Szczecin: 34 autobusy elektryczne SPAK nadal będzie napędzać prąd z EcoGeneratora

Kontrakt ma szacunkową wartość 1,845 mln PLN netto i obejmuje pięć punktów ładowania w Szczecinie. Z energii produkowanej z odpadów komunalnych korzystają wszystkie 34 elektrobusy SPAK, stanowiące niemal jedną trzecią floty spółki. O wcześniejszym porozumieniu na 2026 rok i rozszerzeniu współpracy z EcoGeneratorem pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl:

Rozkład jazdy: energia z odpadów dla szczecińskich elektrobusów

1. Ile energii kupi SPAK od EcoGeneratora i za jaką kwotę?
2. Gdzie ładowane są 34 autobusy elektryczne szczecińskiego przewoźnika?
3. Jak współpraca dwóch miejskich spółek wpisuje się w rozwój elektromobilności?

4100 MWh dla 34 elektrobusów. Umowa na cały 2027 rok

Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica” (SPAK) przedłużyło współpracę z miejskim Zakładem Unieszkodliwiania Odpadów (ZUO), operatorem szczecińskiego EcoGeneratora.

Nowa umowa została zawarta 28 września 2026 roku, a jej szczegóły miasto przedstawiło 8 października. Kontrakt będzie obowiązywał od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 roku.

W tym okresie EcoGenerator ma dostarczyć przewoźnikowi 4100 MWh energii elektrycznej, czyli 4,1 GWh.

Szacunkową wartość zakupu określono na 1 845 000 PLN netto.

– Zgodnie z umową EcoGenerator dostarczy SPAK 4100 MWh energii elektrycznej. To dokładnie tyle samo, ile przewidziano w tegorocznej umowie – poinformowała Anna Folkman, rzecznik prasowy Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów.

Współpraca obu miejskich podmiotów rozpoczęła się w 2024 roku. Najnowszy kontrakt oznacza jej kontynuację przez czwarty kolejny rok.

Dla szczecińskiego przewoźnika umowa stanowi zabezpieczenie dostaw energii potrzebnej do codziennej eksploatacji autobusów zeroemisyjnych.

Z punktu widzenia miasta jest natomiast przykładem wykorzystania energii odzyskiwanej podczas przetwarzania odpadów komunalnych w miejskiej komunikacji publicznej.

Pięć punktów ładowania: Kołłątaja, Owocowa, Kolumba i Klonowica

Energia zakupiona od EcoGeneratora będzie dostarczana do pięciu punktów poboru energii wykorzystywanych do ładowania autobusów elektrycznych.

Trzy z nich znajdują się przy ulicach Kołłątaja, Owocowej i Kolumba.

Kolejne dwa punkty funkcjonują przy ul. Klonowica, na terenie zaplecza przewoźnika.

Układ ten umożliwia ładowanie autobusów zarówno w bazie, jak i poza nią, w lokalizacjach powiązanych z obsługą miejskich linii.

Pięć punktów poboru energii nie oznacza przy tym, że przewoźnik dysponuje tylko pięcioma pojedynczymi stanowiskami ładowania. Chodzi o lokalizacje objęte umową sprzedaży energii.

Z instalacji korzystają wszystkie 34 autobusy elektryczne SPAK.

Rozproszenie infrastruktury pomiędzy zajezdnię i punkty terenowe ma znaczenie dla planowania pracy pojazdów. Autobusy mogą uzupełniać energię w zależności od charakteru linii, dziennych przebiegów oraz czasu dostępnego na postoje.

W praktyce umożliwia to wykorzystywanie elektrobusów na różnych zadaniach przewozowych bez konieczności kierowania wszystkich pojazdów wyłącznie do zajezdni na ładowanie.

34 autobusy elektryczne we flocie 107 pojazdów

SPAK dysponuje obecnie 107 autobusami, z czego 34 mają napęd całkowicie elektryczny.

Oznacza to, że elektrobusy stanowią około 31,8 proc. całej floty przewoźnika.

W dni powszednie pojazdy te obsługują przede wszystkim linie 87, 51, 78, 92, 75, 86 i 74.

Sporadycznie pojawiają się również na innych trasach, zależnie od bieżącej organizacji pracy i dostępności taboru.

