Czy autokuszety wrócą na polskie tory? Mamy stanowisko Ministerstwa Infrastruktury

Powodem są przede wszystkim niewielkie zainteresowanie taką usługą w przeszłości, brak odpowiedniej infrastruktury oraz wysokie koszty jej odtworzenia. Stanowisko ministerstwa przedstawił wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak w odpowiedzi na interpelację poselską. Takie wagony z powodzeniem są wykorzystywane przez koleje w Czechach i na Słowacji, o czym pisaliśmy w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury nie chce przetestować autokuszet na trasach turystycznych?

2. Czy PKP Intercity rozważyłoby uruchomienie autokuszet we współpracy z prywatnym operatorem?

3. Jakie warunki musiałyby zostać spełnione, aby przewóz samochodów koleją stał się opłacalny w Polsce?

Poseł zaproponował powrót autokuszet na trasach turystycznych

Możliwość przywrócenia autokuszet w Polsce stała się przedmiotem interpelacji nr 19630, którą 4 września 2026 roku skierował do ministra infrastruktury poseł Artur Łącki. Parlamentarzysta zaproponował ponowne przeanalizowanie rozwiązania, które przed laty funkcjonowało na polskiej kolei, a obecnie nadal jest wykorzystywane przez niektórych przewoźników europejskich.

Pomysł zakładał przede wszystkim uruchomienie sezonowych połączeń umożliwiających przewóz samochodów osobowych i motocykli wraz z ich właścicielami. Szczególnie interesującym kierunkiem miałoby być Pomorze Zachodnie, w tym Szczecin, Świnoujście i Kołobrzeg.

Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury nie pozostawia jednak wątpliwości: PKP Intercity nie zamierza wprowadzać takiej usługi do swojej oferty.

W interpelacji Artur Łącki przypomniał, że autokuszety przez wiele lat umożliwiały podróżnym przewóz własnego samochodu lub motocykla specjalistycznym wagonem kolejowym. Pasażer mógł pokonać znaczną część trasy pociągiem, a po dotarciu do celu korzystać ze swojego pojazdu.

Z usługi ostatecznie zrezygnowano, wskazując między innymi na problemy z rentownością, sezonowość zainteresowania oraz stan wykorzystywanego taboru.

Zdaniem parlamentarzysty od tego czasu warunki funkcjonowania polskiej kolei istotnie się zmieniły. Przeprowadzono liczne inwestycje infrastrukturalne, a PKP Intercity realizuje wielomiliardowy program zakupów i modernizacji taboru oraz rozbudowy zaplecza technicznego.

Poseł zwrócił uwagę, że podobne rozwiązania nadal funkcjonują w Europie. Jako przykład wskazał austriackie koleje ÖBB, oferujące możliwość przewozu samochodów i motocykli pociągami.

W ocenie Łąckiego warto byłoby rozważyć uruchomienie sezonowych autokuszet łączących południe Polski z wybrzeżem Bałtyku. Podróżni mogliby pokonywać kilkaset kilometrów koleją, unikając wielogodzinnej jazdy samochodem, a jednocześnie zachować możliwość korzystania z własnego pojazdu w miejscu wypoczynku.

Takie rozwiązanie mogłoby zwiększyć atrakcyjność turystyczną regionów nadmorskich i ograniczyć część dalekodystansowego ruchu samochodowego w okresie wakacyjnym.

Ministerstwo: zainteresowanie autokuszetami było niewielkie

W odpowiedzi na interpelację wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak poinformował, że wcześniejsze doświadczenia związane z funkcjonowaniem autokuszet w Polsce nie przemawiają za ponownym uruchomieniem tej usługi.

W ostatnich próbach jej świadczenia odnotowywano niewielkie zainteresowanie pasażerów. Zdaniem resortu również obecne warunki rynkowe nie uzasadniają powrotu do tego rozwiązania.

– W obecnych warunkach funkcjonowania rynku kolejowego nie przewiduje się wprowadzenia ponownie tego rodzaju usługi do oferty PKP Intercity S.A. ani w formie pilotażowych, ani sezonowych połączeń autokuszetowych na trasach łączących południe Polski z wybrzeżem, w tym z Pomorzem Zachodnim – wskazał Piotr Malepszak.

Oznacza to, że ministerstwo nie zamierza obecnie testować przewozu samochodów koleją nawet w ograniczonej skali, na przykład podczas wakacji.

Co istotne, przewozu samochodów osobowych nie przewidziano również w obowiązującej umowie o świadczenie usług publicznych zawartej pomiędzy ministrem właściwym do spraw transportu a PKP Intercity.

W Polsce nie ma infrastruktury do obsługi autokuszet

Jedną z najważniejszych przeszkód w przywróceniu autokuszet jest brak odpowiedniego zaplecza infrastrukturalnego.

Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło, że w Polsce nie ma obecnie przygotowanej i funkcjonującej infrastruktury umożliwiającej regularny załadunek oraz rozładunek samochodów osobowych przewożonych specjalistycznymi wagonami w pociągach pasażerskich.

Przywrócenie takiej usługi wymagałoby więc nie tylko pozyskania odpowiednich wagonów, ale również przygotowania stacji, na których odbywałaby się odprawa pojazdów.

