NFOŚiGW: 843 stacje ładowania dla ciężarówek i autokarów. Polska buduje sieć pod AFIR

Do wsparcia wskazano łącznie 170 przedsięwzięć, w ramach których ma powstać 843 ogólnodostępnych stacji ładowania dla zeroemisyjnych pojazdów ciężkich. To kluczowy krok nie tylko dla elektrycznych ciężarówek, ale także dla autokarów i autobusów dalekobieżnych, które będą potrzebować ładowania dużej mocy na trasach, w bazach i w węzłach transportowych.

Rozkład jazdy:

1. Ile stacji ładowania dla transportu ciężkiego ma powstać dzięki programowi NFOŚiGW?
2. Jak podzielono projekty między sieć TEN-T i centra logistyczne?
3. Dlaczego infrastruktura będzie ważna także dla autokarów?

843 stacje dla ciężkiego transportu

Program NFOŚiGW dotyczy budowy lub rozbudowy ogólnodostępnych stacji ładowania dla transportu ciężkiego. Formalnie obejmuje on pojazdy kategorii N2 i N3, czyli ciężarówki, ale jego znaczenie wykracza poza sam transport towarowy. Infrastruktura dużych mocy budowana przy trasach, terminalach, bazach i centrach logistycznych będzie miała znaczenie także dla zeroemisyjnych autokarów oraz autobusów obsługujących dłuższe relacje.

W pierwszej rundzie do wsparcia wskazano 170 przedsięwzięć. W ich ramach ma powstać 843 stacji ładowania o łącznej mocy przekraczającej 600 MW. Inwestycje obejmują również magazyny energii, które mają wspierać stabilną pracę infrastruktury ładowania i ograniczać obciążenie sieci elektroenergetycznej.

To pierwszy tak duży program infrastrukturalny dla ciężkiego transportu elektrycznego w Polsce. Dotychczas rozwój ładowania koncentrował się głównie na samochodach osobowych i lekkich pojazdach dostawczych. Teraz publiczne wsparcie przesuwa się w stronę segmentu, który zużywa najwięcej energii, pokonuje duże przebiegi i wymaga zupełnie innego poziomu mocy.

TEN-T: 129 projektów i 687 stacji

Największa część wsparcia trafi do inwestycji zlokalizowanych wzdłuż sieci bazowej TEN-T. Chodzi o stacje położone na drogach należących do tej sieci albo w odległości do 3 km jazdy od najbliższego zjazdu z drogi TEN-T.

W tym obszarze zarekomendowano 129 przedsięwzięć na łączną kwotę ponad 742 mln PLN. W ich ramach powstanie 687 stacji ładowania o łącznej mocy blisko 500 MW. Dodatkowo zaplanowano 12 magazynów energii o mocy ponad 44 MW.

To właśnie ten segment ma największe znaczenie dla wymogów AFIR, czyli unijnego rozporządzenia określającego minimalne standardy dostępności infrastruktury dla zeroemisyjnych pojazdów ciężkich na głównych korytarzach transportowych. Bez infrastruktury przy najważniejszych trasach elektryczne ciężarówki i autokary nie będą mogły realnie konkurować z pojazdami spalinowymi na długich dystansach.

„To niezwykle ważny program, który realnie przyspieszy budowę sieci infrastruktury ładowania dla transportu ciężkiego. Środki z pierwszej rundy pozwolą na rozwój stacji zlokalizowanych przede wszystkim wzdłuż kluczowych korytarzy transportowych, co ma ogromne znaczenie w kontekście wypełnienia wymogów AFIR” – komentuje Marcin Nowak, dyrektor operacyjny PIRE.

Logistyka, bazy i terminale: 41 projektów

Druga część programu obejmuje inwestycje przy centrach logistycznych, bazach eksploatacyjnych i terminalach intermodalnych albo w odległości do 3 km jazdy od takich obiektów. To infrastruktura mniej widoczna dla zwykłego kierowcy, ale bardzo ważna z punktu widzenia codziennej pracy przewoźników.

W tym obszarze do wsparcia zarekomendowano 41 przedsięwzięć o łącznej wartości 200 mln PLN. Dzięki temu ma powstać 156 stacji ładowania o łącznej mocy ponad 103 MW oraz 6 magazynów energii o mocy ponad 24 MW.