Tak duży udział autobusów elektrycznych oznacza, że zakup energii nie jest już przedsięwzięciem związanym z eksploatacją pojedynczych pojazdów demonstracyjnych. Dotyczy codziennej pracy znacznej części floty autobusowej jednego z głównych szczecińskich przewoźników.

Z punktu widzenia operatora ważne jest również utrzymanie stabilnych zasad zaopatrzenia w energię. Energia elektryczna stała się bowiem jednym z podstawowych kosztów eksploatacyjnych, obok wynagrodzeń, serwisowania i utrzymania infrastruktury.

Jednocześnie umowa nie określa sztywnego zużycia energii dla każdego pojazdu. Faktyczne zapotrzebowanie poszczególnych autobusów będzie zależało od przebiegu, obciążenia, temperatury, warunków drogowych i wykorzystania klimatyzacji lub ogrzewania.

Energia w 2027 roku tańsza niż w kontrakcie na 2026 rok

Nowe porozumienie można bezpośrednio porównać z umową obowiązującą w 2026 roku.

W obu przypadkach przewidziano dostawę 4100 MWh energii elektrycznej do pięciu punktów poboru.

Zmieniła się natomiast wartość kontraktu.

W 2026 roku szacunkowy koszt zakupu energii wynosił 1 906 500 PLN netto. W 2027 roku ma to być 1 845 000 PLN netto.

Oznacza to spadek planowanego wydatku o 61 500 PLN netto, czyli około 3,2 proc.

W przeliczeniu na jednostkę energii szacunkowa wartość ubiegłorocznej umowy wynosiła 465 PLN/MWh netto, natomiast w nowym kontrakcie odpowiada 450 PLN/MWh netto.

Różnica to 15 PLN na każdej megawatogodzinie.

Wartości te wynikają z podzielenia całkowitej szacunkowej wartości kontraktów przez zakontraktowaną ilość energii. Nie muszą odpowiadać pełnemu kosztowi energii zużytej przez autobusy po uwzględnieniu wszystkich opłat związanych z jej dostarczeniem i użytkowaniem.

Dla SPAK oznacza to jednak, że przy niezmienionym planowanym wolumenie dostaw wydatek określony w umowie na 2027 rok jest nieco niższy niż w roku bieżącym.

EcoGenerator od 2017 roku. Prąd i ciepło z odpadów komunalnych

Energia dla autobusów SPAK jest wytwarzana w EcoGeneratorze na Ostrowie Grabowskim, który rozpoczął działalność w grudniu 2017 roku.

Zakład prowadzi termiczne przekształcanie odpadów komunalnych, odzyskując przy tym energię w postaci prądu i ciepła.

Dzięki temu odpady, których nie można wykorzystać w procesach recyklingu materiałowego, stają się paliwem do produkcji energii.

Do końca 2025 roku EcoGenerator przyjął około 1,27 mln ton odpadów komunalnych, dostarczonych w niemal 102 tys. transportów.

W tym okresie zakład wyprodukował około 4,33 mln GJ energii cieplnej brutto oraz blisko 568 tys. MWh energii elektrycznej brutto.

Dla porównania, planowana na 2027 rok dostawa 4100 MWh do SPAK odpowiada około 0,7 proc. całej energii elektrycznej brutto wyprodukowanej przez EcoGenerator od początku działalności do końca 2025 roku. Jest to porównanie wielkości z różnych okresów, pokazujące skalę kontraktu, a nie udział elektrobusów w rocznej produkcji zakładu.

Energia z EcoGeneratora trafiła do jednostek miejskich po raz pierwszy w 2023 roku, po uzyskaniu przez zakład koncesji na obrót energią elektryczną w 2022 roku.

Wśród pierwszych odbiorców znajdowały się między innymi Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego oraz Szczeciński Park Naukowo-Technologiczny.

Od 2024 roku do tej grupy dołączyła infrastruktura ładowania autobusów elektrycznych.

Rozwijanie lokalnych dostaw prądu jest częścią programu ENERGIA Miasta Szczecin, którego celem jest zwiększanie samodzielności energetycznej samorządu i wykorzystanie potencjału miejskich źródeł energii.

