PKP wybrały projektanta przebudowy dworca w Szamotułach. Zabytkowy obiekt ma być gotowy w 2029 roku

Zadanie za 576,9 tys. zł brutto powierzono firmie Maple. Zabytkowy budynek z 1848 roku ma przejść kompleksową rewitalizację, a największe zmiany zostaną wprowadzone wewnątrz obiektu. Jeśli kolejne etapy inwestycji przebiegną zgodnie z harmonogramem, zmodernizowany dworzec zostanie oddany do użytku w 2029 roku.

Rozkład jazdy:

1. Kto zaprojektuje przebudowę zabytkowego dworca kolejowego w Szamotułach i jaka jest wartość podpisanej umowy?
2. Jak zmieni się wnętrze dworca w Szamotułach i jakie udogodnienia zostaną przygotowane dla pasażerów oraz osób z niepełnosprawnościami?
3. Kiedy PKP planują ogłosić przetarg na roboty budowlane i w którym roku zmodernizowany dworzec ma zostać oddany do użytku?

Maple zaprojektuje przebudowę dworca

Inwestycja została wpisana do nowego programu PKP S.A. „Dworce Przyjazne Pasażerom”. Jej celem jest połączenie ochrony historycznego charakteru jednego z najstarszych dworców kolejowych w Wielkopolsce z dostosowaniem go do współczesnych wymagań pasażerów.

Stacja ma przy tym duże znaczenie dla lokalnego transportu. Szamotuły leżą przy ważnej trasie kolejowej łączącej Poznań ze Szczecinem, a każdego dnia ze stacji korzysta średnio około 3 tys. pasażerów.

Pod koniec lipca 2026 roku Polskie Koleje Państwowe podpisały umowę z firmą Maple sp. z o.o. na wykonanie dokumentacji projektowej przebudowy dworca.

Wartość zawartego kontraktu wynosi dokładnie 576 870 zł brutto.

Wybór projektanta oznacza przejście inwestycji do kolejnego etapu przygotowań. Dopiero po zakończeniu prac projektowych znany będzie pełny i szczegółowy zakres robót budowlanych, które zostaną przeprowadzone w Szamotułach.

PKP już teraz przedstawiły jednak podstawowe założenia planowanej modernizacji. Wiadomo, że ze względu na zabytkową wartość budynku nie należy spodziewać się zasadniczych zmian jego zewnętrznej formy.

Zabytkowa bryła dworca pozostanie

Jednym z najważniejszych założeń inwestycji jest zachowanie historycznego charakteru obiektu.

Bryła dworca pozostanie w dotychczasowym kształcie i zostanie poddana rewitalizacji. Jest to związane ze statusem obiektu i jego znaczeniem dla historycznego układu Szamotuł.

Znacznie większe zmiany mają zostać wprowadzone wewnątrz budynku. Obecny układ pomieszczeń zostanie przeorganizowany w taki sposób, aby dworzec był bardziej funkcjonalny zarówno dla podróżnych, jak i potencjalnych najemców powierzchni komercyjnych.

PKP chcą bowiem, aby budynek pełnił nie tylko funkcję związaną z obsługą ruchu kolejowego.

Poczekalnia, kasa i toalety na parterze

Najważniejsze przestrzenie przeznaczone dla pasażerów zostaną zlokalizowane na parterze.

Poczekalnię, pomieszczenia kasy biletowej oraz toalety zaplanowano we wschodniej części budynku. Dzięki temu podstawowe funkcje dworcowe mają zostać skupione w jednej części obiektu.

Pozostałe powierzchnie będzie można wykorzystać w inny sposób.

Zachodnia część parteru ma zostać przeznaczona na cele komercyjne. Podobne przeznaczenie otrzymają piętro oraz część poddasza. PKP przewidują możliwość utworzenia tam między innymi lokali usługowych i przestrzeni biurowych.

Takie rozwiązanie ma zwiększyć możliwości wykorzystania dużego, historycznego budynku i jednocześnie sprawić, że będzie on służył nie tylko osobom oczekującym na pociąg.

