodatkowych torów oraz nowych przystanków kolejowych na obszarze aglomeracji poznańskiej.

Oznacza to, że przyszły dworzec musi zostać zaprojektowany z uwzględnieniem nie tylko obecnego ruchu kolejowego, ale także planowanego rozwoju całego węzła.

Inwestycja większa niż Warszawa Zachodnia

O skali przedsięwzięcia mówił członek zarządu i dyrektor ds. strategii i rozwoju PKP PLK Maciej Kaczorek. Według niego przebudowa całego Poznańskiego Węzła Kolejowego wraz z Poznaniem Głównym będzie większą inwestycją niż modernizacja stacji Warszawa Zachodnia.

– Myślę, że przebudowa całego węzła razem z dworcem będzie kosztować między 5 a 10 mld zł – ocenił Maciej Kaczorek.

Jak zaznaczył, założeniem jest uzyskanie w 2035 roku w pełni funkcjonalnych rozwiązań.

Przedział od 5 do 10 mld zł dotyczy przy tym przebudowy całego węzła wraz z dworcem, a nie wyłącznie budowy nowego obiektu pasażerskiego.

Projekt dworca sfinansują kolej i miasto

W przygotowanie nowego Poznania Głównego zaangażowany jest także samorząd.

Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak poinformował, że projekt nowego obiektu ma zostać sfinansowany w 70 proc. przez stronę kolejową i w 30 proc. przez miasto.

– W ciągu trzech lat z pewnością nie przebudujemy tego dworca, ale rozpoczniemy takie prace, by stworzyć najnowocześniejszy w Polsce węzeł komunikacyjny – powiedział Jacek Jaśkowiak.

Miastu zależy między innymi na tym, aby nowy dworzec został dobrze powiązany z otaczającą go przestrzenią oraz systemem transportu publicznego.

Poznań Główny może obsługiwać 50 mln pasażerów

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za kompleksową przebudową jest rosnący ruch pasażerski.

Według przytoczonych przez Jacka Jaśkowiaka prognoz PKP w perspektywie kolejnych 10–15 lat Poznań Główny powinien być przygotowany do obsługi nawet 50 mln pasażerów rocznie.

Już obecnie stacja należy do najbardziej obciążonych w Polsce. Według danych Urzędu Transportu Kolejowego w 2025 roku Poznań Główny obsłużył 29,37 mln pasażerów, co dało mu drugie miejsce w kraju pod względem wymiany pasażerskiej.

Więcej podróżnych obsłużył jedynie Kraków Główny – 30,76 mln osób.

Przy około 500 pociągach regionalnych i dalekobieżnych każdego dnia oraz perspektywie dalszego rozwoju ruchu kolejowego obecny układ Poznania Głównego ma być niewystarczający.

Kluczowe lata dla Poznania Głównego

Najbliższe lata będą przede wszystkim okresem przygotowania inwestycji. Pierwszym kamieniem milowym będzie wybór wykonawcy koncepcji w 2027 roku, a kolejnym – przedstawienie gotowego opracowania najpóźniej w drugiej połowie 2028 roku.

Równolegle prowadzone będą prace projektowe dotyczące całego Poznańskiego Węzła Kolejowego, które mają zakończyć się najpóźniej w 2029 roku.

Docelowo zmienić ma się zarówno sam dworzec, jak i układ torów, peronów oraz powiązania stacji z miastem. Stary budynek ma zniknąć, w jego miejscu przewidziano nowe perony, a główna przestrzeń obsługi pasażerów zostanie przeniesiona nad infrastrukturę kolejową.

Według obecnych założeń finałem przedsięwzięcia ma być rok 2035, kiedy Poznań powinien otrzymać w pełni funkcjonalny węzeł przygotowany również na dalszy wzrost liczby pociągów i pasażerów.