Wejherowo: od Jelcza do autobusów wodorowych. MZK świętuje 45-lecie

10 września 2026 roku Miejski Zakład Komunikacji Wejherowo rozpocznie obchody 45-lecia komunikacji miejskiej, łącząc jubileusz z konferencją poświęconą praktycznemu wykorzystaniu sztucznej inteligencji w transporcie publicznym.

Drugiego dnia wydarzenia uczestnicy odwiedzą zajezdnię przy ul. Tartacznej i stację tankowania wodoru związaną z eksploatacją najnowszego taboru. O wprowadzeniu sześciu Solarisów Urbino 12 hydrogen do regularnego ruchu pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jak wejherowska komunikacja zmieniła się przez 45 lat?
2. O czym będzie pierwsza konferencja MZK poświęcona wykorzystaniu AI w transporcie publicznym?
3. Jaką rolę w dzisiejszej flocie Wejherowa odgrywają autobusy elektryczne i wodorowe?

45 lat od pierwszego autobusu w Wejherowie

Historia wejherowskiej komunikacji miejskiej rozpoczęła się 7 września 1981 roku. Wtedy uruchomiono pierwsze miejskie połączenie autobusowe. Według materiałów MZK pierwszą regularną trasą była linia nr 2, prowadząca od nowego szpitala przez Dworzec PKP do osiedla Kaszubskiego, a jednym z symboli początków komunikacji był wysokopodłogowy Jelcz, popularnie nazywany „ogórkiem”.

W ciągu kolejnych dekad sieć zaczęła wykraczać poza samo Wejherowo. Dziś komunikacja obsługuje także Redę, Rumię oraz miejscowości na terenie gmin Wejherowo i Luzino. MZK wskazuje, że obecna działalność obejmuje pięć samorządów, a autobusy pokonują około 2,3 mln km rocznie.

Skala przewozów jest znacznie większa niż na początku działalności. Obecnie system obejmuje 17 linii, 34 autobusy i około 12,9 mln pasażerów rocznie. Dziesięć pojazdów to już autobusy zeroemisyjne.

Od diesla do 10 autobusów zeroemisyjnych

Jubileusz przypada na okres jednej z największych zmian technologicznych w historii przewoźnika. Jeszcze kilka lat temu podstawą całej floty były autobusy z silnikami spalinowymi. Dziś MZK eksploatuje już dwie różne technologie bezemisyjne.

Pierwszy etap obejmował zakup czterech autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania. Projekt realizowany w latach 2022–2023 miał wartość 10.844.023 PLN, z czego 5.647.500 PLN stanowiła dotacja z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Na terenie bazy przy ul. Tartacznej powstały również dwa punkty ładowania.

Kolejny krok był znacznie większy technologicznie. MZK zamówiło sześć Solarisów Urbino 12 hydrogen, które 29 kwietnia 2026 roku zostały wprowadzone do regularnego ruchu. Pojazdy mają system informacji pasażerskiej, bilet elektroniczny, ładowarki USB, monitoring i rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo pasażerów.

Cztery elektrobusy i sześć wodorowców dają dzisiejszą flotę 10 autobusów zeroemisyjnych.

Sześć Solarisów Urbino 12 hydrogen

Zakup autobusów wodorowych był jednym z najważniejszych kontraktów taborowych w historii wejherowskiego przewoźnika. Umowę z Solaris Bus & Coach Sp. z o.o. podpisano w marcu 2025 roku, a wartość sześciu pojazdów wyniosła 21.756.240 PLN brutto, czyli 3.626.040 PLN brutto za autobus. (TransInfo)

Autobusy mają około 12 m długości. Ich napęd opiera się na ogniwie paliwowym wykorzystującym wodór do wytwarzania energii elektrycznej. Zamówienie zakładało ogniwo o mocy minimum 60 kW, silnik elektryczny o mocy co najmniej 150 kW oraz możliwość zabrania minimum 73 pasażerów, w tym 28 na miejscach siedzących. (TransInfo)

Cały projekt wodorowy jest jednak większy niż zakup taboru. Wartość przedsięwzięcia obejmującego autobusy, infrastrukturę tankowania i szkolenia wynosi 28.893.000 PLN. NFOŚiGW przyznał 18.919.200 PLN dotacji oraz 4.768.800 PLN pożyczki.

10 września: AI w komunikacji miejskiej

Jubileusz rozpocznie się 10 września w Filharmonii Kaszubskiej przy ul. Jana III Sobieskiego 255 w Wejherowie. Rejestracja uczestników potrwa od godz. 9:00 do 10:00, następnie przewidziano powitanie gości, a od 10:10 do 16:45 konferencję „AI w komunikacji miejskiej – praktyczne wdrożenia, automatyzacja i szybkie efekty”.