Konieczna byłaby budowa lub modernizacja stanowisk załadunkowych i rozładunkowych, zapewnienie odpowiednich dróg dojazdowych oraz placów manewrowych. Niezbędne byłoby także opracowanie zasad organizacji przewozu i procedur bezpieczeństwa.

Odrębną kwestią pozostawałoby stworzenie odpowiedniego modelu finansowania oraz organizacji całej usługi.

Resort podkreśla, że realizacja takiego przedsięwzięcia wymagałaby poniesienia znaczących dodatkowych nakładów finansowych.

Samochody elektryczne i LPG dodatkowym wyzwaniem

Ministerstwo zwróciło również uwagę na zmiany, jakie zaszły w motoryzacji od czasu funkcjonowania autokuszet w Polsce.

Współczesna oferta musiałaby uwzględniać samochody wyposażone w różne rodzaje napędu, w tym pojazdy benzynowe, z silnikami Diesla, instalacjami LPG oraz samochody elektryczne.

Każda z tych grup wymagałaby uwzględnienia odpowiednich zasad bezpieczeństwa i organizacji przewozu.

Szczególne wyzwanie stanowiłyby pojazdy elektryczne. Jak wyjaśnia ministerstwo, obecna infrastruktura kolejowa i stacyjna nie jest przygotowana do zapewnienia dedykowanej obsługi i ładowania takich samochodów w punktach odprawy autokuszet.

Przygotowanie takiego zaplecza oznaczałoby konieczność stworzenia dodatkowej infrastruktury technicznej oraz spełnienia rygorystycznych wymagań bezpieczeństwa.

Według resortu zwiększyłoby to zarówno koszty, jak i stopień skomplikowania całego przedsięwzięcia.

Autostrady i drogi ekspresowe zmieniły warunki podróżowania

Kolejnym argumentem przeciwko przywróceniu autokuszet jest rozbudowa polskiej sieci drogowej.

Ministerstwo Infrastruktury wskazuje, że w ostatnich latach powstały liczne odcinki autostrad i dróg ekspresowych, które poprawiły standard oraz skróciły czas podróżowania samochodem.

W ocenie resortu zmiany te ograniczają potencjalne korzyści wynikające z przewozu własnego pojazdu pociągiem.

W praktyce pasażer rozważający skorzystanie z autokuszety musiałby uwzględnić nie tylko czas przejazdu pociągiem, ale również dojazd do terminala, załadunek samochodu, jego odbiór po przyjeździe oraz koszt całej usługi.

Ministerstwo nie przedstawiło jednak w odpowiedzi szczegółowej kalkulacji kosztów potencjalnych połączeń ani prognozy współczesnego zainteresowania autokuszetami. Swoje stanowisko oparło na wcześniejszych doświadczeniach, obecnych uwarunkowaniach infrastrukturalnych i ocenie rynku transportowego.

Dlaczego autokuszety działają w Austrii, a w Polsce nie?

W interpelacji przywołano przykład austriackich kolei ÖBB, które nadal umożliwiają przewóz samochodów koleją.

Ministerstwo Infrastruktury zaznaczyło jednak, że funkcjonowanie takiego rozwiązania w innym kraju nie oznacza automatycznie, że byłoby ono uzasadnione również w Polsce.

Według resortu istotną rolę odgrywają szczególne warunki geograficzne Austrii, zwłaszcza obecność terenów górskich.

Przewóz samochodów koleją przez tunele może tam stanowić alternatywę dla znacznie dłuższej podróży drogowej i pozwalać uniknąć zatorów komunikacyjnych.

– W przypadku proponowanych połączeń południe–północ nie występuje analogiczna bariera infrastrukturalna lub geograficzna, której pokonanie wraz z przewozem samochodu koleją dawałoby porównywalną korzyść dla podróżnego – wyjaśnił wiceminister.

Tym samym resort uznaje, że austriacki model przewozu samochodów koleją nie może być bezpośrednio przeniesiony na polski rynek.

PKP Intercity ma rozwijać tradycyjne przewozy pasażerskie

Ministerstwo Infrastruktury zapewnia, że dostrzega potrzebę dalszego zwiększania atrakcyjności kolei, również w podróżach turystycznych.

Nie zamierza jednak realizować tego celu poprzez przywracanie autokuszet.

Priorytetem pozostaje zwiększanie dostępności transportu kolejowego, rozwój siatki połączeń, poprawa częstotliwości kursowania pociągów oraz podnoszenie jakości świadczonych usług.

Resort wskazuje, że obecna oferta PKP Intercity pozwala już dotrzeć koleją do najważniejszych regionów turystycznych kraju, zarówno nad morze, jak i w góry.

Odpowiedź na interpelację nr 19630 oznacza więc, że pomysł sezonowych pociągów przewożących turystów wraz z ich samochodami nie znalazł poparcia Ministerstwa Infrastruktury.

Mimo trwającej modernizacji polskiej kolei i inwestycji w nowy tabor przewoźnik nie planuje powrotu do usługi znanej sprzed lat. Z perspektywy resortu koszty przygotowania infrastruktury, konieczność pozyskania specjalistycznych wagonów oraz niepewny popyt przeważają nad potencjalnymi korzyściami dla turystów.

Na polskich torach autokuszety pozostaną zatem, przynajmniej na razie, rozwiązaniem należącym do historii kolei pasażerskiej.