Rząd przyjął projekt nowych obowiązków dla lotnisk. Zasilanie samolotów pod nadzorem ULC

3 listopada 2026 roku Rada Ministrów przyjęła przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury projekt nowelizacji Prawa lotniczego, który określa zasady nadzoru nad zasilaniem samolotów energią elektryczną i dostarczaniem klimatyzowanego powietrza podczas postoju na lotniskach.

Projekt dotyczy portów należących do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T, a terminy realizacji poszczególnych obowiązków wynikają z przepisów unijnych. Nadzór nad ich przestrzeganiem ma sprawować Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który otrzyma również uprawnienia do udzielania określonych zwolnień i nakładania sankcji. O rozwoju elektrycznych urządzeń do naziemnego zasilania samolotów pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład lotu:

1. Jakie obowiązki dotyczące zasilania samolotów przewiduje projekt UC108 przyjęty przez rząd?
2. Kiedy lotniska muszą zapewnić energię elektryczną i wstępnie klimatyzowane powietrze na stanowiskach postojowych?
3. Które porty będą mogły ubiegać się o zwolnienie z części obowiązków i jaki organ ma nadzorować ich realizację?

3 listopada 2026 roku: rząd przyjął projekt UC108

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo lotnicze, oznaczony w wykazie prac legislacyjnych numerem UC108.

Dokument przygotowało Ministerstwo Infrastruktury w związku z koniecznością dostosowania krajowych przepisów do wymagań Unii Europejskiej dotyczących infrastruktury lotniskowej.

Podstawę zmian stanowią dwa rozporządzenia: 2023/1804, dotyczące rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, oraz 2024/1679, określające zasady rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.

Projekt dotyczy przede wszystkim zapewnienia zewnętrznego zasilania elektrycznego samolotów podczas postoju oraz infrastruktury do dostarczania wstępnie klimatyzowanego powietrza.

Obowiązki mają być realizowane przez zarządzających odpowiednimi portami lotniczymi.

Celem jest ograniczenie wykorzystania pokładowych jednostek pomocniczych APU (Auxiliary Power Unit) oraz spalinowych urządzeń zasilania naziemnego.

Wprowadzenie zasilania zewnętrznego pozwala zapewnić pracę systemów pokładowych bez konieczności korzystania z własnego źródła energii samolotu przez cały czas postoju.

Według rządu rozwiązanie ma zmniejszyć emisję zanieczyszczeń i hałas w strefach operacyjnych lotnisk.

Projekt został przyjęty 3 listopada 2026 roku, a informację o zakończeniu tego etapu zamieszczono również w wykazie UC108.

Przyjęcie projektu przez rząd nie oznacza jeszcze wejścia nowelizacji w życie.

Dokument musi przejść dalszą procedurę ustawodawczą, obejmującą prace parlamentarne, podpis Prezydenta RP oraz publikację w Dzienniku Ustaw.

Nie podano jeszcze daty wejścia w życie uchwalonej polskiej ustawy.

Energia elektryczna na stanowiskach kontaktowych i oddalonych

Najważniejszy obowiązek dotyczy zapewnienia dostępu do zasilania elektrycznego samolotom wykorzystywanym w zarobkowym transporcie lotniczym.

Wymagania obejmują porty należące do bazowej i kompleksowej sieci TEN-T.

Rozporządzenie unijne rozróżnia dwa rodzaje stanowisk postojowych.

Pierwszą grupę stanowią stanowiska kontaktowe, wyposażone w pomosty pasażerskie, czyli rękawy umożliwiające przejście pomiędzy terminalem a samolotem.

Drugą grupą są stanowiska oddalone, które nie posiadają pomostów pasażerskich.

Na stanowiskach kontaktowych infrastruktura zasilania samolotów powinna być dostępna już od końca 2024 roku.

Unijne rozporządzenie 2023/1804 wyznaczyło termin realizacji tego wymogu na 31 grudnia 2024 roku.

W przypadku stanowisk oddalonych termin określono na 31 grudnia 2029 roku.

