Krakowskie MPK przetestuje system antykolizyjny w tramwajach. Sztuczna inteligencja pomoże motorniczym

Jeszcze w listopadzie 2026 roku system zostanie zamontowany w jednym z tramwajów MPK, który będzie obsługiwał regularne linie. Przewoźnik chce sprawdzić, czy technologia pomoże ograniczyć liczbę kolizji i wypadków, szczególnie na zatłoczonych ulicach centrum Krakowa. System antykolizyjny chce stosować także MPK Wrocław, o czym pisaliśmy w InfoTram.pl.

Rozkład jazdy

1. Jak działa system antykolizyjny, który krakowskie MPK zamierza przetestować w tramwajach?
2. Na jakich trasach nowe rozwiązanie będzie szczególnie przydatne i kiedy rozpoczną się testy?
3. Czy technologia wykorzystująca sztuczną inteligencję może ograniczyć ryzyko kolizji tramwajów z samochodami, pieszymi i innymi tramwajami?

System antykolizyjny trafi do tramwaju jeszcze w listopadzie

Krakowskie MPK zapowiedziało rozpoczęcie testów rozwiązania, którego zadaniem będzie wspieranie motorniczych w codziennej pracy i ograniczanie ryzyka niebezpiecznych zdarzeń na torowiskach.

System antykolizyjny dostarczy firma Knorr-Bremse Polska. Urządzenia mają zostać zamontowane jeszcze w listopadzie 2026 roku w jednym z tramwajów należących do miejskiego przewoźnika.

Co istotne, testy nie będą prowadzone wyłącznie w warunkach technicznych lub na wydzielonym torowisku. Wyposażony w nowe rozwiązanie wagon będzie kursował na regularnych liniach tramwajowych, przewożąc pasażerów.

Pozwoli to sprawdzić działanie systemu w rzeczywistych warunkach ruchu miejskiego, w których motorniczowie muszą reagować na zachowanie innych uczestników ruchu oraz sytuacje pojawiające się bezpośrednio przed tramwajem.

MPK nie wskazało jeszcze, jaki konkretnie wagon zostanie wyposażony w urządzenia ani jak długo potrwają testy.

Sztuczna inteligencja będzie monitorować torowisko

Testowane rozwiązanie opiera się na zestawie kamer zamontowanych w kabinie motorniczego oraz zaawansowanym systemie sterowania wykorzystującym technologię sztucznej inteligencji.

Urządzenia będą na bieżąco analizować sytuację przed tramwajem, monitorując torowisko, znajdujące się na nim przeszkody oraz zachowanie pieszych i innych pojazdów.

Zadaniem systemu będzie rozpoznawanie potencjalnych zagrożeń, które mogą doprowadzić do kolizji lub wypadku.

W przypadku wykrycia niebezpiecznej sytuacji motorniczy otrzyma ostrzeżenie w postaci sygnałów wizualnych i dźwiękowych.

Dzięki temu prowadzący tramwaj będzie mógł szybciej zareagować na pojawiającą się przeszkodę lub nieprzewidziane zachowanie innego uczestnika ruchu.

System ma pełnić funkcję wspomagającą motorniczego. MPK nie informuje, aby testowane rozwiązanie samodzielnie uruchamiało hamowanie tramwaju. Z przedstawionego opisu wynika, że jego podstawowym zadaniem będzie wykrywanie zagrożeń i ostrzeganie prowadzącego.

Szczególne znaczenie na ulicach w centrum Krakowa

Krakowski przewoźnik wskazuje, że system antykolizyjny może być szczególnie przydatny na trasach tramwajowych przebiegających przez ścisłe centrum miasta.

Chodzi przede wszystkim o ulice, na których torowiska nie są wydzielone z pozostałej części jezdni, a tramwaje poruszają się w bezpośrednim sąsiedztwie samochodów, pieszych i rowerzystów.

MPK wymienia w tym kontekście pięć ulic:

• Kalwaryjską,
• Starowiślną,
• św. Gertrudy,
• Długą,
• Krakowską.

