Dwa autobusowe budżety z FEnIKS-a: 700 mln PLN nadal do podziału. Kto czeka na CUPT?

CUPT cały czas nie opublikowało jeszcze listy projektów wybranych do wsparcia z puli 700 mln PLN – choć nabór zakończył się 30 kwietnia 2026 roku. Dlatego tutaj należy rozdzielić dwa autobusowe rozdania z FEnIKS-a, które w ostatnich tygodniach zaczęły się nakładać informacyjnie. Decyzje, które CUPT podjął 20 sierpnia 2026 roku, dotyczą niekonkurencyjnego postępowania FENX.03.01-IP.02-001/25. Ma on kompletnie inny budżet niż FENX.03.01-IP.02-001/26 na który czeka cała Polska. O 12 wybranych projektach w ramach pierwszego dofinansowania pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ile z 700 mln PLN zostało już rozdysponowane w konkurencyjnym naborze FEnIKS?
2. Które miasta i operatorzy są już widoczni w kolejce po dofinansowanie?
3. Czy przy obecnej skali projektów 700 mln PLN wystarczy dla wszystkich?

700 mln PLN nadal bez opublikowanego podziału

Najpierw trzeba rozdzielić dwa autobusowe rozdania FEnIKS, które w ostatnich tygodniach zaczęły się nakładać informacyjnie. Decyzje, które CUPT podjął 20 sierpnia 2026 roku, dotyczą postępowania FENX.03.01-IP.02-001/25, czyli osobnej ścieżki niekonkurencyjnej. W ramach tego rozdania wsparcie otrzymało 12 projektów, m.in. Częstochowy, Wałbrzycha, Jeleniej Góry, Kołobrzegu, Koszalina, Żor, Świdnicy, Świnoujścia, Białogardu, Ostrowa Wielkopolskiego, Kalisza i Bielska-Białej. Łączna wartość przyznanego dofinansowania przekroczyła 530 mln PLN. Te pieniądze nie są odejmowane od 700 mln PLN, o które toczy się obecnie konkurencyjna walka w naborze FENX.03.01-IP.02-001/26. To dwa odrębne postępowania.

W konkursie FENX.03.01-IP.02-001/26 do rozdysponowania jest 700.000.000 PLN, a maksymalny poziom wsparcia wynosi 85 proc. wydatków kwalifikowanych. Nabór trwał od 9 lutego do 30 kwietnia, a na 7 września CUPT nadal wskazuje etap rozpatrywania wniosków. CUPT nie ujawnia na tym etapie liczby wniosków, ich łącznej wartości ani kompletnej listy wnioskodawców. W maju Centrum wskazywało, że publikacji końcowej listy należy oczekiwać w listopadzie 2026 roku.

Skalę zainteresowania konkursem dobrze pokazuje rynek zamówień publicznych. W przeprowadzonym przez TransInfo przeglądzie postępowań uruchomionych przed sierpniowymi decyzjami CUPT zidentyfikowaliśmy 18 głównych zamówień powiązanych przede wszystkim z konkurencyjnym naborem /26. Przy maksymalnym wykorzystaniu zakresów i opcji obejmują one około 256 autobusów, a ich orientacyjna wartość zakupowa sięga 901,5 mln PLN brutto.

Przy czysto orientacyjnym założeniu 23-procentowego VAT wartość 901,5 mln PLN brutto odpowiada około 733 mln PLN netto. Maksymalnie 85 proc. takiej podstawy dawałoby około 623 mln PLN potencjalnego wsparcia UE. To pokazuje, że sama znana wartość autobusów nie wyczerpuje jeszcze automatycznie całej puli.

Problem zaczyna się przy infrastrukturze ładowania, przyłączach, stacjach transformatorowych, magazynach energii i innych wydatkach kwalifikowanych, które w wielu projektach są istotną częścią przedsięwzięcia. Do tego dochodzą projekty, których nie było w naszej pierwszej przetargowej dwudziestce. Przykładem jest Przedsiębiorstwo Komunikacji Metropolitalnej w Świerklańcu, które w swoich planach FEnIKS wskazywało kolejnych 20 przegubowych autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania. Dlatego 700 mln PLN wygląda dziś raczej jak budżet „na styk”, a nie pula z dużą rezerwą.

Szczecin, Gdańsk i Toruń potwierdzają skalę kolejki

Pełnej listy wnioskodawców CUPT jeszcze nie pokazuje, ale część samorządów sama ujawniła swoje plany.

Szczecin złożył wniosek dotyczący zakupu 20 autobusów elektrycznych. Miasto liczy na ponad 69 mln PLN dofinansowania, odpowiadającego około 84 proc. kosztów netto inwestycji. Jednocześnie rozpoczęto postępowanie zakupowe, co ma znaczenie także z punktu widzenia punktacji za przygotowanie projektu.

Jeszcze bardziej czytelny jest Gdańsk. Miasto poinformowało o dwóch wnioskach dotyczących łącznie 40 elektrobusów. Pierwszy pakiet obejmuje 20 autobusów przegubowych dla Gdańskich Autobusów i Tramwajów, drugi kolejne 20 pojazdów – 12 przegubowych oraz osiem standardowych. Zakładane dofinansowanie ma sięgać do 84 proc., a w drugim postępowaniu przewidziano możliwość zmniejszenia liczby autobusów, jeżeli przyznana kwota okaże się niższa od oczekiwanej.

Toruń ma natomiast podpisaną umowę na jeden autobus elektryczny z opcją na kolejnych 15. Z tej puli miasto złożyło w kwietniu wniosek FEnIKS dotyczący zakupu 11 elektrobusów.

