PAŻP wygrywa z Pfizerem w Brukseli. Sąd uchylił zajęcie opłat trasowych

12 listopada 2026 roku Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli wydał korzystny dla Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej wyrok, uznając za zasadny sprzeciw wobec zajęcia jej wierzytelności na wniosek koncernu Pfizer.

Sąd uchylił postanowienie z 25 czerwca 2026 roku, które umożliwiło zajęcie należności pobieranych za pośrednictwem EUROCONTROL. Opłaty trasowe stanowią ponad 80 proc. przychodów agencji i służą finansowaniu służb kontroli ruchu lotniczego oraz infrastruktury nawigacyjnej. O wcześniejszej rozprawie w tej sprawie pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład lotu:

1. Jaką decyzję podjął belgijski sąd 12 listopada 2026 roku w sprawie zajęcia wierzytelności PAŻP?
2. Dlaczego środki z opłat trasowych pobieranych przez EUROCONTROL nie mogą służyć zaspokojeniu roszczeń Pfizera wobec Polski?
3. Czy wyrok oznacza zakończenie postępowania i natychmiastowe odblokowanie środków agencji?

12 listopada sąd uchylił zajęcie wierzytelności PAŻP

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) poinformowała 12 listopada 2026 roku o otrzymaniu wyroku Francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli dotyczącego zajęcia jej środków na wniosek koncernu Pfizer.

Belgijski sąd uznał sprzeciw agencji za zasadny i uchylił postanowienie z 25 czerwca 2026 roku, które stanowiło podstawę zajęcia komorniczego.

Sprawa dotyczyła wierzytelności przysługujących PAŻP z tytułu zapewniania służb żeglugi powietrznej w polskiej przestrzeni powietrznej.

Należności te są pobierane od użytkowników przestrzeni powietrznej za pośrednictwem Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL).

Na podstawie czerwcowego postanowienia Pfizer doprowadził do zajęcia pieniędzy, które powinny trafiać do polskiej agencji.

PAŻP zakwestionowała dopuszczalność takiego działania, wskazując, że nie jest stroną sporu dotyczącego dostaw szczepionek przeciwko COVID-19.

W postępowaniu przed belgijskim sądem sprzeciwy wnieśli zarówno PAŻP, jak i Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Zdrowia.

Listopadowe orzeczenie potwierdziło zasadność argumentacji dotyczącej odrębności majątkowej agencji.

Sąd potwierdził odrębność majątku PAŻP od Skarbu Państwa

Najważniejszym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie, że środki z opłat trasowych należą do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, a nie do Skarbu Państwa.

PAŻP jest państwową osobą prawną, posiadającą własny majątek i prowadzącą samodzielną gospodarkę finansową.

Oznacza to, że jej należności nie mogą być traktowane jako środki należące bezpośrednio do państwa.

Sąd potwierdził również, że agencja nie odpowiada swoim majątkiem za zobowiązania Skarbu Państwa wynikające ze sporu z Pfizerem.

Tym samym wierzytelności należne PAŻP za zapewnianie służb żeglugi powietrznej nie powinny służyć zaspokojeniu roszczeń koncernu wobec Polski.

Ministerstwo Zdrowia wskazało w komunikacie z 12 listopada, że rozstrzygnięcie potwierdza stanowisko strony polskiej przedstawiane od początku postępowania dotyczącego zajęcia opłat trasowych.

Wcześniej agencja podkreślała, że spór o zakup szczepionek jest całkowicie niezwiązany z wykonywanymi przez nią zadaniami.

EUROCONTROL pobiera opłaty stanowiące ponad 80 proc. przychodów

Zajęcie wierzytelności miało szczególne znaczenie ze względu na sposób finansowania działalności PAŻP.

Opłaty trasowe są ponoszone przez użytkowników przestrzeni powietrznej, w tym przewoźników wykonujących rejsy pasażerskie, towarowe i tranzytowe.

Środki są pobierane za pośrednictwem EUROCONTROL, a następnie przekazywane właściwym instytucjom zapewniającym służby żeglugi powietrznej.

W przypadku Polski odbiorcą należności jest PAŻP.

Według informacji przedstawianych przez agencję opłaty trasowe odpowiadają za ponad 80 proc. jej przychodów.

Stanowią zatem podstawowe źródło finansowania działalności operacyjnej oraz utrzymania infrastruktury niezbędnej do zarządzania ruchem lotniczym.

Z pieniędzy tych finansowane są między innymi służby kontroli ruchu lotniczego, systemy łączności, urządzenia nawigacyjne, radary i pozostała infrastruktura techniczna.

Wstrzymanie przekazywania należności przez EUROCONTROL stworzyło konieczność zapewnienia alternatywnych źródeł finansowania bieżącej działalności agencji.

Nie podano aktualnej wartości środków objętych zajęciem ani kwoty, która może zostać przekazana PAŻP po zakończeniu wymaganych czynności prawnych.

Od zajęcia opłat w lipcu do wyroku w listopadzie

Postępowanie dotyczące wierzytelności PAŻP rozpoczęło się po wydaniu przez belgijski sąd postanowienia z 25 czerwca 2026 roku.

Na jego podstawie Pfizer podjął działania zmierzające do zajęcia należności przysługujących polskiej agencji.

1 lipca 2026 roku PAŻP otrzymała od EUROCONTROL informację o zajęciu wierzytelności z tytułu opłat trasowych.

Następnie agencja rozpoczęła działania prawne zmierzające do uchylenia zabezpieczenia i odblokowania środków.

17 lipca 2026 roku wniosła formalny sprzeciw do belgijskiego sądu.

Pierwotnie rozpatrzenie sprawy zaplanowano na 18 sierpnia. Termin późniejszej rozprawy wyznaczono następnie na 15 października.

