MPK Świdnica pierwsze w Polsce. Własna elektrownia wiatrowo-słoneczna zasila autobusy

To premierowa inwestycja w Polsce, a MPK Świdnica jest tutaj absolutnym pionierem. Dzięki niej – Świdnica już produkuje własny prąd dla komunikacji miejskiej, który docelowo ma pokrywać aż 80% zapotrzebowania elektrobusów na prąd. O podpisaniu umowy na budowę tej instalacji pisaliśmy wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy

1. Dlaczego uruchomienie elektrowni MPK Świdnica jest wydarzeniem o znaczeniu ogólnopolskim?
2. Jak działa instalacja łącząca fotowoltaikę, turbiny wiatrowe i magazyn energii o pojemności 6 MWh?
3. Ile kosztowała inwestycja i jak zmieni koszty eksploatacji elektrycznych autobusów?

Świdnica zrobiła kolejny krok. Od elektrycznych autobusów do własnej elektrowni

W poniedziałek, 26 października, na terenie zajezdni MPK Świdnica przy ul. Inżynierskiej 6 oficjalnie uruchomiono elektrownię odnawialnych źródeł energii. To pierwsza w Polsce inwestycja łącząca własne źródła słoneczne i wiatrowe, magazynowanie energii oraz niezależny układ jej dystrybucji, przygotowany specjalnie na potrzeby ładowania miejskiej floty autobusowej.

Znaczenie tego wydarzenia wykracza poza zakończenie kolejnej inwestycji infrastrukturalnej. Świdnica, która w 2025 roku zakończyła elektryfikację podstawowego taboru liniowego, zaczęła również samodzielnie wytwarzać znaczną część energii potrzebnej do jego eksploatacji. W ten sposób przewoźnik połączył dwa elementy transformacji transportu publicznego: wymianę autobusów spalinowych na elektryczne oraz budowę własnego zaplecza energetycznego.

W odróżnieniu od typowych instalacji fotowoltaicznych montowanych na budynkach zajezdni świdnicki projekt obejmuje cały system produkcji, magazynowania i zarządzania energią. Elektrownia nie została zaprojektowana jako dodatkowe źródło prądu sprzedawanego do sieci. Jej zadaniem jest bezpośrednie zasilanie infrastruktury, od której zależy codzienne kursowanie miejskich autobusów.

Jak podkreśla Tomasz Kurzawa, prezes MPK Świdnica, jest to pierwsza tego rodzaju instalacja uruchomiona w kraju.

Budowę rozpoczęto w lutym 2026 roku, a po około ośmiu miesiącach wszystkie zasadnicze elementy systemu zostały ukończone i uruchomione. Elektrownia wytwarza już energię elektryczną, którą można wykorzystywać do ładowania autobusów.

Oficjalne otwarcie odbyło się w samo południe. Uczestniczyli w nim prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska, senator Agnieszka Kołacz-Leszczyńska, poseł Robert Jagła, przedstawiciele gmin będących udziałowcami spółki, władz powiatu oraz instytucji finansujących przedsięwzięcie. Wieczorem zajezdnię otwarto dla mieszkańców, którzy mogli zwiedzić elektrownię pod przewodnictwem prezesa MPK i obejrzeć pokaz multimedialny Dariusza Mizdar-Miziarskiego, zasilany energią z nowej instalacji.

19 carportów, 2280 paneli i 30 turbin. Elektrownia działa na terenie zajezdni

Nowa elektrownia zajmuje teren bazy MPK przy ul. Inżynierskiej. Jej podstawą jest instalacja fotowoltaiczna zbudowana na wysokich konstrukcjach stalowych typu carport, które pełnią również funkcję zadaszenia stanowisk autobusowych.

Powstało 19 carportów, na których zamontowano 2280 paneli fotowoltaicznych. Łączną moc zainstalowanej fotowoltaiki określono na około 1,39 MWp, natomiast moc wyjściowa tej części systemu wynosi około 1,33 MW AC.

Energię słoneczną uzupełnia 30 pionowych turbin wiatrowych, każda o mocy 10 kW. Łącznie zapewniają one 300 kW mocy zainstalowanej. Pionowa konstrukcja turbin pozwala wykorzystać wiatr jako drugie źródło energii w obrębie tej samej infrastruktury.

