Niemcy obniżają dofinansowanie na elektrobusy do 400 mln euro. I mają deadline

Według założeń środki mają pozwolić na wsparcie zakupu co najmniej 1500 autobusów z napędami alternatywnymi. Związek VDV (Verband Deutscher Verkehrsunternehmen) przyjął tę decyzję pozytywnie, ale jednocześnie wskazał na problemy z pełną realizację celów wynikających z europejskiej dyrektywy Clean Vehicle Directive. O tym programie pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ile pieniędzy Niemcy przeznaczą na kolejną rundę wsparcia autobusów z alternatywnymi napędami?
2. Ile pojazdów ma objąć nowy etap programu?
3. Dlaczego VDV mówi o dwóch problemach nowego finansowania?

400 mln euro po wcześniejszych 417 mln euro

Nowa zapowiedź federalnego wsparcia oznacza kontynuację programu, który już w lutym 2026 r. przyniósł jedną z największych decyzji finansowych dla niemieckiej komunikacji autobusowej. Wtedy, podczas konferencji BUSKON 2026 w Berlinie, federalny minister transportu Patrick Schnieder przekazał 151 operatorom decyzje o dofinansowaniu zakupu 1887 elektrobusów. Łączna wartość tamtego rozdania wyniosła 417 mln euro.

Teraz niemieckie Federalne Ministerstwo Transportu zapowiedziało kolejny etap. W pierwszej fazie wdrażania w budżecie federalnym 2026 przewidziano około 400 mln euro na nowe decyzje o dofinansowaniu. Według VDV środki mają umożliwić wsparcie co najmniej 1500 autobusów z alternatywnymi napędami.

Różnica wobec lutowego rozdania jest jednak istotna. W lutym 417 mln euro miało objąć 1887 elektrobusów, natomiast obecne 400 mln euro ma wystarczyć na minimum 1500 autobusów. Jak wskazuje VDV, taka liczba będzie możliwa głównie dlatego, że poziom dofinansowania w porównaniu z wcześniejszymi naborami ma zostać obniżony.

VDV: branża chce transformacji

Niemiecki związek operatorów transportu publicznego pozytywnie ocenił fakt, że rząd federalny kontynuuje finansowanie autobusów z alternatywnymi napędami. Jednocześnie organizacja przypomniała, że to właśnie ten program był jednym z głównych motorów elektryfikacji flot autobusowych w Niemczech.

„Ten program w znacznym stopniu przyczynił się do tego, że w Niemczech około 14% autobusów liniowych transportu publicznego jest już eksploatowanych z napędami alternatywnymi. Tym samym branża jest w porównaniu ogólnokrajowym liderem pod względem stopnia elektryfikacji wszystkich pojazdów drogowych” – powiedział Ingo Wortmann, prezes VDV.

Według danych przywoływanych wcześniej przy okazji BUSKON 2026, w niemieckim transporcie publicznym eksploatowanych było już ponad 2200 autobusów elektrycznych dofinansowanych przez rząd federalny. Od 2021 r. Federalne Ministerstwo Transportu wsparło 334 przedsiębiorstwa w ramach 400 projektów i sześciu naborów. Program objął około 5300 pojazdów wraz z infrastrukturą ładowania, tankowania i zapleczem technicznym oraz blisko 100 studiów wykonalności.

Popyt nadal większy niż środki

VDV podkreśla, że wszystkie poprzednie nabory były wyraźnie nadsubskrybowane. To oznacza, że zapotrzebowanie operatorów komunikacji miejskiej i regionalnej na autobusy elektryczne, wodorowe oraz inną infrastrukturę transformacji jest większe niż dostępne finansowanie.

„Utrzymujące się od lat wysokie zainteresowanie pokazuje: branża chce i musi się transformować, realizując nie tylko europejskie cele klimatyczne, ale także tworząc ważne impulsy wzrostowe dla europejskiego przemysłu” – wskazał Ingo Wortmann.