W praktyce oznacza to, że od 1 stycznia 2030 roku wymaganie będzie obejmowało również stanowiska oddalone, chyba że dany port uzyska przewidziane przepisami zwolnienie.

Terminy te wynikają bezpośrednio z regulacji unijnych, a nie z daty przyjęcia polskiego projektu 3 listopada.

Nowelizacja ma przede wszystkim ustanowić krajowy system nadzoru, egzekwowania obowiązków i rozpatrywania wniosków o zwolnienie.

Zasilanie stacjonarne lub mobilne. Nie tylko urządzenia przy rękawach

Projekt przewiduje możliwość zapewnienia samolotom energii elektrycznej zarówno z urządzeń zamontowanych na stałe, jak i ze sprzętu mobilnego.

Pierwsze rozwiązanie obejmuje przede wszystkim instalacje zasilające zintegrowane z infrastrukturą stanowisk postojowych.

Drugim są mobilne urządzenia GPU (Ground Power Unit), które mogą być przemieszczane pomiędzy stanowiskami.

W lotnictwie komunikacyjnym wykorzystywane są między innymi systemy zasilania prądem o częstotliwości 400 Hz.

Ich zadaniem jest dostarczanie energii do systemów samolotu podczas obsługi naziemnej.

Pozwala to ograniczyć czas pracy pokładowej jednostki APU, która zużywa paliwo lotnicze i generuje hałas.

Istotne jest również źródło energii wykorzystywane przez urządzenia naziemne.

Zgodnie z rozporządzeniem 2023/1804 od 1 stycznia 2030 roku energia dostarczana samolotom w ramach wskazanych obowiązków ma pochodzić z sieci elektroenergetycznej albo być wytwarzana na miejscu bez wykorzystywania paliw kopalnych.

Oznacza to, że sama dostępność urządzenia zasilającego nie wyczerpuje wszystkich przyszłych wymagań.

Zarządzający lotniskami będą musieli uwzględnić także sposób dostarczania energii do infrastruktury obsługi naziemnej.

Przepisy unijne przewidują przy tym określone wyłączenia, dotyczące między innymi specjalnych stanowisk odladzających, stanowisk wojskowych oraz stanowisk przeznaczonych dla lekkich samolotów lotnictwa ogólnego o maksymalnej masie startowej poniżej 5,7 tony.

Próg 10 tys. lotów. Możliwość uzyskania zwolnienia

Projekt UC108 przewiduje możliwość zwolnienia części mniejszych portów lotniczych z obowiązku zapewnienia zasilania na wszystkich stanowiskach oddalonych.

Dotyczy to lotnisk należących do sieci TEN-T, na których w ciągu poprzednich trzech lat wykonywano średnio mniej niż 10 000 lotów handlowych rocznie.

Nie chodzi więc o liczbę pasażerów, lecz o liczbę wykonywanych operacji lotniczych.

Zwolnienie nie będzie następować automatycznie.

Zarządzający lotniskiem będzie musiał złożyć odpowiedni wniosek do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

To właśnie Prezes ULC ma podejmować decyzję o przyznaniu zwolnienia.

Projekt przewiduje również określenie okoliczności, w których wcześniej udzielone zwolnienie może zostać cofnięte.

Istotny jest zakres tego rozwiązania.

Możliwość zastosowania wyjątku dotyczy stanowisk oddalonych, a nie wszystkich miejsc postoju samolotów.

Nie jest to również ogólne zwolnienie portu z wymogów unijnych dotyczących infrastruktury lotniskowej.

W dostępnej wersji projektu z października 2026 roku przewidziano także opłatę 1000 PLN za rozpatrzenie wniosku o zwolnienie oraz siedem dni roboczych na wydanie decyzji.

Ostateczne brzmienie tych szczegółowych przepisów będzie zależało od tekstu skierowanego do dalszych prac i przebiegu procesu ustawodawczego.

Klimatyzowane powietrze. Próg 4 mln pasażerów

Drugim obszarem regulacji jest zapewnienie samolotom wstępnie klimatyzowanego powietrza, określanego jako PCA (Pre-Conditioned Air).

