Łotwa przedłuża zakaz przewozów autokarowych do Rosji i Białorusi

Regularne linie nadal mogą kursować, ale Ryga przygotowuje przepisy, które mają zakończyć również te połączenia od 10 stycznia 2027 roku. O wcześniejszym wygaszaniu zezwoleń autobusowych na Białoruś pisaliśmy wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy

1. Jakich przewozów i przejść granicznych dotyczy przedłużony zakaz?
2. Czy regularne autobusy, w tym linia Ryga – Moskwa, mogą nadal kursować?
3. Co przewidują przepisy przygotowywane na 10 stycznia 2027 roku?

Zakaz do 31 października 2027 roku. Trzy przejścia graniczne

Rząd Andrisa Kulbergsa zatwierdził 27 października przedłużenie ograniczeń dotyczących międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerskich autobusami przez granice Łotwy z Rosją i Białorusią. Nowy okres obowiązywania zakazu rozpocznie się 1 listopada 2026 roku i potrwa do 31 października 2027 roku.

Decyzja obejmuje przede wszystkim zorganizowane wycieczki turystyczne, wyjazdy grupowe oraz inne przejazdy autokarowe, które nie są wykonywane na podstawie zatwierdzonego rozkładu regularnej linii.

Ograniczenia dotyczą przekraczania granicy na trzech przejściach: Pāternieki na granicy łotewsko-białoruskiej oraz Grebņeva i Terehova na granicy z Rosją. Obowiązują wszystkich przewoźników, niezależnie od kraju rejestracji przedsiębiorstwa i pojazdu. Oznacza to, że dotyczą również zagranicznych firm autokarowych organizujących takie przejazdy przez terytorium Łotwy.

Nie jest to nowy rodzaj ograniczenia. Pierwszy zakaz wprowadzono 1 listopada 2025 roku, początkowo na 12 miesięcy. Jego obowiązywanie miało zakończyć się 31 października 2026 roku, dlatego łotewski rząd zdecydował o przedłużeniu dotychczasowych przepisów.

Nowa decyzja utrzymuje stan prawny dotyczący wycieczek i okazjonalnych przejazdów grupowych, ale nie wprowadza jeszcze całkowitego zakazu regularnej komunikacji autobusowej.

Regularne autobusy nadal kursują. Ecolines na trasie Ryga – Moskwa

Najważniejsze rozróżnienie dotyczy regularnych międzynarodowych linii autobusowych. Przewozy wykonywane zgodnie z zatwierdzonymi rozkładami i na podstawie odpowiednich zezwoleń nie zostały objęte decyzją z 27 października.

We wrześniu 2026 roku łotewskie Ministerstwo Transportu informowało, że na podstawie umowy międzynarodowej z Rosją funkcjonowało już tylko jedno regularne połączenie autobusowe. Była to codzienna linia Ryga – Moskwa, obsługiwana przez SIA Norma-A pod marką Ecolines.

Zezwolenie na tę trasę obowiązuje do 9 stycznia 2027 roku. Łotewskie władze zapowiedziały, że nie planują jego przedłużenia.

To istotna zmiana na rynku przewozów międzynarodowych. Jeszcze w 2025 roku funkcjonowały połączenia z Łotwy do kilku rosyjskich i białoruskich miast, natomiast w kolejnych miesiącach liczba aktywnych tras zmniejszała się wraz z wygasaniem zezwoleń.

W przypadku Białorusi proces obejmował między innymi połączenia do Witebska, Mińska i Homla. W 2026 roku kończyły się terminy zezwoleń dla tych tras, a łotewska administracja transportowa nie zamierzała ich odnawiać.

Obecne ograniczenia nie oznaczają zatem natychmiastowego zatrzymania każdego autokaru jadącego z Łotwy na Wschód. Ostatnie regularne połączenie do Moskwy może być wykonywane w okresie ważności zezwolenia, zgodnie z obowiązującymi warunkami przewozu.

Od 10 stycznia 2027 roku planowany całkowity zakaz

Łotewskie Ministerstwo Transportu przygotowało projekt zmian w ustawie o transporcie drogowym, który ma znacznie rozszerzyć obecne ograniczenia.

Zgodnie z propozycją od 10 stycznia 2027 roku zakazane byłyby zarówno regularne, jak i okazjonalne międzynarodowe przewozy autobusowe do Rosji i Białorusi. Zakaz miałby również obejmować przejazdy tranzytowe przez Łotwę w kierunku tych państw.

Oznaczałoby to odejście od dotychczasowego modelu, w którym ograniczano wycieczki i inne nieregularne przejazdy, a regularne połączenia mogły funkcjonować do końca okresu ważności zezwolenia.

Data 10 stycznia została powiązana z zakończeniem obowiązywania zezwolenia dla linii Ryga – Moskwa. Nowe przepisy mają uniemożliwić również uruchamianie kolejnych regularnych połączeń w tym kierunku.

Projekt zmian ustawowych nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Zatwierdzona 27 października decyzja dotyczy wyłącznie przedłużenia zakazu przewozów okazjonalnych. Rozszerzenie ograniczeń na regularne linie wymaga zakończenia procedury legislacyjnej.

Z punktu widzenia przewoźników oznacza to dwa odrębne terminy. Od 1 listopada 2026 roku utrzymany zostanie dotychczasowy zakaz wyjazdów okazjonalnych, natomiast na 10 stycznia 2027 roku zaplanowano wprowadzenie szerszych ograniczeń ustawowych.

Ryzyko werbunku i zagrożenia na granicy

Łotewskie władze uzasadniają decyzję względami bezpieczeństwa narodowego. W oficjalnym komunikacie rządu wskazano na utrzymujące się zagrożenia związane z podróżami zorganizowanych grup do Rosji i Białorusi.

Według oceny łotewskich służb uczestnicy takich wyjazdów mogą być narażeni na działania wywiadowcze, próby werbunku oraz prowokacje ze strony obcych służb specjalnych. Rząd zwraca również uwagę na zagrożenia hybrydowe i ryzyko organizowania nielegalnej migracji na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.

Utrzymanie ograniczeń ma także zmniejszyć obciążenie służb granicznych i celnych, ograniczyć kolejki pojazdów oraz poprawić organizację kontroli na przejściach.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Łotwy nadal zaleca mieszkańcom powstrzymanie się od podróży do Rosji i Białorusi ze względu na związane z nimi zagrożenia.

Przewozowe tło. Sama Łotwa nie zamknie wszystkich dróg na Wschód

Łotewski resort transportu przyznaje, że jednostronne ograniczenia nie wyeliminują wszystkich możliwości podróżowania autobusami do Rosji i Białorusi. Pasażerowie nadal mogą korzystać z połączeń prowadzących przez Litwę i Estonię, a część usług mikrobusowych pozostaje poza zakresem przygotowywanych przepisów dotyczących autobusów.

Dlatego Ryga zapowiada rozmowy o skoordynowaniu polityki transportowej państw bałtyckich i poszukiwaniu rozwiązań na szczeblu Unii Europejskiej.

Dla operatorów międzynarodowych oznacza to dalsze ograniczanie rynku przewozów na wschód od Łotwy. Wcześniejsze decyzje administracyjne stopniowo zmniejszyły liczbę regularnych połączeń, a planowane zmiany ustawowe mają zakończyć również ostatnią linię Ryga – Moskwa.

Obowiązującą decyzją pozostaje przedłużenie zakazu przewozów okazjonalnych do 31 października 2027 roku. Całkowite zatrzymanie regularnych połączeń autobusowych od 10 stycznia 2027 roku jest kolejnym etapem przygotowywanych zmian prawnych.