Orlen wybuduje w Szczecinie za 75 mln zł hub wodorowy. W tle autobusowe plany SPAD

Wydajność instalacji wyniesie tam około 90 kg na godzinę, co przy założeniu pracy instalacji z pełną mocą przez całą dobę, pozwoli osiągnąć w tym czasie ponad 2 tys. kg wodoru jakości automotive – podał koncern. Przypomnijmy, że równolegle Miasto Szczecin przygotowuje wejście w autobusy wodorowe już nie na poziomie pojedynczych testów, ale jako element większego programu wymiany floty SPA Dąbie, obejmującego łącznie 50 pojazdów zeroemisyjnych.

Rozkład jazdy:

1. W jakim mieście Orlen rozpoczyna budowę nowego hubu wodorowego?
2. Ile ma wynieść wydajność instalacji wodorowej w Szczecinie?
3. Kiedy zgodnie z harmonogramem hub wodorowy w Szczecinie ma rozpocząć działalność?

Torpol Oil & Gas

Informując 12 maja o rozpoczynającej się budowie hubu w Szczecinie Orlen podkreślił, że generalnym wykonawcą przedsięwzięcia została polska spółka Torpol Oil & Gas, a produkowany tam wodór będzie wykorzystywany przede wszystkim na potrzeby stacji tankowania wodoru dla transportu publicznego oraz pojazdów osobowych i ciężarowych.

Orlen zaznaczył, że inwestycja o wartości 75 mln zł będzie ważnym elementem rozwijanej przez niego infrastruktury dla zeroemisyjnego transportu i gospodarki wodorowej w Polsce. Wydajność instalacji wyniesie tam około 90 kg wodoru na godzinę, co przy założeniu pracy instalacji z pełną wydajnością przez całą dobę, pozwoli osiągnąć w tym czasie wolumen na poziome 2160 kg wodoru jakości automotive – wyjaśnił koncern.

Orlen podał jednocześnie, że hub w Szczecinie będzie produkował wodór wykorzystując energię pochodzącą z odnawialnych źródeł. W ramach przedsięwzięcia planowana jest budowa elektrolizera o mocy około 5 MW, magazynów wodoru oraz infrastruktury do załadunku i dystrybucji tego paliwa. Zgodnie z harmonogramem inwestycji, hub rozpocznie działalność na przełomie 2027 i 2028 r.

„Rozwijamy infrastrukturę, która będzie fundamentem gospodarki wodorowej w Polsce i całym regionie” – wskazał dyrektor wykonawczy ds. biopaliw i wodoru w Orlenie Grzegorz Jóźwiak, cytowany w komunikacie koncernu. Nawiązując do rozpoczynającej się budowy hubu w Szczecinie, zwrócił on uwagę, że dzięki połączeniu z europejskimi korytarzami transportowymi TEN-T oraz zapleczem logistycznym, miasto to ma kluczowe znaczenie dla rozwoju rynku zeroemisyjnego transportu.

„To projekt, który wspiera nasze dążenie do osiągniecia neutralności emisyjnej i zwiększania bezpieczeństwa energetycznego. Przy rosnącym udziale polskich firm konsekwentnie budujemy pełny łańcuch wartości wodoru, od produkcji, przez magazynowanie, po dystrybucję i wykorzystanie w transporcie oraz przemyśle” – dodał Jóźwiak.

Clean Cities – Hydrogen Mobility in Poland

Orlen podkreślił, wybór spółki Torpol Oil & Gas na generalnego wykonawcę inwestycji wzmacnia udział krajowych firm w strategicznych inwestycjach energetycznych.

Hub w Szczecinie, jak zaznaczył Orlen, powstanie w ramach trzeciej fazy programu „Clean Cities – Hydrogen Mobility in Poland”, który wspiera rozwój nisko i zeroemisyjnego transportu w Polsce oraz budowę infrastruktury dla paliw alternatywnych – na jej realizację już wcześniej koncern otrzymał bezzwrotne dofinansowanie w wysokości 62 mln euro z Unii Europejskiej.