W tym przypadku zakres obowiązków jest inny niż dla zasilania elektrycznego.

Wymóg obejmuje porty należące do bazowej i kompleksowej sieci TEN-T, w których całkowity ruch pasażerski przekracza 4 mln osób rocznie.

Infrastruktura ma umożliwiać dostarczanie odpowiednio przygotowanego powietrza do samolotów wykorzystywanych w lotach handlowych podczas postoju na stanowiskach kontaktowych.

System PCA służy do utrzymywania właściwych warunków temperaturowych w kabinie podczas obsługi naziemnej.

Pozwala ograniczyć konieczność wykorzystywania pokładowej instalacji klimatyzacyjnej zasilanej przez jednostkę APU.

Nie należy jednak utożsamiać obowiązku dostarczania energii elektrycznej z obowiązkiem zapewnienia klimatyzowanego powietrza.

Są to dwa odrębne wymagania, odnoszące się do różnych elementów infrastruktury i terminów realizacji.

Dla portów należących do bazowej sieci TEN-T obowiązek zapewnienia PCA ma zostać spełniony do 31 grudnia 2030 roku.

Oznacza to stosowanie wymogu od 1 stycznia 2031 roku.

Dla portów w kompleksowej sieci TEN-T przewidziano dłuższy okres dostosowawczy, do 31 grudnia 2040 roku, czyli od 1 stycznia 2041 roku.

Próg 4 mln pasażerów odnosi się do tego konkretnego obowiązku.

Nie oznacza on, że lotniska obsługujące mniej niż 4 mln pasażerów są automatycznie zwolnione z zapewnienia zewnętrznego zasilania elektrycznego samolotów.

W tym drugim przypadku podstawowe znaczenie ma przynależność portu do sieci TEN-T oraz rodzaj stanowiska postojowego.

Prezes ULC otrzyma nowe kompetencje nadzorcze

Projekt nowelizacji przewiduje wskazanie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako organu odpowiedzialnego za nadzór nad realizacją wymagań.

ULC ma kontrolować wykonywanie obowiązków dotyczących infrastruktury zasilania elektrycznego i dostarczania wstępnie klimatyzowanego powietrza.

Do kompetencji organu będą należały również decyzje dotyczące zwolnień dla wybranych portów lotniczych.

Projekt przewiduje ponadto możliwość nakładania administracyjnych kar pieniężnych za niedopełnienie określonych obowiązków.

Ich ostateczna konstrukcja wymaga jednak rozróżnienia pomiędzy wersjami dokumentów legislacyjnych.

W materiałach dotyczących UC108 pojawiają się bowiem dwie różne wysokości sankcji.

10 tys. czy 500 tys. PLN? Rozbieżność w dokumentach

W informacji Polskiej Agencji Prasowej z 3 listopada 2026 roku wskazano, że projekt przewiduje karę 10.000 PLN za każde stanowisko postojowe niespełniające wymogów.

Taką samą konstrukcję zawiera dostępna wersja projektu z 9 października 2026 roku, w której sankcje przypisano do poszczególnych stanowisk postojowych.

Jednocześnie opis projektu UC108 w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów nadal wskazuje planowaną karę na poziomie 500.000 PLN.

Różnica ma znaczenie nie tylko dla wysokości sankcji, ale również dla sposobu ich naliczania.

Kwota określona za pojedyncze stanowisko postojowe nie jest bowiem tożsama z ogólną karą przewidzianą za niewypełnienie obowiązku.

Dostępne komunikaty potwierdzają przyjęcie projektu przez rząd, lecz nie rozstrzygają jednoznacznie, czy starszy opis sankcji w wykazie został zaktualizowany do ostatecznego brzmienia dokumentu przyjętego przez Radę Ministrów.

Dlatego 10.000 PLN należy obecnie traktować jako kwotę wskazaną w późniejszej wersji projektu, a nie jako sankcję obowiązującą już w polskim prawie.

Ostateczną wysokość i konstrukcję kar będzie można określić na podstawie tekstu ustawy skierowanego do dalszych prac parlamentarnych.