Winda i pełniejsza dostępność dworca

Ważną częścią projektu będzie dostosowanie obiektu do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, w tym pasażerów z niepełnosprawnościami.

Modernizacja ma zostać przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie standardami unijnymi.

Jednym z istotnych elementów będzie winda umożliwiająca dostęp na piętro budynku. Rozwiązania związane z dostępnością mają obejmować cały obiekt, dzięki czemu korzystanie z dworca będzie łatwiejsze dla osób mających trudności z poruszaniem się.

Modernizacja nie ograniczy się przy tym do samego budynku.

Zmieni się także otoczenie dworca

PKP zaplanowały wykonanie szeregu prac na terenie bezpośrednio sąsiadującym z dworcem.

W ramach inwestycji ma powstać wiata śmietnikowo-rowerowa, a także przygotowane zostanie miejsce pod automat paczkowy. Przewidziano również uporządkowanie istniejącej zieleni.

Poprawiony zostanie stan nawierzchni dróg i chodników znajdujących się w sąsiedztwie budynku.

Projekt zakłada ponadto powstanie dodatkowego miejsca parkingowego dla osób z niepełnosprawnościami.

Wszystkie te działania mają uzupełnić wcześniejsze inwestycje przeprowadzone w obrębie stacji oraz jej najbliższego otoczenia.

Dworzec elementem większego węzła przesiadkowego

PKP zwracają uwagę, że przebudowy budynku nie należy rozpatrywać jako odizolowanej inwestycji.

Stacja kolejowa w Szamotułach została już zmodernizowana, a pasażerowie korzystają z nowych peronów. Samorząd zrealizował natomiast inwestycje związane z dostępem do kolei innymi środkami transportu.

W sąsiedztwie stacji powstały parkingi mieszczące około 200 pojazdów, a także wiaty rowerowe.

– Modernizacja dworca w Szamotułach została ujęta w naszym nowym programie Dworce Przyjazne Pasażerom i właśnie wkroczyła na istotny etap procesu inwestycyjnego. Dworzec po przebudowie będzie nie tylko wizytówką miasta, ale także istotnym elementem węzła przesiadkowego, który stanowią już zmodernizowana stacja kolejowa, w tym nowe perony oraz wybudowane przez samorząd parkingi na ok. 200 pojazdów i wiaty rowerowe. Dzięki takiemu podejściu do inwestycji w infrastrukturę pasażerską i współpracy z samorządami oraz innymi podmiotami możemy zapewnić lepszy „produkt”, jakim jest dobrej jakości transport publiczny – mówi Paweł Lisiewicz, członek zarządu PKP S.A. ds. rozwoju i inwestycji.

Po zakończeniu modernizacji samego budynku wszystkie te elementy mają tworzyć bardziej kompletny węzeł integrujący kolej z innymi sposobami przemieszczania się.

Dworzec pamięta połowę XIX wieku

Przygotowanie dokumentacji projektowej będzie wymagało uwzględnienia szczególnej historii obiektu.

Dworzec kolejowy w Szamotułach został wybudowany już w 1848 roku przez Towarzystwo Kolei Stargardzko-Poznańskiej. Uruchomienie linii miało ogromne znaczenie komunikacyjne nie tylko dla Szamotuł, ale przede wszystkim dla Poznania.

Dzięki inwestycji stolica Wielkopolski uzyskała kolejowe połączenie z Berlinem, choć ówczesna trasa prowadziła przez Szczecin.

Sam dworzec otrzymał neorenesansowy wystrój. Nie zachował się jednak w całkowicie niezmienionej postaci.

Rozbudowa na początku XX wieku

Około 1907 roku budynek został powiększony. Przeprowadzono wówczas również przebudowę jego wnętrza.

Kolejne ingerencje następowały także w późniejszych dekadach. Pomimo zmian do czasów współczesnych zachowało się kilka istotnych elementów pierwotnej architektury.