To ważne, bo transport ciężki nie kończy się na autostradach i drogach ekspresowych. Pojazdy pracują w centrach logistycznych, portach, terminalach, strefach przemysłowych, bazach operatorów i punktach przeładunkowych. Tam odbywa się codzienna logistyka, tam planuje się postoje, tam można ładować pojazdy w czasie naturalnych przerw w pracy.

„Trzeba pamiętać, że potrzeby transportu ciężkiego nie kończą się na korytarzach. Ruch odbywa się przede wszystkim w centrach logistycznych, strefach przemysłowych, portach, terminalach intermodalnych poza TEN-T” – podkreśla Krzysztof Burda, prezes zarządu PIRE.

Co najmniej 350 kW

Każda ze stacji ma zapewniać wysoką moc ładowania. Minimalny poziom wskazany w programie to 350 kW, co ma skrócić czas postoju ciężkich pojazdów i ułatwić ich codzienną eksploatację. W przypadku elektrycznych ciężarówek, autokarów i autobusów dalekobieżnych zwykłe ładowarki osobowe nie mają praktycznego znaczenia. Potrzebna jest infrastruktura dużych mocy, przystosowana do pojazdów o dużych bateriach i wysokim zużyciu energii.

Dla przewoźników autokarowych to szczególnie ważny sygnał. Rynek zeroemisyjnych autokarów dopiero się rozwija, ale bez sieci ładowania przy trasach, terminalach i bazach nie będzie możliwe ich szersze wykorzystanie. Autokar elektryczny potrzebuje zupełnie innego zaplecza niż miejski elektrobus ładowany nocą w zajezdni.

W praktyce nowe stacje mogą stać się elementem infrastruktury wspólnej dla kilku segmentów: ciężarówek, autokarów, autobusów międzymiastowych, pojazdów specjalnych i flot komunalnych. Warunkiem będzie odpowiednie projektowanie lokalizacji, placów manewrowych, dostępności stanowisk i systemów rezerwacji ładowania.

Pierwszy nabór mocno przekroczony

Skala zainteresowania programem była bardzo duża. W pierwszym naborze wpłynęły 352 wnioski na kwotę dofinansowania ponad 2 mld PLN, czyli dwukrotnie więcej niż dostępna alokacja w tym naborze, wynosząca 1 mld PLN.

Listy rankingowe zostały sporządzone na podstawie oceny wniosków według kryteriów dostępu i jakościowych. NFOŚiGW zastrzega, że umieszczenie wniosku na liście rankingowej nie oznacza jeszcze automatycznego zobowiązania do udzielenia dofinansowania. Wnioskodawcy z list otrzymają informację o proponowanej kwocie wsparcia oraz zaproszenie do negocjacji warunków umowy. (Gov.pl)

W przypadku projektów zlokalizowanych wzdłuż sieci bazowej TEN-T do wsparcia nie zarekomendowano wniosków, które uzyskały mniej niż 42 punkty. W grupie inwestycji przy centrach logistycznych, bazach eksploatacyjnych i terminalach intermodalnych próg był wyższy i wyniósł 72 punkty, co wynikało z niewystarczającej ilości środków finansowych.

Program z Funduszu Modernizacyjnego

Program jest finansowany ze środków Funduszu Modernizacyjnego, a jego całkowity budżet wynosi 2 mld PLN. To jeden z największych instrumentów wspierających rozwój elektromobilności w ciężkim transporcie drogowym w Polsce.

Fundusz Modernizacyjny jest zasilany środkami ze sprzedaży części uprawnień do emisji CO2 w ramach unijnego systemu EU ETS. Środki mają wspierać modernizację systemu energetycznego, poprawę efektywności energetycznej i zeroemisyjny transport. Funkcję krajowego operatora funduszu pełni NFOŚiGW.

Z punktu widzenia rynku to przełom, bo infrastruktura dla ciężkiego transportu wymaga znacznie większych nakładów niż typowe ładowarki dla aut osobowych. Potrzebne są wysokie moce przyłączeniowe, odpowiednio zaprojektowane place, możliwość obsługi dużych zestawów, magazyny energii i systemy zarządzania obciążeniem.

Jakie wnioski zostały wybrane – o tym na https://www.gov.pl/web/nfosigw/wyniki-naboru-wnioskow-w-ramach-programu-priorytetowego-wsparcie-budowy-lub-rozbudowy-ogolnodostepnej-stacji-ladowania-dla-transportu-ciezkiego