POLREGIO zmienia sposób działania komisji kolejowych. Pilotażowy zespół rozpoczął pracę w Wielkopolsce

Nowa komórka ma przyspieszyć ustalanie przyczyn wypadków i incydentów, usprawnić przygotowywanie dokumentacji, a dzięki szybszej obecności przedstawicieli przewoźnika na miejscu zdarzenia może również pomóc w ograniczaniu utrudnień w ruchu pociągów. Zespół działa od 1 lipca i interweniował już blisko 30 razy.

Rozkład jazdy:

1. Na czym polega pilotażowy projekt organizacji pracy komisji kolejowych POLREGIO w Wielkopolsce i czym różni się od dotychczasowego modelu?
2. Kto wchodzi w skład sześcioosobowego zespołu i w jaki sposób jego utworzenie ma przyspieszyć działania po wypadkach i incydentach kolejowych?
3. Jakie efekty przyniosła dotychczasowa działalność nowej komisji i czy POLREGIO planuje wprowadzenie podobnego rozwiązania także w innych regionach Polski?

Sześciu specjalistów w jednym zespole

Nowe rozwiązanie zostało wdrożone w Wielkopolskim Zakładzie POLREGIO. Przewoźnik zdecydował się odejść od dotychczasowego modelu, w którym pracownicy uczestniczący w komisjach kolejowych wykonywali te zadania obok swoich podstawowych obowiązków.

W ramach pilotażu powstała wyspecjalizowana komórka, której członkowie mają koncentrować się na czynnościach związanych z wyjaśnianiem zdarzeń kolejowych. POLREGIO zakłada, że pozwoli to nie tylko sprawniej prowadzić same postępowania, ale także szybciej przygotowywać wymaganą dokumentację i formułować wnioski dotyczące bezpieczeństwa.

Do nowej komórki wybrano sześć osób reprezentujących różne specjalności kolejowe. W skład zespołu weszli: starszy maszynista, kierownik pociągu, operator, elektromonter, rewident oraz ustawiacz.

Takie zestawienie kompetencji nie jest przypadkowe. Każdy z członków zespołu zna z praktyki inny obszar funkcjonowania kolei. Przy analizowaniu zdarzeń istotne mogą być zarówno kwestie związane z prowadzeniem pociągu, stanem technicznym taboru i jego obsługą, jak również infrastrukturą, urządzeniami kolejowymi czy organizacją pracy.

Członkowie komisji muszą przy tym znać nie tylko techniczne aspekty funkcjonowania kolei, ale również przepisy regulujące sposób postępowania po wypadkach i incydentach.

Właśnie połączenie doświadczenia zawodowego z wiedzą dotyczącą obowiązujących procedur ma pozwolić na sprawniejsze ustalanie okoliczności i przyczyn poszczególnych zdarzeń.

Dotychczas komisja oznaczała dodatkowe obowiązki

POLREGIO zwraca uwagę, że dotychczasowy sposób organizowania pracy komisji wiązał się z koniecznością angażowania pracowników wykonujących na co dzień inne zadania.

Do zespołów wyjaśniających okoliczności zdarzeń dodatkowo powoływano między innymi naczelników, maszynistów instruktorów, mistrzów, specjalistów oraz rewizorów.

Oznaczało to, że oprócz swoich podstawowych obowiązków musieli oni uczestniczyć w pracach komisji i zajmować się przygotowywaniem dokumentacji dotyczącej konkretnego przypadku.

Nowa struktura ma zmienić ten model. Sześcioosobowa komórka została utworzona właśnie po to, aby jej pracownicy mogli skoncentrować się na działaniach wyjaśniających.

– Po każdym zdarzeniu na kolei konieczne jest zwołanie komisji, która ma wyjaśnić okoliczności zajścia. Utworzenie komórki dedykowanej tym czynnościom przyspieszy wiele procesów i usprawni pracę nad dokumentacją. To pierwszy tego typu schemat organizacyjny w POLREGIO – podsumowuje Andrzej Pawłowski, prezes Zarządu POLREGIO.

