Jest umowa na masterplan dla PKM Gdańsk Południe

Rozkład jazdy:

1. Na czym polega pionierski charakter masterplanu „Gdańsk Nowe Południe” w skali całej Polski?
2. Jak budowa linii PKM Południe i towarzyszący jej masterplan mają wpłynąć na rozwój południowych dzielnic Gdańska?
3. Jakie etapy obejmuje przygotowanie masterplanu i w jaki sposób w proces ten zostaną włączeni mieszkańcy oraz lokalni przedsiębiorcy?

Pionierski projekt w skali Polski

Przetarg na sporządzenie masterplanu został ogłoszony we wrześniu 2025 roku wspólnie przez Agencję Rozwoju Pomorza, podlegającą marszałkowi województwa, oraz miejską spółkę InvestGDA. Do postępowania zgłoszono trzy oferty, a zwycięskie konsorcjum wyceniło realizację zadania na 2,6 mln zł netto. Dokument będzie tworzony przez 18 miesięcy i obejmie obszar aż 164 hektarów – porównywalny z powierzchnią samodzielnej dzielnicy miasta.

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreślała, że projekt PKM Południe to znacznie więcej niż sama linia kolejowa.
– „Chcemy, aby rozwój Pomorskiej Kolei Metropolitalnej nowej generacji oznaczał nie tylko budowę linii kolejowej, ale także tworzenie wokół przystanków tętniących życiem centrów usług i aktywności gospodarczej, które zmienią oblicze południowych dzielnic Gdańska i sąsiednich gmin” – powiedziała prezydent. Zaznaczyła również, że nowa kolej diametralnie skróci czas podróży: z przystanku Świętokrzyska dojazd do centrum Gdańska ma zająć zaledwie sześć minut.

Kolej i miasto planowane razem

Marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk zwracał uwagę, że przedsięwzięcie ma wyjątkowy charakter także w skali całego Pomorza.
– „To jest ważny moment, nie tylko dla Gdańska, ale także dla całego Pomorza. I rzecz wyjątkowa w skali kraju. Bo to nie tylko projekt nowej linii kolejowej, ale równocześnie planujemy zagospodarowanie otoczenia. To jest bardzo nowoczesne podejście. Kolej nie kończy się na torach, na przystankach” – mówił marszałek.

Jak dodał, masterplan ma pomóc w stworzeniu miasta „wygodnego, gęstego i dobrze zorganizowanego na co dzień”, z usługami, miejscami pracy, infrastrukturą społeczną, zielenią i wysokiej jakości przestrzeniami publicznymi. Struk poinformował również o harmonogramie inwestycji: projekt budowlany wraz z pozwoleniem na budowę ma być gotowy w 2027 roku, roboty ruszą w 2028, a pierwsze pociągi PKM Południe powinny pojechać w 2030 roku.

Ogromna skala i nowe standardy urbanistyki

Znaczenie masterplanu podkreślał prezes InvestGDA Paweł Orłowski.
– „Ta inwestycja ma szansę realnie zmienić logikę rozwoju Gdańska Południe. Czyli, że rozwój przestrzenny i transportowy zaplanujemy jako jeden wspólny system” – tłumaczył.

Orłowski zaznaczył, że podobnych postępowań w Polsce dotąd nie było, ponieważ dokument obejmuje koncepcję urbanistyczną dla obszaru przekraczającego 160 hektarów. – „Szukaliśmy zespołu, który łączy wizję z realizmem i odpowiedzialnością. I stąd wybór konsorcjum A2P2 i KCAP” – dodał.

Z kolei prezes Agencji Rozwoju Pomorza Sławomir Kosakowski zwracał uwagę na znaczenie komunikacji jako kręgosłupa rozwoju.
– „Cały układ komunikacyjny jest tym narzędziem, które umożliwia nie tylko kwestie społeczne, transportowe, gospodarcze. To jest jeden ekosystem” – ocenił.

Jak powstanie masterplan

Proces przygotowania dokumentu został podzielony na trzy etapy. Pierwszy obejmie diagnozę i analizę obecnej sytuacji w południowych dzielnicach Gdańska oraz wzdłuż planowanej linii PKM Południe. Powstanie bilans „tego, co jest” oraz wstępne scenariusze rozwoju, uwzględniające m.in. potrzeby w zakresie usług publicznych, zieleni i transportu.

Drugi etap to opracowanie koncepcji urbanistycznych dla terenów zlokalizowanych w sąsiedztwie przystanków – z określeniem funkcji mieszkaniowych, usługowych, miejsc pracy oraz powiązań pieszych, rowerowych i komunikacyjnych. Trzeci etap przełoży założenia masterplanu na konkretne projekty przestrzeni publicznych, takich jak ulice, place i parki.

– „Robimy rzecz w naszym kraju wyjątkową: planujemy rozwój dużego obszaru ‘od razu z koleją’ – łącząc decyzje przestrzenne, transportowe, społeczne i inwestycyjne w jednym procesie” – podkreślił Michał Jamroż, kierownik projektu w InvestGDA i ARP.

Doświadczenie międzynarodowe i konsultacje społeczne

Przedstawiciele konsorcjum podkreślali, że projektowanie miasta i kolei jako jednego systemu pozwala tworzyć dzielnice dobrze funkcjonujące w codziennym życiu.
– „Dla nas to projekt, w którym kolej i miasto są projektowane razem” – mówiła Monika Arczyńska z A2P2.
– „Chcemy, by masterplan był nie tylko dokumentem, ale praktycznym narzędziem decyzji inwestycyjnych” – dodał Jeroen Dirckx, partner w KCAP.

Istotnym elementem prac będą szerokie konsultacje społeczne z mieszkańcami, przedsiębiorcami i organizacjami lokalnymi. Jak zapowiadają inwestorzy, masterplan ma odpowiadać na realne potrzeby i problemy, a nie powstawać wyłącznie „przy biurku”.

PKM Południe, licząca siedem kilometrów i sześć przystanków, ma stać się kręgosłupem rozwoju południowych dzielnic Gdańska. Jak podkreślała prezydent Aleksandra Dulkiewicz, „budowa PKM Południe to szansa, żeby podnieść jakość codziennego życia, lepiej skomunikować dzielnice, uporządkować przestrzeń i wzmocnić dostęp do usług oraz zieleni”. Masterplan „Gdańsk Nowe Południe” ma być narzędziem, które pozwoli te ambitne założenia konsekwentnie realizować w nadchodzących latach.