Przede wszystkim przetrwała historyczna bryła budynku oraz układ okien znajdujących się na elewacji frontowej. Zachowała się również część oryginalnej drewnianej stolarki okiennej i drzwiowej.

Nie wszystkie elementy przetrwały jednak kolejne przebudowy.

W drugiej połowie XX wieku dworzec utracił charakterystyczny wystrój elewacji, który pierwotnie nawiązywał do architektury miejskich willi i kamienic.

Dworzec objęty ochroną konserwatorską

Historyczna wartość obiektu wpływa bezpośrednio na sposób przygotowania obecnej inwestycji.

Dworzec znajduje się na obszarze historycznego układu miasta Szamotuły wpisanego do rejestru zabytków. Sam budynek został ponadto ujęty w gminnej ewidencji zabytków.

Dlatego podstawowym założeniem planowanej modernizacji jest rewitalizacja istniejącej bryły zamiast jej radykalnej przebudowy.

Projektant będzie musiał pogodzić ochronę zachowanych elementów historycznych z wymaganiami dotyczącymi współczesnego dworca kolejowego – między innymi dostępnością, funkcjonalnością przestrzeni pasażerskich i możliwością wykorzystania części obiektu na funkcje komercyjne.

Przetarg budowlany planowany na 2027 rok

Podpisanie umowy z projektantem jest dopiero jednym z etapów całego przedsięwzięcia.

Firma Maple musi teraz opracować dokumentację, która pozwoli PKP przejść do właściwych prac budowlanych.

Ogłoszenie przetargu na wybór generalnego wykonawcy robót planowane jest w 2027 roku.

Dopiero wynik tego postępowania pozwoli rozpocząć zasadniczą przebudowę zabytkowego obiektu.

PKP zakładają, że jeśli wszystkie kolejne procedury i roboty będą przebiegały zgodnie z przyjętym harmonogramem, inwestycja zostanie zakończona w 2029 roku. Wtedy zmodernizowany dworzec ma zostać ponownie w pełni udostępniony pasażerom i mieszkańcom.

Inwestycja finansowana ze środków PKP

Modernizacja zostanie sfinansowana ze środków własnych Polskich Kolei Państwowych.

Przedsięwzięcie jest realizowane w ramach programu „Dworce Przyjazne Pasażerom”, który obejmuje inwestycje w obiekty dworcowe i dostosowywanie ich do współczesnych potrzeb podróżnych.

W Szamotułach szczególnie istotne będzie połączenie tej funkcji z ochroną zabytkowej substancji budynku.

Z jednej strony obiekt ma zachować historyczny charakter, z drugiej – otrzymać nowoczesne przestrzenie pasażerskie, windę, rozwiązania dla osób z niepełnosprawnościami oraz powierzchnie umożliwiające prowadzenie działalności handlowej, usługowej i biurowej.

3000 pasażerów każdego dnia

Znaczenie inwestycji podkreśla skala ruchu pasażerskiego.

Stacja Szamotuły położona jest przy ważnej linii kolejowej łączącej Poznań ze Szczecinem. Zatrzymują się na niej pociągi trzech przewoźników: PKP Intercity, POLREGIO oraz Kolei Wielkopolskich.

Według danych Urzędu Transportu Kolejowego każdego dnia ze stacji korzysta średnio około 3000 pasażerów.

Po wcześniejszej modernizacji infrastruktury kolejowej oraz wykonaniu przez samorząd parkingów i wiat rowerowych brakującym elementem pozostaje więc sam historyczny budynek dworca.

Podpisana pod koniec lipca umowa za 576 870 zł brutto rozpoczyna projektowy etap jego przebudowy. Po opracowaniu dokumentacji PKP będą mogły przejść do wyboru wykonawcy robót. Jeżeli przyjęty harmonogram zostanie utrzymany, liczący ponad 180 lat dworzec w Szamotułach ma rozpocząć nowy etap swojej historii w 2029 roku.