ZSSK z trzema certyfikatami ISO. Po raz pierwszy także za zarządzanie środowiskowe

Jednocześnie po raz pierwszy spółka uzyskała certyfikat środowiskowy ISO 14001. Zewnętrzny audyt przeprowadzony przez SGS Slovakia nie wykazał ani jednej niezgodności.

Rozkład jazdy:

1. Jakie znaczenie dla ZSSK ma uzyskanie po raz pierwszy certyfikatu ISO 14001 i jakie konkretne działania środowiskowe przewoźnik zamierza dzięki niemu rozwijać?
2. W jaki sposób ZSSK zamierza wykorzystać wyniki pierwszego kompleksowego wyliczenia śladu węglowego, który za 2025 rok wyniósł 189 780 ton CO2e?
3. Jak wprowadzenie od 2027 roku 16 nowych bateryjnych zespołów trakcyjnych BEMU wpłynie na zużycie paliw kopalnych i poziom emisji ZSSK?

Trzy obszary zarządzania pod zewnętrzną kontrolą

Uzyskanie ISO 14001 oznacza rozszerzenie systemu zarządzania ZSSK o kwestie związane z ochroną środowiska i systematycznym ograniczaniem wpływu działalności przewoźnika na otoczenie.

Spółka podkreśla, że wszystkie trzy certyfikaty potwierdzają funkcjonowanie procesów zgodnych z międzynarodowymi standardami. Dotyczą one jakości świadczonych usług, bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników oraz zarządzania wpływem działalności przedsiębiorstwa na środowisko.

Skala działalności ZSSK jest przy tym znacząca. Każdego dnia przewoźnik uruchamia niemal 1800 pociągów i przewozi ponad 200 tys. osób. W skali roku z jego usług korzysta około 70 mln pasażerów. Przy tak dużej działalności operacyjnej przewoźnik wskazuje na znaczenie jasno określonych, kontrolowanych i regularnie ocenianych procedur.

– Pasażerowie nie muszą znać numerów poszczególnych norm ISO. Mają jednak prawo oczekiwać, że usługa, z której korzystają każdego dnia, opiera się na jasnych zasadach, kontroli i odpowiedzialności. Dlatego certyfikatów nie postrzegamy jako formalnego wyróżnienia, ale jako zobowiązanie do systematycznego zarządzania jakością naszych procesów, bezpieczeństwem i ochroną zdrowia pracowników oraz naszym wpływem na środowisko, regularnego poddawania ich niezależnej kontroli i poprawiania obszarów, w których możemy rozwijać się dalej – powiedziała Ivana Piňosová, dyrektor generalna ZSSK.

ISO 9001 – jakość usług

Pierwszym z systemów jest ISO 9001, odnoszący się do zarządzania jakością. Jego zadaniem jest zapewnienie stabilnego poziomu świadczonych usług, właściwe zarządzanie ryzykiem oraz spełnianie wymagań klientów.

System zakłada również zwiększanie satysfakcji pasażerów poprzez stosowanie jasno określonych i kontrolowanych procesów. W przypadku przewoźnika kolejowego obejmuje to szeroki zakres działalności związanej z organizacją i realizacją przewozów.

ISO 45001 – bezpieczeństwo pracowników

Drugi z odnowionych certyfikatów to ISO 45001, dotyczący systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy.

Pozwala on systematycznie identyfikować i kontrolować zagrożenia związane z wykonywaną pracą, przeciwdziałać wypadkom oraz ograniczać ryzyko utraty zdrowia. Celem jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i zdrowych warunków pracy.

ISO 14001 po raz pierwszy w ZSSK

Nowością jest certyfikacja zgodna z ISO 14001. Wprowadzony przez ZSSK system zarządzania środowiskowego obejmuje m.in. monitorowanie zużycia energii i zasobów naturalnych, gospodarkę odpadami, emisje oraz ochronę wód.

System ma pozwalać na bardziej efektywne wykorzystywanie zasobów, zapobieganie zanieczyszczeniom i stopniową poprawę wyników środowiskowych przedsiębiorstwa.

Uzyskanie certyfikatu stanowi jednocześnie niezależne potwierdzenie, że system zarządzania środowiskowego ZSSK został wdrożony i jest utrzymywany zgodnie z wymaganiami międzynarodowej normy ISO 14001.

ZSSK łączy ISO 14001 ze strategią zrównoważonego transportu

Przewoźnik wskazuje, że nowy system ma również wspierać jego działania w zakresie zrównoważonego rozwoju i ESG – Environmental, Social and Governance.

ZSSK chce systematycznie identyfikować wpływ swojej działalności na środowisko, wyznaczać konkretne cele i działania, kontrolować ich realizację, a następnie na podstawie uzyskanych wyników wprowadzać kolejne usprawnienia.

Jednym z elementów tej strategii jest modernizacja taboru.

Od 2027 roku nowe pociągi bateryjne

ZSSK planuje od 2027 roku stopniowo wprowadzać do eksploatacji 16 nowych bateryjnych elektrycznych zespołów trakcyjnych BEMU.

Pojazdy mają pozwolić na wykorzystanie energii elektrycznej również przy obsłudze tras, które nie są zelektryfikowane na całej długości. Zastosowanie BEMU ma w konsekwencji ograniczyć zużycie paliw kopalnych oraz związane z nim emisje.

Nowe jednostki będą więc nie tylko elementem programu odnowy taboru, ale także jednym z narzędzi służących realizacji celów środowiskowych przewoźnika.

ZSSK po raz pierwszy policzyła pełną emisję CO2

Istotnym elementem zmian było również pierwsze kompleksowe obliczenie śladu węglowego ZSSK. Analizę za 2025 rok przeprowadzono zgodnie z międzynarodowym standardem GHG Protocol.

Według metody lokalizacyjnej całkowita emisja związana z działalnością przewoźnika wyniosła 189 780 ton ekwiwalentu CO2.

Emisyjność działalności przewozowej określono natomiast na poziomie 24,84 g CO2e na pasażerokilometr.

Dane te odnoszą się do działalności przewoźnika, który w 2025 roku przewiózł ponad 71 mln pasażerów i osiągnął pracę przewozową przekraczającą 3,5 mld pasażerokilometrów.

Dane mają pomóc w dalszym ograniczaniu emisji

ZSSK chce wykorzystać pierwsze kompleksowe obliczenia śladu węglowego jako punkt odniesienia dla kolejnych działań. Regularne monitorowanie emisji ma umożliwiać identyfikowanie obszarów odpowiadających za największą część śladu węglowego, wdrażanie konkretnych działań naprawczych i sprawdzanie ich skuteczności w następnych latach.

Połączenie systemu ISO 14001 z regularnym obliczaniem śladu węglowego ma stworzyć podstawę do długoterminowego i – co istotne – mierzalnego ograniczania wpływu ZSSK na środowisko.

Tegoroczna certyfikacja oznacza zatem dla słowackiego przewoźnika nie tylko utrzymanie standardów dotyczących jakości i bezpieczeństwa pracy. Po raz pierwszy formalnie objęto niezależnie certyfikowanym systemem również zarządzanie środowiskowe, które ZSSK chce powiązać m.in. z modernizacją taboru, ograniczaniem wykorzystania paliw kopalnych oraz dokładniejszym monitorowaniem emisji.