Ważne jest połączenie obu technologii. Fotowoltaika produkuje najwięcej energii w okresach silnego nasłonecznienia, natomiast turbiny mogą pracować również po zmroku i w dniach o niższej produkcji słonecznej, jeżeli występują odpowiednie warunki wiatrowe.

Łączna nominalna moc wyjściowa elektrowni wynosi 1,63 MW AC. Według założeń MPK instalacja ma wytwarzać około 2 GWh energii elektrycznej rocznie.

Takie parametry pozwalają traktować świdnicką inwestycję nie jako małą instalację pomocniczą, lecz jako samodzielne źródło zasilania zaprojektowane pod wymagania przedsiębiorstwa komunikacyjnego.

Magazyn 6 MWh i sieć off-grid. To najważniejszy element projektu

O znaczeniu inwestycji decyduje nie tylko moc paneli i turbin, lecz przede wszystkim sposób wykorzystania wytworzonej energii. Elektrownia pracuje w formule sieci wyspowej off-grid, czyli wydzielonego układu, który nie jest podłączony do krajowej sieci elektroenergetycznej.

W praktyce energia wyprodukowana na terenie zajezdni trafia do lokalnego systemu zasilania oraz magazynowania. Następnie jest wykorzystywana przez ładowarki obsługujące autobusy elektryczne. MPK nie musi przekazywać jej do zewnętrznego operatora sieci i ponownie kupować na potrzeby taboru.

Kluczowym urządzeniem jest magazyn energii o pojemności 6 MWh. Pozwala on przechowywać prąd wyprodukowany wtedy, gdy autobusy nie są ładowane, a następnie wykorzystać go w okresach większego zapotrzebowania. Ma to szczególne znaczenie w komunikacji miejskiej, gdzie duża część ładowania może odbywać się po zakończeniu dziennych zadań przewozowych.

Za koordynację całego układu odpowiada system zarządzania energią. Steruje on przepływem prądu pomiędzy instalacją fotowoltaiczną, turbinami, magazynem i ładowarkami, tak aby wykorzystać dostępne zasoby do zasilania pojazdów.

Właśnie ten model organizacyjny odróżnia Świdnicę od samorządów, które mają elektryczne autobusy i ładowarki, ale nadal kupują całą energię z zewnętrznej sieci. MPK stało się nie tylko operatorem komunikacji, lecz również producentem energii przeznaczonej do własnej działalności przewozowej.

System został przygotowany z myślą o obsłudze około 30 autobusów elektrycznych. Obecnie MPK eksploatuje 22 takie pojazdy, a kolejne zakupy są już planowane.

80% energii z własnej elektrowni. Co to oznacza dla przewoźnika?

Według założeń MPK Świdnica instalacja wiatrowo-słoneczna ma zapewniać około 80% rocznego zapotrzebowania autobusów elektrycznych na energię. Pozostała część będzie mogła pochodzić z zewnętrznej sieci, szczególnie w okresach, gdy własna produkcja okaże się niewystarczająca.

Cała energia wytwarzana w świdnickiej elektrowni będzie przeznaczana na potrzeby ładowania taboru. Oznacza to wykorzystanie 100% własnej produkcji na potrzeby przewoźnika, przy zakładanym pokryciu około 80% zapotrzebowania autobusów.

W okresach jesienno-zimowych instalacja może produkować mniej energii z fotowoltaiki. MPK zachowuje więc możliwość korzystania z dwóch miejskich stanowisk szybkiego ładowania pantografowego, które pozostają podłączone do sieci operatora dystrybucyjnego.

Przewoźnik szacuje, że własna produkcja pozwoli ograniczyć koszty zasilania autobusów o około 2,4 mln zł rocznie w wariancie bez konieczności dokupowania energii. Po uwzględnieniu zimowego korzystania z zewnętrznej sieci prognozowane oszczędności wynoszą około 1,9 mln zł rocznie.

To istotna zmiana w modelu finansowania komunikacji miejskiej. Autobusy elektryczne wymagają regularnego ładowania, a koszt energii i jej dystrybucji wpływa bezpośrednio na cenę wykonywanej pracy przewozowej. Własna elektrownia pozwala ograniczać ten wydatek i zmniejszać zależność spółki od przyszłych zmian cen prądu.

