PKP świętują 100-lecie. Słodkie niespodzianki na dworcach, pociągi retro i Dzień z Koleją w Spale

Dwa dni później Spała stanie się kolejową stolicą Polski, a na organizowany tam Dzień z Koleją będzie można dotrzeć specjalnymi pociągami retro IC Nieśpieszny.

Rozkład jazdy:

1. Jakie znaczenie dla Grupy PKP ma 100-lecie powstania Polskich Kolei Państwowych i jakie są najważniejsze cele jubileuszowych obchodów?
2. Jakie atrakcje przygotowano dla pasażerów 24 września na dworcach oraz w pociągach PKP Intercity?
3. Czego mogą spodziewać się uczestnicy Dnia z Koleją w Spale i jak będzie wyglądał przejazd specjalnych pociągów retro IC Nieśpieszny?

Alan Beroud: nasze dziedzictwo to także zobowiązanie

Rok 2026 jest dla polskiej kolei szczególny. Obchody 100-lecia powstania Polskich Kolei Państwowych jako przedsiębiorstwa połączono z przypadającym rok wcześniej 200-leciem kolei na świecie. Sejm ustanowił 2026 rok Rokiem Polskiej Kolei, a jubileuszowi towarzyszy szereg wydarzeń organizowanych w całym kraju.

Formalnie historia PKP jako przedsiębiorstwa rozpoczęła się 24 września 1926 roku. Tego dnia prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie, na mocy którego Polskie Koleje Państwowe zostały przekształcone w pełnoprawne przedsiębiorstwo. Miało to usprawnić zarządzanie rozbudowanym systemem kolejowym i umożliwić realizację kolejnych inwestycji.

PKP podkreślają, że jubileusz ma być nie tylko okazją do przypomnienia historii kolei, ale również punktem wyjścia do dyskusji o jej przyszłości.

– Nasze dziedzictwo, dorobek wielu pokoleń kolejarzy to powód do dumy, ale także zobowiązanie, aby wzmacniać rolę kolei dziś i w przyszłości, jako nowoczesnego, zrównoważonego i odpornego na kryzysy środka transportu. Rok Polskiej Kolei nie jest tylko spojrzeniem w przeszłość. Otwiera nowy rozdział i dyskusję o tym, jaką rolę kolej powinna odgrywać w państwie, gospodarce i codziennym życiu mieszkańców w kolejnych dekadach – mówi Alan Beroud, prezes zarządu PKP S.A. i Grupy PKP.

Jak dodaje, setne urodziny mają oznaczać także jeszcze większe zwrócenie uwagi na potrzeby użytkowników kolei – zarówno pasażerów, jak i klientów biznesowych.

„Słodkie 100 lat z PKP” na 14 dworcach

Jedną z akcji przygotowanych specjalnie na 24 września będzie „Słodkie 100 lat z PKP”, organizowane przez Grupę PKP wspólnie z E. Wedel.

Na pasażerów będą czekały cukierki z Mieszanki Wedlowskiej, vouchery do Pijalni Czekolady E. Wedel oraz jubileuszowe pocztówki.

Akcja zostanie przeprowadzona na 14 dworcach: Gdynia Główna, Gliwice, Kraków Główny, Lublin Główny, Opole Główne, Poznań Główny, Przemyśl Główny, Rzeszów Główny, Sosnowiec Główny, Szczecin Główny, Warszawa Zachodnia, Warszawa Centralna, Warszawa Wschodnia oraz Wrocław Główny.

Jubileuszowe niespodzianki pojawią się również na pokładach pociągów PKP Intercity. W składach kategorii EIP i EIC będzie je rozdawał personel pokładowy. W pociągach IC słodkie upominki będą natomiast dostępne w wagonach WARS.

Pociągami retro na Dzień z Koleją w Spale

Dwa dni po oficjalnych setnych urodzinach PKP, 26 września, centrum jubileuszowych wydarzeń przeniesie się do Spały. Odbędzie się tam Dzień z Koleją, adresowany zarówno do pracowników branży, jak i miłośników transportu szynowego, mieszkańców regionu oraz osób zainteresowanych historią i przyszłością kolei.

W organizację wydarzenia pod patronatem Ministerstwa Infrastruktury zaangażowały się spółki Grupy PKP, PKP Polskie Linie Kolejowe, przewoźnicy samorządowi i inne organizacje związane z koleją.

Dodatkową atrakcją będzie sam dojazd. Do Spały m.in. z Warszawy i Łodzi mają kursować specjalne pociągi retro IC Nieśpieszny.

