PKP PLK wynajęły pociąg o prędkości 250 km/h. Niespodzianki w przetargu nie było

Testy będą prowadzone na linii kolejowej nr 4, czyli Centralnej Magistrali Kolejowej, na odcinku Grodzisk Mazowiecki – Zawiercie. Ich przeprowadzenie jest jednym z elementów projektu budowy infrastruktury systemu ERTMS/GSM-R na sieci PKP PLK. Pisaliśmy o nich w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego PKP PLK zdecydowały się wykorzystać Pendolino ED250 do testów systemu GSM-R na Centralnej Magistrali Kolejowej?
2. Jak wyglądały jazdy testowe Pendolino z prędkością do 250 km/h i co dokładnie ma zostać podczas nich sprawdzone?
3. Dlaczego do przeprowadzenia testów nie mogą zostać wykorzystane inne pojazdy?

Pendolino do testów GSM-R

Przedmiotem umowy jest udostępnienie przez PKP Intercity jednego elektrycznego zespołu trakcyjnego serii ED250 wraz z obsługą trakcyjną i techniczną.

PKP Intercity ma zapewnić pojazd posiadający aktualne dopuszczenie do eksploatacji na sieci PKP PLK. W ramach kontraktu przewoźnik zapewni również maszynistę oraz pozostały personel wymagany do przeprowadzenia przejazdów.

Konieczne będzie ponadto zapewnienie personelu technicznego odpowiedzialnego za przygotowanie i obsługę Pendolino.

Jednym z najważniejszych wymagań jest gotowość techniczna ED250 do jazdy z prędkością do 250 km/h.

Pojazd będzie wykorzystywany także do prowadzenia pomiarów. PKP Intercity ma umożliwić montaż, zasilanie, eksploatację oraz późniejszy demontaż aparatury pomiarowej wykorzystywanej podczas badań GSM-R.

Same przejazdy będą odbywały się według harmonogramu testów i dyspozytorskich rozkładów jazdy przygotowywanych przez PKP PLK.

Testy na trasie Grodzisk Mazowiecki – Zawiercie

Jazdy będą prowadzone na praktycznie całym zasadniczym odcinku Centralnej Magistrali Kolejowej – pomiędzy Grodziskiem Mazowieckim a Zawierciem.

Realizację zamówienia przewidziano od 17 sierpnia do 30 listopada 2026 roku. W ogłoszeniu wskazano jednocześnie 90-dniowy okres obowiązywania zamówienia.

Próby mają pozwolić na sprawdzenie funkcjonowania infrastruktury GSM-R w rzeczywistych warunkach ruchowych, w tym podczas jazdy z prędkością odpowiadającą docelowym parametrom eksploatacyjnym CMK.

PKP PLK: potrzebne było właśnie Pendolino

Interesujący jest sposób udzielenia zamówienia. PKP PLK zastosowały procedurę negocjacyjną bez uprzedniej publikacji zaproszenia do ubiegania się o kontrakt.

Zarządca infrastruktury szczegółowo uzasadnił, dlaczego jego zdaniem zamówienie mogło zostać zrealizowane wyłącznie przez PKP Intercity.

Kluczowe były wymagania techniczne związane z testami. Potrzebny był pojazd, który jednocześnie jest dopuszczony do ruchu na sieci PKP PLK, posiada GSM-R i ETCS poziomu 2, może poruszać się z prędkością 250 km/h oraz jest eksploatowany na Centralnej Magistrali Kolejowej.

Według analizy rynku przeprowadzonej przez PKP PLK wszystkie te wymagania spełniają obecnie w Polsce właśnie elektryczne zespoły trakcyjne ED250 należące do PKP Intercity.

Griffin, Vectron, FLIRT czy Dart nie wystarczą

PKP PLK przeanalizowały również możliwość wykorzystania innego taboru dostępnego na polskim rynku.

W dokumentacji wprost wymieniono m.in. Griffiny, Vectrony, FLIRT-y, Darty, Impulsy oraz lokomotywy Traxx.