Szybszy dojazd na miejsce zdarzenia

Jednym z efektów nowej organizacji ma być skrócenie czasu potrzebnego przedstawicielowi POLREGIO na dotarcie na miejsce zdarzenia.

Ma to znaczenie nie tylko z perspektywy samego postępowania wyjaśniającego. Zdarzenia kolejowe mogą prowadzić do zatrzymania ruchu, opóźnień oraz konieczności wprowadzania zmian w kursowaniu pociągów.

Sprawniejsze przeprowadzenie wymaganych czynności może więc przełożyć się na szybsze wznowienie ruchu. W konsekwencji przewoźnik liczy również na możliwość ograniczenia zmian w rozkładzie jazdy wynikających z przedłużających się działań na miejscu zdarzenia.

Nie oznacza to oczywiście, że komisja samodzielnie decyduje o czasie wszystkich czynności prowadzonych po wypadku czy incydencie. W działania związane ze zdarzeniami kolejowymi mogą być zaangażowane różne podmioty i służby. POLREGIO chce jednak skrócić tę część procesu, która zależy od organizacji pracy po stronie przewoźnika.

Kilka miesięcy przygotowań

Utworzenie zespołu nie polegało wyłącznie na wyznaczeniu sześciu pracowników. Zanim rozpoczęli oni działalność w nowej formule, przeszli kilkumiesięczny proces szkoleniowy.

Szkolenie miało uzupełnić ich dotychczasową wiedzę kolejową o zagadnienia potrzebne przy badaniu różnych rodzajów zdarzeń. Nad całym procesem przygotowania pracowników czuwał zespół instruktorów.

Zakres szkolenia był szeroki. Kandydaci musieli dokładnie poznać między innymi budowę infrastruktury kolejowej, konstrukcję i zasady eksploatacji taboru, sieć trakcyjną oraz urządzenia sterowania ruchem kolejowym.

Osobnym obszarem było otoczenie prawne związane z okolicznościami zdarzeń. Ma to pozwolić członkom komisji nie tylko analizować techniczną stronę danego przypadku, ale także prawidłowo kwalifikować i dokumentować zdarzenia zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

– Kandydatów poddawano kolejnym etapom szczegółowego zaznajamiania się z budową infrastruktury kolejowej, budową i eksploatacją taboru, sieci trakcyjnej, urządzeń sterowania ruchem kolejowym i otoczenia prawnego zaistniałych okoliczności zdarzeń. Komisja w nowej formie działa od 1 lipca i do tej pory w różnych sytuacjach reagowała już blisko 30 razy – powiedział dyrektor Wielkopolskiego Zakładu POLREGIO Waldemar Bachmatiuk.

Blisko 30 reakcji od początku lipca

Pierwsze tygodnie funkcjonowania zespołu pokazują, że jego członkowie mają dużo pracy. Od uruchomienia nowej formuły 1 lipca komisja reagowała już w różnych sytuacjach blisko 30 razy.

Pilotaż prowadzony jest na terenie Wielkopolski. Zespół odpowiada za weryfikowanie okoliczności zdarzeń występujących na liniach kolejowych oraz ich raportowanie.

Jednym z najważniejszych zadań komisji jest ustalenie, co doprowadziło do konkretnego zdarzenia i jakie działania należy podjąć, aby ograniczyć prawdopodobieństwo wystąpienia podobnej sytuacji w przyszłości.

Dlatego efektem pracy komisji nie jest wyłącznie dokumentacja dotycząca już zaistniałego przypadku. Istotnym elementem postępowania są również merytoryczne wnioski końcowe oraz wskazanie właściwych środków zaradczych.

Setki potencjalnie niebezpiecznych sytuacji

Skalę zadań związanych z bezpieczeństwem pokazują dane POLREGIO za ubiegły rok.

W 2025 r. na terenie Wielkopolski odnotowano 34 wypadki i incydenty kolejowe związane z działalnością przewozową POLREGIO.

Znacznie większa była liczba sytuacji potencjalnie niebezpiecznych. Przewoźnik odnotował ich w tym samym okresie 327.

