FPS zakończyła 2025 rok z niemal 93 mln zł straty. Gigantyczny portfel zamówień gwoździem do trumny?

Wynik ten zaskakuje tym bardziej, że producent realizuje obecnie rekordowy portfel zamówień, obejmujący setki wagonów dla PKP Intercity oraz nowe elektryczne zespoły trakcyjne dla samorządów wojewódzkich.

Rozkład jazdy:

1. Jakie czynniki doprowadziły do tego, że H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych zakończyła 2025 rok stratą wynoszącą blisko 93 mln zł?
2. Dlaczego rekordowy portfel zamówień, obejmujący m.in. produkcję 300 wagonów dla PKP Intercity oraz elektrycznych zespołów trakcyjnych dla samorządów, nie przełożył się na dodatni wynik finansowy spółki?
3. Czy obecna sytuacja finansowa FPS może wpłynąć na terminową realizację kontraktów dla PKP Intercity i innych zamawiających oraz jakie działania podejmuje spółka, aby ograniczyć ryzyko dalszych strat?

Najgorszy wynik od wielu lat

Analiza dokumentów finansowych pokazuje jednak, że duża liczba kontraktów nie zawsze przekłada się na dobre wyniki ekonomiczne. Na sytuację FPS wpłynęły przede wszystkim opóźnienia w realizacji zamówień, konieczność tworzenia wysokich rezerw na potencjalne kary umowne oraz rosnące koszty realizacji wieloletnich kontraktów.

Sprawozdanie finansowe za 2025 rok pokazuje, że FPS zamknął rok stratą netto wynoszącą około 93 mln zł. Jednocześnie spółka zwiększyła zatrudnienie do około 524 pracowników, co świadczy o rosnącej skali prowadzonej produkcji.

Tak wysoka strata oznacza wyraźne pogorszenie sytuacji finansowej przedsiębiorstwa względem poprzednich okresów i pokazuje, że realizacja kilku dużych projektów jednocześnie wiąże się z istotnym ryzykiem finansowym.

Kary umowne mocno obciążyły wyniki

Jednym z najważniejszych wniosków płynących ze sprawozdania jest skala utworzonych rezerw.

Dokument wskazuje, że FPS utworzył zarówno rezerwy długoterminowe, jak i krótkoterminowe związane z ryzykami kontraktowymi. Obejmują one między innymi:

• potencjalne kary umowne,
• przekroczenie terminów dostaw wagonów,
• opóźnienia w uzyskiwaniu dopuszczeń i homologacji,
• reklamacje,
• postępowania sądowe,
• premie pracownicze.

Szczególnie istotne są rezerwy dotyczące kontraktów wagonowych realizowanych dla PKP Intercity. To właśnie opóźnienia przy dostawach nowych wagonów są wskazywane jako jeden z głównych czynników pogarszających wynik finansowy spółki.

Portfel zamówień jest rekordowy

Paradoks sytuacji polega na tym, że FPS dysponuje obecnie jednym z największych portfeli zamówień w swojej historii.

Najważniejszym kontraktem pozostaje umowa z PKP Intercity obejmująca budowę 300 nowych wagonów z możliwością rozszerzenia zamówienia o kolejne 150 pojazdów. Równolegle spółka realizuje także dostawy elektrycznych zespołów trakcyjnych dla województw lubuskiego i lubelskiego.

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że tak duży portfel zamówień gwarantuje stabilną sytuację finansową. Branża produkcji taboru kolejowego rządzi się jednak innymi prawami.

Dlaczego duże kontrakty mogą generować straty?

Eksperci od lat zwracają uwagę, że producenci taboru bardzo często podpisują wieloletnie kontrakty przy określonych cenach materiałów i energii.

Jeżeli później następuje gwałtowny wzrost kosztów produkcji, problemy z dostępnością komponentów lub wydłużenie procesu homologacji, rentowność kontraktu może znacząco spaść.

Dodatkowo każde opóźnienie może skutkować naliczaniem kar umownych przez zamawiającego.

W efekcie przedsiębiorstwo może posiadać zamówienia warte miliardy złotych, a jednocześnie wykazywać stratę netto.

Produkcja trwa mimo problemów

Pomimo trudnej sytuacji finansowej FPS nie wstrzymał realizacji najważniejszych kontraktów.

Spółka oraz jej właściciel – Agencja Rozwoju Przemysłu – wielokrotnie podkreślali, że program produkcji nowych wagonów dla PKP Intercity jest kontynuowany, a harmonogram dostaw jest sukcesywnie realizowany po wcześniejszych uzgodnieniach z przewoźnikiem.

Oznacza to, że problemy finansowe nie oznaczają automatycznie zagrożenia dla bieżącej działalności przedsiębiorstwa.

Nie tylko opóźnienia

Analiza sprawozdania pokazuje również, że obciążeniem dla wyników były rezerwy dotyczące zagranicznych homologacji wagonów.

Proces dopuszczania nowych pojazdów do eksploatacji na rynkach zagranicznych jest czasochłonny i wymaga spełnienia szeregu wymagań technicznych oraz formalnych. Każde przesunięcie harmonogramu może przekładać się na dodatkowe koszty oraz konieczność tworzenia kolejnych rezerw finansowych.

Czy grożą kolejne kary?

Na obecnym etapie nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie.

Sprawozdanie finansowe potwierdza istnienie rezerw na potencjalne zobowiązania, jednak nie przesądza, jaka ich część rzeczywiście zostanie wykorzystana.

Ostateczna wysokość ewentualnych kar będzie zależała między innymi od:

• dalszego przebiegu realizacji kontraktów,
• uzgodnień z zamawiającymi,
• podpisywanych aneksów,
• terminowego zakończenia kolejnych etapów produkcji.

Czy sytuacja FPS jest krytyczna?

Na razie trudno mówić o zagrożeniu dla funkcjonowania spółki, choć wyniki finansowe niewątpliwie budzą niepokój.

Z jednej strony:

• strata sięga niemal 93 mln zł,
• utworzono wysokie rezerwy na ryzyka kontraktowe,
• realizowane są jednocześnie bardzo duże i wymagające projekty.

Z drugiej strony:

• przedsiębiorstwo posiada wielomiliardowy portfel zamówień,
• produkcja jest kontynuowana,
• właścicielem spółki pozostaje Agencja Rozwoju Przemysłu,
• nie ma informacji o wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego.

Najbliższe miesiące będą kluczowe

Dla FPS decydujące znaczenie będzie miała terminowa realizacja kontraktów, przede wszystkim programu budowy nowych wagonów dla PKP Intercity. Każde ograniczenie opóźnień oraz zmniejszenie ryzyka naliczania kolejnych kar może poprawić wyniki finansowe w następnych okresach.

Jednocześnie obecna sytuacja jest kolejnym przykładem, że w branży produkcji taboru kolejowego sam wysoki portfel zamówień nie gwarantuje sukcesu finansowego. O rentowności decydują przede wszystkim terminowość realizacji kontraktów, właściwa wycena projektów oraz skuteczne zarządzanie ryzykiem w okresie wieloletniej produkcji.