Żaden z tych pojazdów – zgodnie z analizą zarządcy infrastruktury – nie posiada zdolności eksploatacyjnej pozwalającej na wykonanie wymaganych jazd testowych przy prędkości 250 km/h. Tym samym nie spełnia wszystkich parametrów niezbędnych do realizacji badań.

Prędkość jest w tym przypadku kluczowa, ponieważ PKP PLK chcą sprawdzić jakość transmisji radiowej pomiędzy infrastrukturą GSM-R a pojazdem właśnie przy docelowej prędkości eksploatacyjnej wynoszącej 250 km/h.

Rozważano ICE, Velaro i Frecciarossę

Co ciekawe, PKP PLK brały pod uwagę również możliwość sprowadzenia na testy zagranicznego pociągu dużych prędkości.

W analizie wymieniono ICE, Velaro, Frecciarossę oraz AGV.

Problemem okazał się jednak brak dopuszczenia tych pojazdów umożliwiającego ich niezwłoczne wykorzystanie na polskiej sieci kolejowej. Wprowadzenie takiego taboru wymagałoby przeprowadzenia dodatkowych procedur technicznych, organizacyjnych i certyfikacyjnych oraz uzyskania odpowiednich zezwoleń.

Zdaniem PKP PLK byłoby to czasochłonne i mogłoby spowodować istotne opóźnienia w realizacji projektu GSM-R.

Z tego względu wykorzystania zagranicznych pociągów dużych prędkości nie uznano za rozsądną alternatywę dla ED250.

Dlaczego testy przy 250 km/h są potrzebne?

Jazdy Pendolino mają być jednym z elementów procesu odbiorowego GSM-R na Centralnej Magistrali Kolejowej.

PKP PLK wskazują, że warunkiem zakończenia wdrażania systemu oraz przeprowadzenia procedur odbiorowych jest wykonanie kompleksowych testów funkcjonalnych i eksploatacyjnych w rzeczywistych warunkach ruchowych.

Obejmuje to weryfikację jakości transmisji radiowej pomiędzy infrastrukturą GSM-R a pojazdem przy prędkości 250 km/h.

Próby mają również służyć sprawdzeniu współpracy GSM-R z ETCS poziomu 2 oraz umożliwić zakończenie procedur walidacyjnych i odbiorowych całego projektu.

Oznacza to, że wykorzystanie Pendolino nie jest związane z typowymi testami samego pociągu. ED250 będzie w tym przypadku pełnił rolę platformy testowej pozwalającej sprawdzić infrastrukturę i systemy łączności przy parametrach, dla których mają być docelowo wykorzystywane.

Prawie 5,7 mln zł dla PKP Intercity

Wartość umowy wynosi dokładnie 5 688 568,80 zł. Kontrakt pomiędzy PKP PLK i PKP Intercity został zawarty 12 sierpnia 2026 roku.

Do postępowania wpłynęła jedna oferta – PKP Intercity. Nie przewidziano podwykonawstwa.

Cena została ustalona w drodze negocjacji pomiędzy stronami.

GSM-R ważnym elementem ERTMS na CMK

Przeprowadzenie testów ma znaczenie dla całego procesu wdrażania ERTMS na jednej z najważniejszych linii kolejowych w Polsce.

System GSM-R odpowiada za cyfrową łączność kolejową i jest jednym z elementów Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym. Na CMK jego prawidłowa współpraca z ETCS poziomu 2 ma być sprawdzana również w warunkach jazdy z prędkością 250 km/h.

Właśnie dlatego PKP PLK uznały, że wykorzystanie wolniejszego pojazdu nie pozwoliłoby osiągnąć celu zamówienia. Zarządca infrastruktury wskazał, że wymagania dotyczące prędkości, wyposażenia w GSM-R i ETCS oraz dopuszczenia do eksploatacji na polskiej sieci wynikają bezpośrednio z technicznego charakteru przedsięwzięcia, a nie z celowego ograniczenia konkurencji.

Jeżeli testy zakończą się zgodnie z planem, Pendolino będzie więc miało istotny udział nie tylko w sprawdzeniu samej infrastruktury GSM-R, ale także w przygotowaniu CMK do funkcjonowania systemów kolejowych przy prędkościach, które mają wyznaczać kolejny etap rozwoju ruchu dużych prędkości na tej trasie.