ZSSK i IPčko rozszerzają pomoc psychologiczną w pociągach. W ciągu kilku miesięcy zgłosiły się setki osób

Od listopada 2025 do lipca 2026 roku do IPčko zgłosiły się 262 osoby, które dowiedziały się o możliwości uzyskania pomocy dzięki materiałom umieszczonym w pociągach lub działaniom „Pociągu zdrowia psychicznego”. Kolejnych 169 kontaktów pochodziło od pracowników ZSSK i członków ich rodzin. Program będzie teraz rozszerzany na następne regiony Słowacji.

Rozkład jazdy:

1. Jak ZSSK i IPčko oceniają efekty pierwszego roku współpracy i czy planują rozszerzyć materiały z kontaktem do pomocy psychologicznej na wszystkie pociągi przewoźnika?
2. Jakie działania zostaną podjęte w krajach koszyckim i żylińskim oraz kiedy program może objąć kolejne regiony Słowacji?
3. Czy ZSSK planuje rozszerzyć system wsparcia psychologicznego dla maszynistów i innych pracowników kolei uczestniczących w tragicznych zdarzeniach na torach?

Informacje o pomocy pojawiły się w około 40 pociągach

ZSSK przedstawiła wyniki programu 10 września, w związku ze Światowym Dniem Zapobiegania Samobójstwom. Współpraca słowackiego narodowego przewoźnika z IPčko rozpoczęła się we wrześniu 2025 roku i obejmuje zarówno działania skierowane do pasażerów, jak i system pomocy dla pracowników kolei oraz ich bliskich.

Pierwszym regionem, w którym inicjatywa pojawiła się na większą skalę, były okolice Trnawy. Teraz ZSSK zapowiada rozszerzenie programu na kraje koszycki i żyliński, a następnie na kolejne części Słowacji.

Na początku współpracy w prawie 40 pociągach regionalnych kursujących w okolicach Trnawy na lustrach w toaletach umieszczono proste materiały informacyjne. Znalazł się na nich kontakt do Kryzysowej Linii Pomocy IPčko – 0800 500 333, działającej przez całą dobę, bezpłatnie i anonimowo.

Efekty inicjatywy można już przedstawić liczbowo. Od listopada 2025 do lipca 2026 roku do IPčko zgłosiły się 262 osoby, które wskazały, że o możliwości skorzystania z pomocy dowiedziały się z materiałów znajdujących się w pociągach lub dzięki działaniom „Pociągu zdrowia psychicznego”.

Osoby korzystające ze wsparcia najczęściej zwracały się po profesjonalną pomoc w związku z lękiem, samotnością, wyczerpaniem psychicznym, trudnymi sytuacjami życiowymi oraz problemami w relacjach.

– Za każdym pociągiem kryją się setki życiowych historii. Niektóre są trudne, ciche i niewidoczne dla otoczenia. Dlatego połączyliśmy siły z IPčko, aby przybliżyć ludziom pomoc tam, gdzie mogą jej potrzebować. Wyniki pierwszego roku pokazują, że nawet prosty komunikat w pociągu może skierować człowieka do profesjonalnej pomocy – podkreśla Ivana Piňosová, dyrektor generalna ZSSK.

Transport publiczny miejscem działań profilaktycznych

ZSSK i IPčko zwracają uwagę na szczególną rolę transportu publicznego w docieraniu do osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Pociągami każdego dnia podróżują ludzie jadący do pracy, szkoły, rodziny czy lekarza. Informacja o możliwości uzyskania profesjonalnego wsparcia może więc dotrzeć do bardzo szerokiej grupy.