Przedstawiciele MPK wskazują również na efekt środowiskowy. Według przyjętych szacunków sama instalacja OZE ma pozwolić ograniczyć emisję dwutlenku węgla o około 1600 ton rocznie. To dodatkowy efekt elektryfikacji autobusów, ponieważ zmienia się nie tylko rodzaj napędu pojazdów, ale również źródło energii wykorzystywanej do ich ładowania.

Ponad 45 mln zł. ML System+ zrealizował inwestycję

Budowa elektrowni była jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych w historii świdnickiego przewoźnika. Całkowity koszt inwestycji wyniósł 45 191 671,83 zł brutto, w tym 36 741 196,60 zł netto.

Wykonawcą instalacji została spółka ML System+, należąca do grupy ML System. Umowę podpisano 11 grudnia 2025 roku, po zakończeniu postępowania przetargowego, w którym konieczne było ponowne badanie ofert po rozstrzygnięciu Krajowej Izby Odwoławczej.

Kontrakt obejmował zaprojektowanie i wykonanie instalacji fotowoltaicznej, turbin wiatrowych, magazynu energii oraz systemu zarządzania. Zasadnicze roboty rozpoczęły się w lutym 2026 roku, a elektrownię otwarto 26 października.

Finansowanie oparto na kilku źródłach. MPK otrzymało 14 355 018,23 zł dotacji z programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska, ze środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Drugim instrumentem była pożyczka z KPO w wysokości 5 mln zł, udzielona przez BGK na 20 lat, z oprocentowaniem 1%.

Inwestycja jest również powiązana z finansowaniem z programu FEnIKS, w ramach którego Centrum Unijnych Projektów Transportowych przyznało 19 541 436,11 zł dofinansowania na szerszy projekt zakupu sześciu kolejnych elektrobusów i rozwoju infrastruktury ładowania. Kwota ta dotyczy całego powiązanego projektu taborowo-infrastrukturalnego.

Dla MPK ważne będą teraz wyniki pierwszego pełnego roku eksploatacji elektrowni. Pozwolą sprawdzić, w jakim stopniu rzeczywista produkcja odpowiada prognozowanym 2 GWh rocznie oraz jak przekłada się na koszty wykonywania przewozów.

SWZ i dokumentacja przetargowa: MPK Świdnica, postępowanie 4/OZE/2025 dotyczące budowy elektrowni off-grid.

Zakupowe tło. Świdnica najpierw wymieniła autobusy, teraz produkuje dla nich energię

Świdnica od kilku lat systematycznie wymieniała autobusy spalinowe na pojazdy elektryczne. Pierwsze dwa Volvo 7900 Electric rozpoczęły eksploatację w 2020 roku. W 2023 roku dołączyło kolejnych sześć pojazdów tej marki, zwiększając flotę do ośmiu elektrobusów.

Największe dostawy zrealizowano w 2025 roku. Do przedsiębiorstwa trafiło 10 autobusów Solaris Urbino 12 electric kategorii MAXI oraz cztery przegubowe Solarisy Urbino 18 electric kategorii MEGA. Ich wprowadzenie umożliwiło zakończenie zasadniczej wymiany taboru liniowego i wycofanie z regularnej eksploatacji ostatnich starszych autobusów spalinowych.

Obecnie flota MPK Świdnica liczy 22 autobusy elektryczne, w tym 18 pojazdów kategorii MAXI i cztery kategorii MEGA. Pod względem liczby i struktury taboru jest to stosunkowo niewielki system komunikacyjny, ale z całkowicie zelektryfikowaną podstawową flotą liniową.

Na tym zakupy się nie kończą. 20 sierpnia 2026 roku do dofinansowania wybrano projekt obejmujący sześć kolejnych autobusów elektrycznych wraz z infrastrukturą ładowania. Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi 28 280 067,55 zł, a wsparcie z FEnIKS 19 541 436,11 zł. Planowany termin zakończenia realizacji to 30 czerwca 2028 roku.

Nowa elektrownia została zaprojektowana z uwzględnieniem dalszego rozwoju floty. Jej możliwości produkcyjne i magazyn energii mają obsłużyć obecne 22 pojazdy oraz kolejnych odbiorców energii, którzy pojawią się wraz z dostawami autobusów.