Kolejowe pamiątki trafią do Archiwów Państwowych

Obchodom towarzyszy również akcja skierowana do osób posiadających historyczne materiały związane z koleją. PKP S.A. i Archiwa Państwowe prowadzą ogólnopolską zbiórkę „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”.

Do zbiorów mogą trafić prywatne pamiątki i dokumenty związane z historią kolei. W ten sposób PKP chcą zachować materiały znajdujące się dotychczas w prywatnych kolekcjach i rodzinnych archiwach.

Z myślą o miłośnikach historii i architektury kolejowej przygotowano ponadto drugą, jubileuszową edycję przewodnika Pascala i PKP po interesujących polskich dworcach. Publikacja opisuje zarówno tak znane obiekty jak Gdańsk Główny i Wrocław Główny, jak i mniej oczywiste przykłady architektury dworcowej.

Kolekcjonerzy mogą zainteresować się także specjalną edycją warszawskiej karty miejskiej przygotowaną we współpracy z ZTM oraz okolicznościowym znaczkiem wyemitowanym wspólnie z Pocztą Polską.

Życzenia na ekranach dworcowych

Nietypowym elementem jubileuszu jest akcja „Życzenia na dworcach”. PKP udostępniły ekrany LED i inne cyfrowe nośniki znajdujące się na dworcach, aby można było wyświetlić na nich autorskie wiadomości i życzenia dla bliskich.

Akcja została zorganizowana w formule konkursowej. Wybrane wiadomości mogą zostać zaprezentowane na dworcowych ekranach, dzięki czemu infrastruktura informacji pasażerskiej na czas obchodów zyskuje dodatkowe zastosowanie.

Jubileuszowe lokomotywy i specjalne menu WARS

Elementy związane ze 100-leciem można już zobaczyć także na torach. Po Polsce kursują pociągi prowadzone przez lokomotywę PKP Intercity z jubileuszową okleiną. Za granicą pojawiły się natomiast składy towarowe prowadzone lokomotywą PKP CARGO INTERNATIONAL z anglojęzyczną wersją jubileuszowej grafiki.

Motywy związane z rocznicą znajdują się także na plakatach, animacjach i okładkach na bilety. WARS przygotował z kolei specjalne menu dostępne od początku września do początku listopada w wagonach restauracyjnych i barowych.

Wieczorem 24 września jubileusz będzie widoczny również w Warszawie. W granatowych barwach PKP mają zostać podświetlone Pałac Kultury i Nauki, Politechnika Warszawska oraz Mazowiecki Urząd Wojewódzki. Iluminacja pojawi się także na gmachu Muzeum Narodowego, symbolizując jednocześnie 100-lecie PKP i 25-lecie PKP Intercity.

PKP i Wikimedia wspólnie o zabytkowych dworcach

Jednym z projektów jubileuszowych jest również współpraca Polskich Kolei Państwowych z Wikimedia Polska. Organizacje chcą wspólnie popularyzować historię kolei i jej zabytków.

Inicjatywa łączy 100-lecie PKP z 25-leciem polskojęzycznej Wikipedii. Jednym z jej elementów jest akcja „Zabytkowe dworce – z okazji 100-lecia PKP”, realizowana w ramach tegorocznej edycji konkursu fotograficznego „Wiki Lubi Zabytki 2026”.

Od trzech różnych systemów kolejowych do współczesnej Grupy PKP

Jubileusz przypomina również o skali przemian, jakie polska kolej przeszła przez ostatnie stulecie. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska odziedziczyła trzy różniące się od siebie systemy kolejowe, posiadające odmienne przepisy, organizację, standardy techniczne, tabor i sieci połączeń. Ich połączenie w jeden system było jednym z największych wyzwań pierwszych lat II Rzeczypospolitej.

Obecnie PKP S.A. zarządza zdecydowaną większością polskich dworców kolejowych – około 580 obiektami – oraz jest jednym z największych zarządców nieruchomości w kraju. W zasobach spółki znajduje się ponad 90 tys. hektarów gruntów. PKP S.A. pełni również funkcję spółki-matki Grupy PKP.

Setne urodziny przedsiębiorstwa stają się więc okazją zarówno do przypomnienia historii polskiej kolei, jak i pokazania jej współczesnej roli. Kulminacją obchodów będą wydarzenia zaplanowane na 24 września oraz Dzień z Koleją w Spale dwa dni później.