Lokomotywy CP 1400 – historia i znaczenie portugalskich spalinowozów English Electric

W tym kontekście podjęto decyzję o zakupie nowoczesnych lokomotyw spalinowo-elektrycznych serii 1400, które zostały wyprodukowane przez brytyjską firmę English Electric. Maszyny te weszły do eksploatacji w latach 1967–1969 i odegrały istotną rolę w transformacji portugalskiej kolei.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego lokomotywy serii CP 1400 były kluczowe dla modernizacji portugalskiej kolei?
2. Jak przebiegał proces zakupu i produkcji lokomotyw English Electric dla CP?
3. Do jakich zadań i na jakich liniach wykorzystywano lokomotywy serii 1400?

Międzynarodowy przetarg i wybór wykonawcy

Plan zakupu nowych lokomotyw był częścią programu inwestycyjnego CP na lata 1965–1967. Projekt uzyskał aprobatę portugalskiego rządu, a jego realizacja wzbudziła zainteresowanie wielu międzynarodowych producentów.

Do przetargu zgłoszono dziewięć ofert, które zostały szczegółowo przeanalizowane przez zarząd spółki. Ostatecznie wybrano propozycję English Electric. Decyzja ta była podyktowana nie tylko konkurencyjną ofertą, ale także renomą firmy, jej potencjałem produkcyjnym oraz długoletnimi relacjami między Portugalią a Wielką Brytanią.

Produkcja i montaż w Portugalii

Umowę na dostawę 50 lokomotyw podpisano 10 listopada 1965 roku w Lizbonie. Kontrakt opiewał na ponad 257 milionów escudo i obejmował maszyny przeznaczone zarówno do ruchu pasażerskiego, jak i towarowego.

Co istotne, aż 40 z zamówionych lokomotyw miało zostać zmontowanych na terenie Portugalii. Był to świadomy krok mający na celu rozwój krajowego przemysłu kolejowego oraz transfer nowoczesnych technologii. W realizacji tego zadania brytyjski producent zapewnił wsparcie techniczne dla portugalskiej firmy Sorefame.

Dostawy i pierwsze testy

Pierwsze dziesięć lokomotyw zostało wyprodukowanych w zakładach Vulcan Foundry w Wielkiej Brytanii. Następnie przetransportowano je drogą morską do Lizbony. Pierwsza jednostka dotarła do Portugalii na początku 1967 roku, a kolejne dostarczano w ciągu tego samego roku.

Oficjalna prezentacja nowych lokomotyw odbyła się 28 kwietnia 1967 roku. Wówczas zorganizowano specjalny przejazd pokazowy z Lizbony do Carregado. Wydarzenie to było przełomowe, ponieważ po raz pierwszy w Portugalii zastosowano jazdę dwóch sprzężonych lokomotyw sterowanych elektronicznie przez jednego maszynistę.

Rozwój floty i kolejne zamówienia

W 1968 roku CP zdecydowała się na rozszerzenie współpracy z English Electric, podpisując kolejny kontrakt. Obejmował on dostawę dodatkowych 17 lokomotyw tej samej serii oraz 10 jednostek o znacznie większej mocy, które później utworzyły serię 1800.

Decyzja ta potwierdzała sukces pierwszego zamówienia oraz rosnące znaczenie nowoczesnych lokomotyw w portugalskim systemie transportowym.

Eksploatacja i zastosowanie

Lokomotywy serii 1400 były bardzo uniwersalne i wykorzystywane na wielu liniach kolejowych, w tym na trasach Oeste, Beira Alta i Beira Baixa. Dzięki prędkości maksymalnej wynoszącej 105 km/h oraz mocy 1370 KM mogły obsługiwać zarówno pociągi pasażerskie, jak i towarowe.

W trakcie swojej wieloletniej eksploatacji prowadziły różnorodne składy – od pociągów regionalnych i dalekobieżnych, przez transport towarowy, aż po specjalne przejazdy turystyczne, takie jak historyczne pociągi na trasie w dolinie Douro czy prestiżowy pociąg prezydencki.

Zmiany w wyglądzie i modernizacje

Początkowo lokomotywy wyróżniały się malowaniem w kolorze ciemnoniebieskim z białym pasem oraz herbem CP. W latach 70. wprowadzono nową kolorystykę – pomarańczową z białymi elementami, która dla wielu stała się charakterystycznym symbolem tej serii.

W ramach późniejszych działań modernizacyjnych część lokomotyw została odnowiona i przywrócona do eksploatacji, szczególnie na liniach regionalnych, takich jak linia Douro.

Dziedzictwo i znaczenie dla kolei

Lokomotywy CP 1400 odegrały kluczową rolę w modernizacji portugalskiej kolei i przez dekady stanowiły podstawę trakcji spalinowej na szerokotorowej sieci kraju. Ich wszechstronność, niezawodność oraz długowieczność sprawiły, że stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych pojazdów w historii portugalskiego transportu kolejowego.

W 2017 roku maszyny tej serii obchodziły 50-lecie eksploatacji, co potwierdza ich trwałość i znaczenie dla rozwoju kolei w Portugalii.