15 października 2026 roku przed sądem w Brukseli odbyła się rozprawa dotycząca sprzeciwów wniesionych przez PAŻP i Skarb Państwa.

Sąd nie ogłosił wówczas rozstrzygnięcia. Ministerstwo Zdrowia informowało, że decyzja powinna zapaść w ciągu około miesiąca do półtora miesiąca.

Wyrok został wydany 12 listopada, a więc niespełna miesiąc po październikowej rozprawie.

Wyrok korzystny, ale jeszcze nieprawomocny

PAŻP podkreśliła, że listopadowe rozstrzygnięcie jest dla niej korzystne, jednak nie jest jeszcze prawomocne.

Oznacza to, że nie należy utożsamiać uchylenia czerwcowego postanowienia z ostatecznym zakończeniem wszystkich postępowań.

Nie potwierdzono także, aby EUROCONTROL wznowił już przekazywanie pełnych należności agencji.

W komunikatach z 12 listopada nie podano terminu, w którym PAŻP mogłaby odzyskać dostęp do wszystkich środków objętych zajęciem.

Nie przedstawiono również informacji o ewentualnych środkach odwoławczych, które zamierza wykorzystać Pfizer.

Ministerstwo Zdrowia zaznaczyło, że Skarb Państwa nadal korzysta z przysługujących mu środków prawnych, respektując niezależność belgijskich sądów.

Ze względu na trwające postępowania resort nie ujawnia szczegółów dalszych działań procesowych.

Spór o szczepionki pozostaje odrębną sprawą

Postępowanie dotyczące zajęcia wierzytelności PAŻP jest związane ze sporem pomiędzy Polską a koncernem Pfizer w sprawie wykonania umowy dotyczącej dostaw szczepionek przeciwko COVID-19.

Belgijski sąd wydał wcześniej orzeczenie dotyczące zobowiązań Polski wynikających z tego kontraktu.

Na podstawie tego rozstrzygnięcia Pfizer podjął działania mające zabezpieczyć możliwość dochodzenia należności.

Jednym z ich elementów było skierowanie egzekucji do opłat trasowych pobieranych przez EUROCONTROL.

PAŻP od początku wskazywała jednak, że nie uczestniczyła w zawieraniu ani wykonywaniu umowy dotyczącej szczepionek.

Listopadowy wyrok dotyczy wyłącznie dopuszczalności zajęcia środków należnych agencji.

Nie rozstrzyga zasadności głównego roszczenia Pfizera wobec Polski ani nie kończy sporu dotyczącego zakupu szczepionek.

Są to dwa odrębne zagadnienia prawne, chociaż zajęcie wierzytelności PAŻP było konsekwencją wcześniejszego postępowania przeciwko Skarbowi Państwa.

Znaczenie dla polskiej kontroli ruchu lotniczego

Dla polskiego sektora lotniczego najważniejszym aspektem sprawy pozostaje finansowanie działalności PAŻP.

Agencja odpowiada za zapewnianie służb kontroli ruchu lotniczego w polskiej przestrzeni powietrznej.

Obsługuje ruch samolotów startujących i lądujących na krajowych lotniskach, a także operacje tranzytowe wykonywane nad terytorium Polski.

Wykonywanie tych zadań wymaga utrzymywania personelu operacyjnego oraz sprawnych systemów technicznych, w tym radarów, urządzeń łączności i pomocy nawigacyjnych.

W związku z zajęciem wierzytelności agencja prowadziła działania zmierzające do zabezpieczenia płynności finansowej.

W lipcu przedstawiciele administracji państwowej wskazywali, że dla zapewnienia funkcjonowania PAŻP do końca 2026 roku może być potrzebne dodatkowe finansowanie w wysokości około 1 mld PLN.

Był to szacunek dotyczący potrzeb finansowych związanych ze wstrzymaniem wpływów z opłat trasowych, a nie kwota ostatecznie przyznanego wsparcia.

PAŻP deklarowała przy tym utrzymanie ciągłości działania służb żeglugi powietrznej.

W związku z wyrokiem z 12 listopada nie ogłoszono nowych ograniczeń operacyjnych dotyczących polskiej przestrzeni powietrznej.

Nie podano też, czy korzystne rozstrzygnięcie wpłynęło już na zakres lub wartość przygotowywanego finansowania pomostowego.

Zakupowe tło

19 marca 2026 roku Polska Agencja Żeglugi Powietrznej uruchomiła operacyjnie dwa nowe radary dozorowania ruchu lotniczego. Pierwszym był system PSR/MSSR Mode S Eldis Katowice, zlokalizowany w Myszkowicach w pobliżu Katowic. Drugim urządzeniem był MSSR Mode S Eldis Pułtusk, wzmacniający dozorowanie ruchu lotniczego w północno-wschodniej części kraju i rejonie Warszawy. Inwestycja stanowiła element modernizacji infrastruktury radiolokacyjnej PAŻP, finansowanej w ramach prowadzonej działalności agencji. Wartości obu przedsięwzięć nie podano w komunikacie dotyczącym ich uruchomienia.

25 lipca 2025 roku PAŻP poinformowała o podpisaniu z Korporacją Budowlaną DORACO sp. z o.o. umowy na budowę nowej wieży kontroli ruchu lotniczego TWR Warszawa. Wartość kontraktu wynosi 77.600.000 PLN brutto. Zakres przedsięwzięcia obejmuje budowę wieży wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu w rejonie Lotniska Chopina. Projekt budowlany przygotowano w 2019 roku, natomiast pozwolenie na budowę wydano w 2021 roku. Nowy obiekt ma zastąpić istniejącą wieżę, wymagającą generalnego remontu, oraz zapewnić większe możliwości operacyjne w zakresie obsługi ruchu lotniczego.