Warto jednocześnie pamiętać, że energia odzyskiwana z odpadów ma inną charakterystykę środowiskową niż energia z wiatru lub słońca. Proces termicznego przekształcania odpadów wiąże się z emisjami, a udział energii uznawanej za odnawialną zależy między innymi od biologicznego pochodzenia części przetwarzanego strumienia odpadów.

Zakupowe tło

Dzisiejsza flota 34 elektrobusów SPA „Klonowica” jest rezultatem kilku etapów zakupowych, realizowanych przede wszystkim we współpracy z Solaris Bus & Coach.

Jeszcze w 2025 roku przewoźnik eksploatował 16 autobusów elektrycznych. Ważnym krokiem w zwiększaniu liczby pojazdów zeroemisyjnych był kontrakt podpisany w listopadzie 2024 roku, obejmujący 14 autobusów Solaris, w tym 10 przegubowych Urbino 18 electric i cztery Urbino 12 electric. Wartość zamówienia wynosiła około 55 mln PLN, a jego realizację wspierał Krajowy Plan Odbudowy w ramach programu „Zielony Transport Publiczny”.

Następnie Szczecin zamówił kolejne cztery 12-metrowe Solarisy Urbino 12 electric. Umowę podpisano w lipcu 2025 roku, a jej wartość wynosiła około 12,69 mln PLN. Nowe pojazdy zwiększyły możliwości kierowania autobusów bateryjnych również na linie o mniejszych potokach pasażerskich.

Wiosną 2026 roku SPAK wprowadzało do ruchu kolejne elektrobusy. 8 maja 2026 roku pracę liniową rozpoczęły cztery Solarisy Urbino 12 electric o numerach taborowych 1646–1649. Wtedy obsługiwały między innymi linie 51, 57 i 99.

Szczecin przygotowuje także dalszy rozwój floty. W lipcu 2026 roku w przetargu na 20 nowych przegubowych autobusów elektrycznych dla SPAK ofertę złożył Solaris. Postępowanie ma umożliwić kolejne zakupy pojazdów klasy MEGA, przeznaczonych do obsługi tras o największych potokach pasażerskich. Na etapie składania ofert nie oznacza to jeszcze zakończenia zakupu ani wprowadzenia tych autobusów do eksploatacji.

Rozbudowa taboru została powiązana z inwestycjami w stacje ładowania. Wcześniej współpraca z EcoGeneratorem obejmowała trzy punkty poboru energii, natomiast w umowie na 2026 rok ich liczba wzrosła do pięciu, wraz z dołączeniem dwóch lokalizacji przy ul. Klonowica.

Wzrosło również zapotrzebowanie na energię. W kontrakcie na 2025 rok przewidziano 1200 MWh, a na 2026 rok już 4100 MWh, czyli ponad trzykrotnie więcej. Umowa na 2027 rok utrzymuje tę większą skalę zaopatrzenia.

Szczególnie interesujące jest zestawienie kontraktowanego wolumenu z wielkością floty. 4100 MWh rocznie odpowiada średnio około 120,6 MWh na jeden z 34 elektrobusów, gdyby cały wolumen przypisać równomiernie pojazdom. Nie jest to rzeczywisty pomiar zużycia energii przez pojedynczy autobus, lecz wskaźnik obrazujący wielkość dostaw.

Równie istotna jest relacja elektrobusów do całego taboru SPAK. Przy 34 pojazdach elektrycznych na 107 autobusów napęd bateryjny odpowiada już za niemal co trzeci pojazd przewoźnika. Wraz z rozwojem floty rośnie więc znaczenie stabilnych dostaw energii oraz kosztów jej zakupu.

Nowa umowa z EcoGeneratorem pokazuje, że Szczecin próbuje połączyć dwa duże miejskie systemy: gospodarkę odpadami i komunikację autobusową. Dla SPAK oznacza to przewidywalne zaopatrzenie w prąd na kolejny rok, a dla miasta możliwość wykorzystania energii produkowanej lokalnie. Przy planowanym zużyciu 4100 MWh koszt kontraktu na 2027 rok będzie o 61,5 tys. PLN netto niższy niż w roku bieżącym, mimo utrzymania tej samej ilości zamawianej energii.