Orlen podkreślił jednocześnie, że inwestycja w Szczecinie jest kolejnym etapem budowy przez koncern krajowej sieci hubów wodorowych – pierwszy powstał w Trzebini w listopadzie 2021 r. Orlen wspomniał także, że prowadzi również prace nad kolejnymi inwestycjami w źródła nisko i zeroemisyjnego wodoru m.in. w Płocku, gdzie powstanie instalacja zgazowania odpadów komunalnych Waste-to-Hydrgoen oraz we Włocławku i w Gdańsku, gdzie z kolei huby wodorowe będą oparte o technologię elektrolizy wody zasilanej odnawialnymi źródłami energii.

„Rozwijana infrastruktura ma docelowo tworzyć spójny system produkcji, magazynowania i dystrybucji wodoru dla transportu i przemysłu w całej Polsce” – podkreślił koncern.

Orlen i jego spółki zależne to multienergetyczny koncern, który posiada rafinerie w Polsce, Czechach i na Litwie oraz sieć stacji paliw, w tym także w Niemczech, na Słowacji, Węgrzech i w Austrii. Rozwija również segment wydobywczy ropy naftowej i gazu ziemnego, segment petrochemiczny, a także energetyczny, w tym z odnawialnych źródeł energii. Planuje też rozwój energetyki jądrowej opartej na małych, modułowych reaktorach SMR.

Zakupowe tło

Po decyzji Orlenu Szczecin jest dziś na etapie realnego przejścia od testów do realnego programu zakupowego. Najnowszy plan zakłada zakup 20 autobusów wodorowych dla Szczecińskiego Przedsiębiorstwa Autobusowego Dąbie, finansowanych w jednym pakiecie z 30 autobusami elektrycznymi z preferencyjnej pożyczki KPO/BGK o wartości 188.000.000 PLN.

Najpierw miasto sprawdzało technologię w praktyce. W lipcu 2023 roku w Szczecinie prezentowano polski autobus wodorowy, a samorząd informował wtedy o rozmowach z Grupą Polsat dotyczących inwestycji wodorowych i planowanej pierwszej w regionie stacji tankowania wodoru.

Kolejny krok nastąpił w lutym 2025 roku, gdy SPA Dąbie testowało autobus Mercedes-Benz eCitaro fuel cell. Pojazd kursował m.in. na liniach B, 61 i 77, a przewoźnik wskazywał, że celem testu jest zebranie doświadczeń przed ewentualnym zakupem autobusów wodorowych. Testowany autobus miał 12 m długości, zbiorniki mieszczące 30 kg wodoru, baterię 300 kWh, deklarowany zasięg minimum 400 km i pojemność 69 pasażerów.

W kwietniu 2025 roku pojawił się bardzo ambitny wariant inwestycji: Szczecin chciał ubiegać się o środki z KPO na 50 autobusów wodorowych, w tym 35 przegubowych i 15 standardowych, wszystkie dla SPA Dąbie. Wartość projektu podawano na 231.000.000 PLN brutto, a dostawy planowano na lata 2028-2030. Uzasadnieniem była specyfika prawobrzeżnych, dłuższych linii obsługiwanych przez SPAD, gdzie większy zasięg autobusów wodorowych może być istotną przewagą operacyjną.

Aktualny wariant jest mniejszy, ale bardziej zbilansowany i konkretny: 50 autobusów zeroemisyjnych dla SPA Dąbie, w tym 20 wodorowych i 30 elektrycznych. Finansowanie ma pochodzić z pożyczki KPO/BGK na 188.000.000 PLN. Miasto przedstawia ten zakup jako część planu wymiany całej floty SPAD w perspektywie około 5 lat.

Kluczowym warunkiem powodzenia projektu będzie infrastruktura. Zajezdnia Dąbie musi zostać przystosowana do obsługi nowych napędów, a miasto mówi o przygotowaniu infrastruktury ładowania, wodoru i OZE. .