Organizator zapowiada ją jako pierwszą w Polsce konferencję tego rodzaju poświęconą wykorzystaniu sztucznej inteligencji bezpośrednio w komunikacji miejskiej.

Program ma koncentrować się nie na ogólnych dyskusjach o możliwościach AI, lecz na rozwiązaniach możliwych do wykorzystania przez operatorów i organizatorów transportu. Tematy obejmą wsparcie pasażerów i kierowców, automatyzację procesów, analizę danych, cyberbezpieczeństwo oraz ekonomiczną stronę wdrażania nowych technologii.

W spotkaniu mają uczestniczyć przedstawiciele środowiska naukowego, organizatorów i operatorów komunikacji oraz firm technologicznych.

AI od strony praktycznej

Połączenie jubileuszu właśnie z konferencją technologiczną ma pokazać drogę, którą przeszedł miejski transport. W 1981 roku podstawowym wyzwaniem było samo zapewnienie mieszkańcom dojazdu autobusem. Cztery i pół dekady później operatorzy dyskutują już o automatycznej analizie danych, cyfrowej obsłudze pasażera i wykorzystaniu sztucznej inteligencji w codziennym zarządzaniu przedsiębiorstwem.

AI może znajdować zastosowanie m.in. przy analizowaniu danych eksploatacyjnych, przewidywaniu zapotrzebowania na przewozy, obsłudze informacji pasażerskiej czy automatyzacji części procesów administracyjnych. Ważnym elementem konferencji ma być jednak również cyberbezpieczeństwo, które nabiera znaczenia wraz ze wzrostem liczby systemów cyfrowych wykorzystywanych przez operatorów transportu.

MZK chce w ten sposób wykorzystać jubileusz nie tylko do podsumowania własnej historii, lecz także do rozmowy o tym, jak będzie wyglądała komunikacja miejska w kolejnych latach.

11 września przy stacji tankowania wodoru

Drugi dzień obchodów przeniesie się z Filharmonii Kaszubskiej do zajezdni MZK Wejherowo przy ul. Tartacznej 2. Spotkanie rozpocznie się 11 września o godz. 9:00, a jednym z głównych punktów będzie infrastruktura tankowania wodoru.

Stacja powstała jako zaplecze dla sześciu Solarisów Urbino 12 hydrogen. MZK podkreślało podczas rozpoczęcia inwestycji, że infrastruktura została przygotowana specjalnie pod potrzeby wejherowskiego przewoźnika. Za jej realizację odpowiadają DOT Engineering z Gdańska i Rockfin z Małkowa.

Projekt zakładał stworzenie własnego zaplecza dystrybucyjnego na terenie zajezdni. Dzięki temu technologia wodorowa nie sprowadza się w Wejherowie wyłącznie do zakupu autobusów, lecz obejmuje również niezbędną infrastrukturę do ich codziennej obsługi.

Obchody mają przypominać, że za rozwojem taboru i technologii stoi również praca kolejnych pokoleń zatrudnionych w komunikacji. Kierowcy, mechanicy, dyspozytorzy, pracownicy zaplecza technicznego, administracji i obsługi pasażerów tworzyli system niezależnie od tego, czy na ulicach dominowały Jelcze, spalinowe Solarisy, elektrobusy czy dzisiejsze wodorowce.

MZK chce podczas jubileuszu przypomnieć najważniejsze momenty swojej historii i podziękować osobom związanym z przedsiębiorstwem. To także kontynuacja tradycji poprzednich jubileuszy. Podczas obchodów 25-, 30- i 40-lecia wejherowskiej komunikacji regularnie przypominano zarówno początki systemu, jak i osoby uczestniczące w jego tworzeniu.

Historyczne tło

Dziś Wejherowo z siecią 17 linii autobusowych oraz ważnym połączeniem kolejowym z Trójmiastem poprzez SKM jest strategicznym elementem pomorskiego transportu publicznego. Komunikacja autobusowa funkcjonuje więc w układzie, w którym dużą rolę pełni również kolej i możliwość przesiadania się na stacjach Wejherowo, Wejherowo Nanice i Wejherowo Śmiechowo.

Po 45 latach wejherowska komunikacja znajduje się więc w zupełnie innym punkcie niż w 1981 roku. Sieć obejmuje pięć samorządów, rocznie przewozi około 12,9 mln pasażerów, a blisko jedna trzecia liczącej 34 pojazdy floty jest już zeroemisyjna. Jubileusz 10–11 września ma połączyć te dwa obrazy: historię od pierwszego Jelcza oraz przyszłość opartą na wodorze, elektryfikacji i wykorzystaniu sztucznej inteligencji.