To ważny argument w niemieckiej dyskusji o finansowaniu transportu publicznego. Dopłaty nie dotyczą wyłącznie samych pojazdów, ale również zaplecza ładowania, tankowania wodoru, przygotowania baz i analiz wdrożeniowych. Bez tych elementów szybka wymiana floty autobusowej jest trudna, zwłaszcza dla mniejszych operatorów.

Dwa zastrzeżenia: mniej pieniędzy na pojazd i koniec w 2029 roku

Mimo pozytywnej oceny kontynuacji programu VDV wskazuje dwa zasadnicze problemy. Pierwszy to niższa intensywność dofinansowania w porównaniu z wcześniejszymi naborami. Drugi to ograniczenie programu czasowo do końca 2029 r.

„Dostępne dotąd środki federalne nie były jednak wystarczające, aby znacząco szybciej i szerzej przeprowadzić przestawienie flot. Także w obecnym programie są dwa gorzkie elementy: poziom dofinansowania spada, a program jest ograniczony do końca 2029 r. Do tego czasu nie osiągniemy wymaganych celów transformacji wynikających z europejskiej Clean Vehicle Directive” – podkreślił Ingo Wortmann.

To porównanie dobrze pokazuje zmianę akcentów. Lutowe 417 mln euro dla 1887 elektrobusów było konkretnym rozstrzygnięciem dla 151 operatorów. Majowa zapowiedź 400 mln euro jest kontynuacją, ale przy niższej kwocie przypadającej potencjalnie na jeden autobus i krótkim horyzoncie czasowym. Dla branży oznacza to, że program jest potrzebny, ale nadal nie daje pełnej przewidywalności inwestycyjnej.

Przedstawiciele VDV podkreślają, że federalne dopłaty były kluczowe dla rozwoju rynku elektrobusów w Niemczech. Bez nich wielu przewoźników nie byłoby w stanie sfinansować zakupu autobusów bateryjnych, wodoru, ładowarek, zaplecza energetycznego i modernizacji baz.

„Federalne wsparcie w znacznym stopniu przyczyniło się do tego, że elektromobilność w sektorze autobusowym w Niemczech mogła skutecznie się rozwinąć. Dla przedsiębiorstw transportowych i przemysłu decydujące pozostaje to, aby wsparcie było niezawodne i długoterminowe” – powiedział Martin Schmitz, dyrektor zarządzający VDV ds. techniki.

Z punktu widzenia producentów autobusów i dostawców infrastruktury najważniejsza jest właśnie przewidywalność. Programy wieloletnie pozwalają planować produkcję, inwestycje w baterie, ładowanie, serwis i kadry techniczne. Krótszy horyzont finansowania zwiększa ryzyko, że po 2029 r. tempo elektryfikacji autobusów w Niemczech spadnie.

Niemiecki model wsparcia

Niemcy pozostają jednym z największych rynków autobusów zeroemisyjnych w Europie. Dotychczasowy program federalny obejmował nie tylko zakup pojazdów, ale też infrastrukturę ładowania i tankowania, zaplecze techniczne oraz studia wykonalności. W poprzednich edycjach wspierano autobusy bateryjne, wodorowe i pojazdy zasilane biometanem, natomiast lutowe rozdanie dotyczyło już wyłącznie elektrobusów.

Wśród beneficjentów wcześniejszej edycji znalazły się zarówno duże przedsiębiorstwa miejskie, jak i operatorzy regionalni oraz prywatni. Największymi beneficjentami w ujęciu łącznym od początku programu były m.in. Berliner Verkehrsbetriebe, Hamburger Hochbahn oraz Verkehrsbetriebe Hamburg-Holstein.

Nowa pula 400 mln euro utrzymuje ten kierunek, ale jednocześnie pokazuje, że niemiecki rynek wchodzi w trudniejszy etap: po pierwszej fali dużych zakupów coraz ważniejsze stają się koszty całego cyklu życia, dostępność ładowania, stabilność finansowania i skala faktycznej wymiany autobusów w mniejszych miastach oraz regionach.