Na takich odcinkach prowadzący tramwaj musi stale obserwować otoczenie i reagować na sytuacje, które mogą pojawić się w niewielkiej odległości od pojazdu.

Dodatkowe ostrzeżenia generowane przez system antykolizyjny mają wspierać motorniczego w identyfikowaniu potencjalnie niebezpiecznych zdarzeń.

To właśnie funkcjonowanie technologii w warunkach intensywnego ruchu samochodowego, pieszego i rowerowego będzie jednym z najważniejszych elementów planowanych testów.

MPK chce ograniczyć również ryzyko zderzeń między tramwajami

Celem przedsięwzięcia jest nie tylko zmniejszenie ryzyka kolizji tramwajów z samochodami czy pieszymi.

Krakowskie MPK chce również sprawdzić, w jakim stopniu system może pomóc w ograniczeniu możliwości najechania jednego tramwaju na drugi.

Przewoźnik zakłada, że wcześniejsze rozpoznawanie potencjalnych zagrożeń i przekazywanie ostrzeżeń motorniczemu może przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa zarówno pasażerów, jak i pozostałych uczestników ruchu.

Jednocześnie testy mają dostarczyć informacji o praktycznej przydatności rozwiązania podczas codziennej eksploatacji.

MPK będzie oceniać, jak system zachowuje się w różnych sytuacjach drogowych i czy generowane ostrzeżenia stanowią rzeczywiste wsparcie dla prowadzących tramwaje.

Motorniczowie ocenią działanie nowego rozwiązania

Istotnym elementem testów będą konsultacje z pracownikami prowadzącymi tramwaje.

MPK zapowiedziało, że motorniczowie będą mogli przekazywać uwagi i spostrzeżenia dotyczące działania systemu antykolizyjnego.

Ich opinie pozwolą ocenić, jak technologia sprawdza się podczas normalnej pracy, w tym w warunkach dużego natężenia ruchu.

Znaczenie będzie miała nie tylko zdolność systemu do identyfikowania zagrożeń, ale również sposób przekazywania ostrzeżeń prowadzącemu.

Na obecnym etapie przewoźnik nie poinformował, czy po zakończeniu testów planuje montaż podobnych urządzeń w większej liczbie tramwajów.

Systemy antykolizyjne działają już w innych miastach

Rozwiązania wspomagające motorniczych w wykrywaniu potencjalnych zagrożeń nie są nowością w komunikacji tramwajowej.

Jak wskazuje krakowskie MPK, podobne technologie są już wykorzystywane w kilku miastach na świecie.

Wśród przykładów wymieniono Warszawę, Kolonię, Rotterdam oraz Casablankę.

Przedstawiciele Knorr-Bremse podkreślają, że zastosowanie takich rozwiązań stanowi ważny element działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa komunikacji miejskiej.

Technologia ma wspierać motorniczych, ograniczać ryzyko kolizji i zwiększać bezpieczeństwo pasażerów oraz innych uczestników ruchu.

Dla Krakowa testy będą okazją do sprawdzenia przydatności systemu w lokalnych warunkach, szczególnie na trasach prowadzących przez zatłoczone centrum miasta.

Podobne rozwiązanie działa już w autobusach MPK

Krakowski przewoźnik ma już doświadczenie z systemami wspomagającymi prowadzących pojazdy w unikaniu kolizji.

Tego rodzaju rozwiązania funkcjonują bowiem w nowych autobusach należących do MPK w Krakowie.

Ich wprowadzenie również zostało poprzedzone testami, które pozwoliły sprawdzić działanie technologii przed rozpoczęciem jej regularnego wykorzystywania.

Teraz przewoźnik zamierza przeprowadzić podobną ocenę w komunikacji tramwajowej.

Pierwszy tramwaj wyposażony w system antykolizyjny Knorr-Bremse Polska ma rozpocząć jazdy testowe jeszcze w listopadzie 2026 roku.

Wyniki prób oraz opinie motorniczych pozwolą MPK ocenić, jak skutecznie rozwiązanie wspiera prowadzących w rozpoznawaniu zagrożeń i czy może przyczynić się do dalszej poprawy bezpieczeństwa krakowskiej komunikacji tramwajowej.