PLK chcą zmienić stanowiska pracy dyżurnych ruchu. Ruszyły konsultacje nowych standardów

Zarządca infrastruktury chce sprawdzić najnowsze rozwiązania dostępne na rynku i wykorzystać je przy opracowaniu nowych wymagań dla stanowisk osób odpowiedzialnych za prowadzenie ruchu kolejowego. Analizy obejmą m.in. rozmieszczenie monitorów i urządzeń sterujących, konsole operatorskie, fotele, oświetlenie oraz rozwiązania ograniczające obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy PLK planują zakończyć konsultacje i wprowadzić zaktualizowane standardy ergonomicznych stanowisk pracy dyżurnych ruchu?
2. Czy nowe standardy będą stosowane wyłącznie przy budowie i modernizacji lokalnych centrów sterowania, czy również na istniejących stanowiskach dyżurnych ruchu?
3. Czy PLK planują po zakończeniu konsultacji większy program wymiany wyposażenia, obejmujący m.in. konsole operatorskie, fotele, uchwyty monitorowe i oświetlenie?

Kilkanaście monitorów na jednym stanowisku

Na Platformie Zakupowej Polskich Linii Kolejowych pojawiło się ogłoszenie dotyczące wstępnych konsultacji rynkowych pod nazwą „Aktualizacja standardów ergonomicznego stanowiska pracy dla dyżurnego ruchu”.

Nie jest to jeszcze postępowanie na zakup konkretnego wyposażenia. Celem konsultacji jest przede wszystkim zdobycie wiedzy o rozwiązaniach dostępnych obecnie na rynku oraz dobrych praktykach, które będzie można wykorzystać podczas aktualizacji obowiązujących w PLK standardów.

Dyżurni ruchu należą do grupy pracowników mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i sprawność prowadzenia ruchu kolejowego. Wraz z rozwojem systemów sterowania zmienia się również środowisko, w którym wykonują swoje obowiązki.

Współczesne stanowisko dyżurnego może być wyposażone w kilka, a w niektórych przypadkach nawet kilkanaście monitorów ekranowych. Do tego dochodzą urządzenia służące do sterowania ruchem, środki łączności oraz pozostałe wyposażenie potrzebne do ciągłego obserwowania sytuacji na obsługiwanym obszarze.

Właściwa organizacja takiego stanowiska ma więc znaczenie nie tylko z punktu widzenia komfortu pracownika. Powinna również umożliwiać sprawne wykonywanie czynności bezpośrednio związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego.

PLK sprawdzą rozwiązania do pracy całodobowej

Jednym z głównych tematów konsultacji będą rozwiązania ergonomiczne przeznaczone dla stanowisk operatorskich i stanowisk prowadzenia ruchu funkcjonujących przez całą dobę.

PLK chcą poznać zarówno produkty dostępne obecnie na rynku, jak i rozwiązania wykorzystywane w nowoczesnych centrach sterowania ruchem kolejowym, lokalnych centrach sterowania oraz innych centrach operatorskich działających w sektorze transportowym.

Zarządca infrastruktury chce w ten sposób skonfrontować dotychczasowe własne standardy z aktualnymi możliwościami technicznymi oraz doświadczeniami wynikającymi z eksploatacji podobnych stanowisk.

Gdzie powinny znaleźć się monitory i urządzenia?

Jednym z istotniejszych zagadnień będzie sposób zagospodarowania przestrzeni roboczej. W przypadku dyżurnego ruchu konieczne jest bowiem takie rozmieszczenie poszczególnych urządzeń, aby najważniejsze informacje i funkcje pozostawały łatwo dostępne przez cały czas pełnienia służby.

Konsultacje mają objąć m.in. rozmieszczenie monitorów, urządzeń sterujących, środków łączności oraz dokumentacji eksploatacyjnej.

PLK interesują również rozwiązania pozwalające ograniczyć negatywne skutki wielogodzinnej pracy przy rozbudowanych systemach operatorskich. Szczególna uwaga ma zostać poświęcona ograniczeniu obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego oraz narządu wzroku.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku stanowisk, na których pracownicy przez wiele godzin obserwują informacje prezentowane na licznych ekranach i jednocześnie korzystają z różnych urządzeń sterujących i komunikacyjnych.

Konsole, biurka, fotele i oświetlenie

Zakres konsultacji nie ograniczy się do sprzętu elektronicznego. PLK chcą przyjrzeć się praktycznie całemu wyposażeniu stanowiska dyżurnego ruchu.

Analizowane mają być przede wszystkim konsole operatorskie, biurka, fotele, uchwyty do monitorów oraz systemy oświetlenia. Pod uwagę zostanie wzięte również wyposażenie dodatkowe.

Zarządca infrastruktury chce zebrać doświadczenia dotyczące nie tylko projektowania i wyposażania takich stanowisk, ale również ich późniejszej eksploatacji. Szczególne znaczenie będą miały rozwiązania stosowane tam, gdzie kluczowe są bezpieczeństwo oraz ciągłość działania.

Doświadczenia z nowoczesnych centrów sterowania

PLK zamierzają wykorzystać przy opracowywaniu standardów również doświadczenia pochodzące z nowoczesnych centrów sterowania ruchem kolejowym.

Takie obiekty skupiają coraz większą liczbę funkcji związanych z prowadzeniem ruchu. W konsekwencji ergonomia stanowiska operatorskiego nabiera szczególnego znaczenia – pracownik musi mieć możliwość szybkiego odczytywania informacji, korzystania z urządzeń sterujących i prowadzenia komunikacji.

Dlatego konsultacje mają pozwolić na identyfikację dobrych praktyk, które można następnie przenieść do standardów stosowanych przez PLK.

Powstaną nowe wymagania dla stanowisk dyżurnych

Zebrane od uczestników rynku informacje nie mają pozostać wyłącznie materiałem analitycznym. PLK zamierzają wykorzystać je do weryfikacji i aktualizacji istniejącego opracowania dotyczącego standardów ergonomicznego stanowiska pracy dyżurnego ruchu.

Na tej podstawie mają zostać przygotowane założenia i wymagania dla nowych standardów organizacji stanowisk pracy osób odpowiadających za prowadzenie ruchu kolejowego.

Ostateczny zakres zmian będzie zatem zależał m.in. od informacji uzyskanych podczas konsultacji. Na obecnym etapie PLK nie przesądzają, jakie konkretnie rozwiązania staną się obowiązującym standardem.

Działania wpisują się w szerszy proces poprawy organizacji pracy oraz bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego. W tym przypadku zmiany mają dotyczyć miejsca, w którym każdego dnia podejmowane są decyzje bezpośrednio wpływające na przemieszczanie się pociągów – stanowiska dyżurnego ruchu.