Analiza takich przypadków ma istotne znaczenie dla zapobiegania wypadkom. Nawet jeżeli sytuacja nie zakończyła się kolizją, wykolejeniem, obrażeniami czy poważnymi stratami materialnymi, jej dokładne przeanalizowanie może wskazać słabe punkty procedur, organizacji pracy lub innych elementów systemu kolejowego.

Nowy zespół ma zajmować się właśnie weryfikowaniem okoliczności na liniach kolejowych oraz raportowaniem tego rodzaju zdarzeń.

Nie tylko ustalenie przyczyny

Praca komisji kolejowej nie kończy się na odpowiedzi na pytanie, dlaczego doszło do konkretnego zdarzenia. Ważne jest również wyciągnięcie z niego wniosków, które mogą zostać wykorzystane w przyszłości.

Merytoryczne wnioski końcowe oraz odpowiednio dobrane środki zaradcze mają pomagać w eliminowaniu lub ograniczaniu czynników mogących prowadzić do kolejnych niebezpiecznych sytuacji.

W efekcie działalność komisji ma bezpośrednio wspierać poprawę bezpieczeństwa ruchu kolejowego, a w konsekwencji również bezpieczeństwa pasażerów.

Istotna jest przy tym szybkość prowadzenia postępowania. Im sprawniej uda się zebrać informacje, przeanalizować dokumentację i ustalić okoliczności zdarzenia, tym wcześniej można wdrożyć wynikające z niego zalecenia.

Wielkopolska poligonem dla nowego rozwiązania

POLREGIO określa rozwiązanie zastosowane w Wielkopolsce jako pilotaż. Oznacza to, że praktyczne funkcjonowanie nowej komórki pozwoli ocenić efektywność modelu, w którym grupa pracowników jest wyspecjalizowana przede wszystkim w prowadzeniu czynności po zdarzeniach kolejowych.

Już sam sposób organizacji znacząco różni się od dotychczasowego rozwiązania. Zamiast każdorazowego angażowania osób wykonujących na co dzień inne obowiązki przewoźnik dysponuje zespołem przygotowanym specjalnie do tego rodzaju pracy.

Korzyści mają pojawić się na kilku poziomach. Pierwszym jest szybsze dotarcie na miejsce. Drugim – sprawniejsze prowadzenie czynności i przygotowywanie dokumentacji. Trzecim może być szybsze wznowienie ruchu pociągów i ograniczenie wpływu zdarzeń na realizację rozkładu jazdy.

Najważniejszym celem pozostaje jednak bezpieczeństwo.

Wnioski mają przekładać się na bezpieczeństwo pasażerów

POLREGIO zakłada, że specjalizacja zespołu pozwoli poprawić jakość prowadzonych postępowań. Członkowie nowej komórki zdobywają doświadczenie właśnie w analizowaniu zdarzeń, a dzięki różnorodnym specjalnościom mogą oceniać je z kilku perspektyw.

Ma to szczególne znaczenie w systemie kolejowym, w którym na bezpieczeństwo wpływają jednocześnie ludzie, tabor, infrastruktura, urządzenia sterowania ruchem, sieć trakcyjna oraz obowiązujące procedury.

Pilotaż w Wielkopolsce pozwoli teraz sprawdzić, jak dedykowana komórka sprawdza się w codziennej praktyce. Pierwsze dane pokazują, że zapotrzebowanie na jej pracę jest znaczące – w ciągu niewiele ponad miesiąca od rozpoczęcia działalności zespół reagował już blisko 30 razy.

Jeżeli nowy model pozwoli rzeczywiście skrócić czas reakcji, usprawnić dokumentowanie zdarzeń oraz poprawić jakość wniosków i działań zapobiegawczych, może stać się ważnym narzędziem dalszego podnoszenia poziomu bezpieczeństwa przewozów POLREGIO. Na razie jednak rozwiązanie pozostaje projektem pilotażowym realizowanym w Wielkopolsce i to jego praktyczne efekty pokażą, na ile nowy sposób organizacji komisji kolejowych spełni postawione przed nim cele.