Zintegrowana Sieć Kolejowa za 610 mld zł. Polska kolej ma połączyć największe miasta w 100 minut

Program zakłada budowę i modernizację ponad 10 tys. km linii kolejowych. Łączna wartość inwestycji szacowana jest na około 610 mld zł.

Rozkład jazdy:

1. Jakie inwestycje przewiduje projekt Zintegrowanej Sieci Kolejowej i ile kilometrów nowych oraz zmodernizowanych linii ma powstać w Polsce?
2. Na czym polegają koncepcje „Polska 100 minut” i „Polska 3 godzin” oraz jak mają zmienić czasy podróży między największymi miastami?
3. Jakie korzyści dla pasażerów i mniejszych miejscowości ma przynieść realizacja programu ZSK oraz jakie są prognozy dotyczące liczby podróżnych korzystających z kolei do 2050 roku?

Ponad 4,7 tys. km nowych linii

W ramach Zintegrowanej Sieci Kolejowej ma powstać 4,7 tys. km nowych linii kolejowych. Z tego około 2,7 tys. km stanowić będą trasy w standardzie Kolei Dużych Prędkości, pozwalające na jazdę z prędkością 320–350 km/h.

Plan obejmuje m.in. 19 magistrali kolejowych, które mają tworzyć nowy szkielet transportowy kraju. Infrastruktura ma być projektowana jako sieć podwójnego zastosowania, czyli przystosowana zarówno do potrzeb cywilnych, jak i potencjalnych zadań strategicznych.

Pierwszy tysiąc kilometrów do 2035 roku

Jak zapowiedział wiceminister infrastruktury i pełnomocnik rządu ds. CPK Maciej Lasek, pierwszy tysiąc kilometrów nowych tras ma zostać zrealizowany do 2035 roku.

W tej grupie znajdzie się 480 km linii Kolei Dużych Prędkości, łączącej Warszawę z nowym lotniskiem Port Polska, Łodzią, Poznaniem i Wrocławiem. Do 2035 roku planowane jest także uruchomienie odcinka Rail Baltica Ełk – Trakiszki, inwestycji Podłęże – Piekiełko oraz połączenia Katowice – Ostrawa, realizowanego wspólnie przez Port Polska i PKP PLK.

Modernizacja istniejącej sieci

ZSK nie zakłada wyłącznie budowy nowych tras. Program obejmuje również modernizację 5,6 tys. km istniejących linii kolejowych. Dzięki temu rozwój sieci ma objąć zarówno nowe korytarze szybkich połączeń, jak i poprawę parametrów obecnej infrastruktury.

Wśród planowanych inwestycji znalazło się m.in. przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej w kierunku Trójmiasta, czyli projekt określany jako CMK-Północ.

Polska 100 minut i Polska 3 godzin

Jednym z głównych celów programu jest radykalne skrócenie czasów przejazdu pomiędzy największymi miastami. Koncepcja „Polska 100 minut” zakłada, że podróż koleją między najważniejszymi ośrodkami ma trwać maksymalnie 1 godzinę i 40 minut.

W takim czasie pasażerowie mieliby dojechać m.in. z Warszawy do Gdańska, Wrocławia, Poznania czy Bydgoszczy, a także z Wrocławia do Krakowa i z Poznania do Gdańska.

Drugim celem jest „Polska 3 godzin”, czyli możliwość przejazdu przez kraj na głównych osiach północ–południe i wschód–zachód w około trzy godziny. Tyle miałaby zająć m.in. podróż z Warszawy do Szczecina, z Krakowa do Gdańska czy z Lublina do Wrocławia.

Kolej ma wrócić do miast bez połączeń

Projekt ma poprawić dostępność transportową także poza największymi aglomeracjami. Według zapowiedzi 27 małych i średnich miast ma uzyskać dostęp do kolei. Wśród nich wskazywane jest Jastrzębie-Zdrój, największe miasto w Polsce bez połączenia kolejowego.

ZSK zakłada również stworzenie ponad 120 węzłów przesiadkowych. Docelowo każdy powiat w Polsce ma mieć dostęp do dalekobieżnych połączeń kolejowych – bezpośrednio albo pośrednio, dzięki pociągom regionalnym i skoordynowanym połączeniom autobusowym.

720 mln pasażerów w 2050 roku

Rząd i spółki kolejowe liczą, że realizacja programu przełoży się na wyraźny wzrost liczby pasażerów. Według prognoz w 2050 roku z kolei w Polsce ma skorzystać 720 mln pasażerów.

Dla porównania, w 2025 roku pociągami podróżowało 439 mln osób. Oznaczałoby to wzrost o 64 proc. Wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak wskazał również, że już w 2027 roku polska kolej może osiągnąć poziom pół miliarda pasażerów rocznie.

Koszt: 610 mld zł

Największym wyzwaniem pozostaje finansowanie. Według szacunków budowa nowych linii kolejowych będzie kosztować około 410 mld zł, natomiast modernizacja istniejących tras kolejne 200 mld zł. Łączny koszt inwestycji ujętych w Zintegrowanej Sieci Kolejowej wynosi więc około 610 mld zł.

Maciej Lasek przyznał, że przy tak dużym programie kwestia finansowania jest kluczowa. Na razie nie przedstawiono jednak szczegółowego modelu pozyskania środków na realizację całego planu.

Kolej jako kręgosłup transportu

Zintegrowana Sieć Kolejowa ma być najważniejszym planem rozwoju polskiej kolei w perspektywie po 2035 roku. Jej realizacja oznaczałaby nie tylko budowę Kolei Dużych Prędkości, ale również przebudowę całego układu połączeń dalekobieżnych, regionalnych i międzyregionalnych.

Jeżeli program zostanie zrealizowany zgodnie z założeniami, kolej ma stać się podstawowym środkiem szybkiego transportu między największymi miastami oraz realną alternatywą dla samochodu i samolotu na trasach krajowych.