Nowe wymagania dla polskich portów lotniczych

Planowane zmiany są istotne dla zarządzających polskimi lotniskami należącymi do sieci TEN-T.

Infrastruktura zasilania samolotów będzie musiała być uwzględniana zarówno podczas modernizacji istniejących stanowisk, jak i projektowania nowych płyt postojowych.

Zakres prac może obejmować urządzenia GPU, instalacje elektroenergetyczne, przyłącza, rozdzielnie oraz systemy sterowania i monitorowania dostaw energii.

W przypadku portów objętych obowiązkiem PCA konieczne będzie również przygotowanie instalacji do dostarczania powietrza o odpowiednich parametrach.

Wymagania dotyczą bezpośrednio zarządzających lotniskami, lecz ich realizacja ma znaczenie także dla przewoźników i firm obsługi naziemnej.

Zasilanie zewnętrzne wpływa na sposób przygotowania samolotu do kolejnego rejsu, organizację pracy personelu oraz wykorzystanie urządzeń dostępnych na stanowisku postojowym.

Wdrożenie infrastruktury pozwala ograniczać zużycie paliwa podczas postoju, ale samo przyjęcie projektu ustawy nie przesądza o skali oszczędności na poszczególnych lotniskach.

Nie przedstawiono również zbiorczego szacunku kosztów dostosowania wszystkich polskich portów objętych nowymi wymaganiami.

Część zarządzających już prowadzi inwestycje związane z elektryfikacją obsługi naziemnej i rozwijaniem infrastruktury zasilania samolotów.

Zakupowe tło

12 października 2026 roku Polskie Porty Lotnicze S.A. opublikowały zmienione ogłoszenie dotyczące wymiany systemu zasilania samolotów energią elektryczną o częstotliwości 400 Hz na płycie PPS-3 Lotniska Chopina w Warszawie. Zamówienie obejmuje opracowanie dokumentacji projektowej, demontaż istniejącego wyposażenia, dostawę i montaż energooszczędnych przetwornic półprzewodnikowych GPU, integrację z systemami BMS/SCADA-400Hz, próby odbiorowe oraz szkolenia. Termin składania ofert wskazano na 16 października 2026 roku, a planowany okres realizacji obejmuje czas od 1 stycznia 2027 do 30 kwietnia 2028 roku. Nie podano potwierdzonej wartości podpisanej umowy ani nazwy wybranego wykonawcy.

17 lipca 2026 roku Port Lotniczy Wrocław S.A. ogłosił postępowanie dotyczące dostawy czterech mobilnych zasilaczy samolotów energią elektryczną 400 Hz. Zamówienie obejmuje urządzenia GPU umieszczone na wózkach mobilnych wraz z niezbędnym okablowaniem. Termin składania ofert wyznaczono na 27 lipca 2026 roku. Inwestycja jest bezpośrednio związana z rozwojem naziemnego zasilania samolotów na stanowiskach postojowych, w tym wykorzystaniem urządzeń przenośnych zamiast instalacji stałych. W dostępnej informacji nie podano wartości zawartego kontraktu ani potwierdzonej daty odbioru urządzeń.

W marcu 2026 roku Polskie Porty Lotnicze S.A., Port Lotniczy Wrocław S.A. oraz Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. podpisały z Komisją Europejską umowę dotyczącą dofinansowania projektu „Rozwój infrastruktury paliw alternatywnych na lotniskach w Polsce”, realizowanego w ramach instrumentu CEF Transport 2024. Część inwestycji przypisana do Katowice Airport obejmuje budowę 18 punktów zasilania samolotów przez przetwornice 400 Hz oraz 24 stacji ładowania pojazdów lotniskowych, w tym sześciu stacji o mocy 180 kW i 18 stacji o mocy 44 kW. Wartość katowickiego zakresu projektu wynosi 6.409.427 EUR, a dofinansowanie unijne może pokryć do 50 proc. kosztów. Przedsięwzięcie obejmuje również linie energetyczne, rozdzielnie i stacje transformatorowe niezbędne do zasilania nowych urządzeń.