To są przykłady, w których złożenie wniosku zostało potwierdzone publicznie. Znacznie dłuższa jest jednak lista postępowań, które w materiałach przetargowych lub publikacjach TransInfo wiązano z konkurencyjnym FEnIKS-em.

Od Krakowa i Łodzi po Suchy Las i Kleszczewo

Wśród największych przedsięwzięć widocznych na rynku są zakupy Krakowa na 20 elektrobusów, Szczecina na 20 autobusów kategorii MEGA, Jaworzna na 20 pojazdów, dwa gdańskie pakiety po 20 autobusów, łódzki zakres 20 autobusów z opcją na kolejnych 20 oraz dwa gdyńskie postępowania obejmujące łącznie 40 pojazdów. Regulamin konkursu ogranicza jednak wsparcie jednego wnioskodawcy do maksymalnie 20 pojazdów, dlatego liczba autobusów występujących w przetargu nie musi być identyczna z zakresem konkretnej aplikacji FEnIKS.

Dalej są Gorzów Wielkopolski z 14 elektrobusami, Opole z 10, Sosnowiec z ośmioma oraz szereg mniejszych zakupów w obszarze funkcjonalnym Poznania: Suchy Las z trzema autobusami, Tarnowo Podgórne z czterema, Kleszczewo z czterema, Luboń z pięcioma oraz Transkom Koziegłowy z czterema pojazdami w podstawie i opcją. W pierwszej fali znalazły się także trzy autobusy dla Zawiercia oraz postępowanie Stargardu z opcją powiązaną z FEnIKS-em.

Kto dostanie?

Sierpniowa lista /25 może sugerować, że FENX.03.01-IP.02-001/25 mocno otworzył się na mniejsze i średnie systemy transportu publicznego. Obok Częstochowy i Wałbrzycha pieniądze otrzymały m.in. Żory, Białogard, Świdnica, Świnoujście, Kalisz, Kołobrzeg i Ostrów Wielkopolski.

Czy podobni będzie w FENX.03.01-IP.02-001/26? CUPT wskazał wprost, że dodatkowo premiowany jest tabor ze 100-procentową niską podłogą, rozwój infrastruktury Park&Ride, buspasów, węzłów przesiadkowych i systemów ITS. Większe szanse mają też miasta posiadające komunikację autobusową lub trolejbusową, ale bez sieci tramwajowej, a dodatkowe punkty można uzyskać za wysoki stopień przygotowania projektu.

Jeżeli na potencjalnych beneficjentów spojrzeć wyłącznie przez publicznie znane kryteria – a nie przez wielkość miasta – interesująco wyglądają przede wszystkim projekty z systemów autobusowych bez komunikacji tramwajowej, które jednocześnie bardzo wcześnie uruchomiły zakupy.

Jednym z takich przykładów jest Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w Jaworznie. Zamówienie na 20 autobusów elektrycznych pojawiło się jeszcze pod koniec kwietnia, czyli przed zamknięciem naboru. Jaworzno spełnia przy tym ważną cechę wskazaną przez CUPT: miejski system transportowy opiera się na autobusach, bez własnej sieci tramwajowej.

Podobnie można patrzeć na Miejski Zakład Komunikacyjny w Opolu, który jeszcze 24 kwietnia uruchomił zakup 10 elektrobusów – sześciu kategorii MAXI i czterech kategorii MEGA – wraz z infrastrukturą. Także tutaj przewagą względem dużych systemów tramwajowo-autobusowych może być konstrukcja kryterium premiującego miasta bez sieci tramwajowej.

Ciekawym przypadkiem jest również Gdynia. Tam komunikacja miejska opiera się na autobusach i trolejbusach, bez tramwajów, a wiosną przygotowano dwa duże pakiety zakupowe po 20 autobusów. Obecnie połączona Gdyńska Komunikacja Miejska obsługuje zarówno segment autobusowy, jak i trolejbusowy.

Nie oznacza to, że duże miasta tramwajowe – Kraków, Łódź, Gdańsk, Szczecin, Toruń czy Gorzów Wielkopolski – stoją na przegranej pozycji. Mogą nadrabiać gotowością inwestycji, infrastrukturą i pozostałymi elementami punktacji. Nie dostają jednak przewagi wynikającej z braku sieci tramwajowej.

Szacunek: może zabraknąć 50–150 mln PLN

Bez listy wniosków CUPT nie można dziś policzyć rzeczywistego zapotrzebowania co do miliona złotych. Można natomiast zbudować orientacyjny scenariusz rynkowy.

Znane postępowania związane przede wszystkim z konkursem /26 mają maksymalną wartość około 901,5 mln PLN brutto. Sam tabor, po przeliczeniu na wartości netto i maksymalny 85-procentowy poziom wsparcia, odpowiadałby orientacyjnie około 623 mln PLN dotacji. Do tego trzeba jednak dodać kwalifikowaną infrastrukturę oraz kolejne przedsięwzięcia, których nie było w pierwotnym zestawieniu – jak plan 20 autobusów kategorii MEGA w Świerklańcu – i projekty, których CUPT do zakończenia oceny nie ujawnia.

Przy takim założeniu realne zapotrzebowanie na środki z konkursu może znaleźć się orientacyjnie w przedziale 750–850 mln PLN. Oznaczałoby to potencjalny niedobór rzędu 50–150 mln PLN, z wartością około 100 mln PLN jako roboczym środkiem przedziału. To szacunek TransInfo oparty na publicznie widocznych zamówieniach i obecnych cenach rynku, a nie dane CUPT.