– Ludzie, którzy cierpią i mają poczucie, że nie ma wyjścia, są każdego dnia bezpośrednio wśród nas. Przemieszczają się na przykład również pociągiem, a często ich ból pozostaje ukryty w ciszy i otoczenie może w ogóle nie zauważać, że coś się dzieje. Dlatego jesteśmy wdzięczni ZSSK, że pomaga otwierać ten temat i informować ludzi, że pomoc istnieje. Doświadczenia pierwszego roku tylko potwierdzają, że takie przesłanie ma swoje miejsce również w transporcie publicznym – mówi Marek Madro, dyrektor stowarzyszenia IPčko.

Program trafi do kolejnych regionów Słowacji

Po pierwszym etapie prowadzonym przede wszystkim w pociągach regionalnych w rejonie Trnawy projekt będzie rozszerzany.

W najbliższym czasie materiały informacyjne mają pojawić się w pociągach regionalnych w kraju koszyckim i żylińskim. Następnie ZSSK i IPčko przewidują stopniowe rozszerzanie działań na kolejne regiony.

Oznacza to, że rozwiązanie przetestowane w kilkudziesięciu pociągach ma docelowo objąć znacznie większą część sieci obsługiwanej przez słowackiego przewoźnika.

ZSSK wspiera również maszynistów i innych pracowników

Ważną częścią programu jest pomoc kierowana do pracowników kolei. ZSSK zwraca uwagę, że tragiczne zdarzenia na torach dotykają nie tylko osób znajdujących się w kryzysie i ich rodzin, lecz również maszynistów, innych pracowników oraz pasażerów.

W przypadku maszynistów możliwość uniknięcia tragedii bywa bardzo ograniczona nawet przy natychmiastowej reakcji.

ZSSK zapewnia pracownikom uczestniczącym w takim zdarzeniu natychmiastowe zastąpienie przez innego pracownika, siedem dni nadzwyczajnego urlopu oraz pomoc psychologiczną.

Współpraca z IPčko została więc zaprojektowana w taki sposób, aby nie ograniczała się wyłącznie do działań skierowanych do pasażerów.

169 kontaktów od pracowników ZSSK i ich rodzin

Dla pracowników przewoźnika i członków ich rodzin utworzono specjalny anonimowy kanał komunikacji ze specjalistami.

Od listopada 2025 do lipca 2026 roku IPčko otrzymało za jego pośrednictwem 169 kontaktów od pracowników ZSSK i członków ich rodzin. Trzynaście pochodziło bezpośrednio od maszynistów, natomiast 156 od ich bliskich.

Zakres współpracy jest szerszy niż samo poradnictwo. Obejmuje anonimową pomoc psychologiczną dla pracowników i rodzin, interwencje wyjazdowego zespołu kryzysowego, szkolenia pracowników oraz działania profilaktyczne skierowane do pasażerów.

Kolej, policja, ratownicy i psychiatrzy przy jednym stole

Kolejnym elementem współpracy są eksperckie dyskusje poświęcone zapobieganiu i reagowaniu na nadzwyczajne zdarzenia na kolei.

Pierwszy specjalistyczny okrągły stół odbył się 3 września. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele sektora kolejowego, zarządzania kryzysowego, policji, służb ratowniczych, ochrony zdrowia, psychiatrii, interwencji kryzysowej oraz analityki danych.

Efektem prac mają być wspólne rekomendacje i propozycje dalszych działań. ZSSK zapowiada jednocześnie kontynuowanie spotkań ekspertów.

Pomoc dostępna przez całą dobę

ZSSK i IPčko podkreślają, że pomoc pozostaje dostępna przez całą dobę. Kryzysowa Linia Pomocy IPčko działa pod numerem 0800 500 333 i jest bezpłatna oraz anonimowa. Z organizacją można się również kontaktować pod adresem [email protected].

Pierwszy rok współpracy pokazuje przy tym, że wykorzystanie pociągów jako miejsca przekazywania informacji może prowadzić do realnego kontaktu osób potrzebujących wsparcia ze specjalistami. Po pierwszym etapie obejmującym głównie okolice Trnawy ZSSK i IPčko chcą więc przenieść tę formę profilaktyki do kolejnych regionów Słowacji.