Ministerstwo Infrastruktury zapowiada zmiany. Kolej ma być lepiej przygotowana na ekstremalne zjawiska pogodowe

Jak podkreślił, ostatnie dni pokazały, że zmieniający się klimat stawia przed koleją nowe wyzwania, wymagające zarówno zmian przepisów, jak i dalszych inwestycji. O upałach na kolei pisaliśmy w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie zmiany w przepisach dotyczących infrastruktury kolejowej zapowiada Ministerstwo Infrastruktury po ostatnich utrudnieniach spowodowanych upałami i burzami?
2. Dlaczego podczas rekordowych upałów punktualność pociągów spadła do 70 proc. i jakie były główne przyczyny zakłóceń w ruchu?
3. Jakie działania podejmują PKP Intercity i Ministerstwo Infrastruktury, aby ograniczyć problemy z klimatyzacją oraz zwiększyć odporność kolei na ekstremalne warunki pogodowe?

Punktualność pociągów spadła do 70 procent

Wiceminister odpowiadał w Sejmie na pytania posłów dotyczące utrudnień w ruchu kolejowym, które wystąpiły w ostatnim tygodniu.

Przypomniał, że w niedzielę, kiedy w Polsce padł historyczny rekord temperatury, punktualność pociągów spadła do około 70 procent. Dla porównania, na co dzień wskaźnik ten utrzymuje się na poziomie od 90 do 92 procent.

Tego dnia odwołano około 200 pociągów, co stanowiło blisko 4 procent spośród około 6,5 tysiąca składów wyjeżdżających codziennie na polskie tory.

Kolej ma być lepiej przygotowana na upały i burze

Zdaniem Piotra Malepszaka konieczne jest dostosowanie infrastruktury kolejowej do coraz częściej występujących ekstremalnych warunków atmosferycznych.

– Infrastrukturę musimy bardziej przygotować na sytuacje ekstremalne. To dotyczy zarówno temperatur, jak i sytuacji burzowych oraz silnych wiatrów – podkreślił wiceminister.

Resort infrastruktury pracuje obecnie nad zmianą rozporządzenia regulującego zasady utrzymywania terenów przy liniach kolejowych. Celem jest ograniczenie ryzyka przewracania się drzew na tory podczas gwałtownych burz.

Jak zaznaczył Malepszak, właśnie powalone drzewa były jedną z głównych przyczyn problemów z ruchem pociągów w ostatnich dniach, gdy uszkadzały sieć trakcyjną i blokowały przejazdy.

Powrót do większej odległości drzew od torów

Wiceminister przypomniał również o prowadzonych pracach nad nowymi przepisami dotyczącymi minimalnej odległości drzew od linii kolejowych.

Ministerstwo chce powrócić do zasad obowiązujących przed 2019 rokiem, zgodnie z którymi drzewa nie mogły rosnąć bliżej niż 15 metrów od torów.

Zdaniem resortu wcześniejsze złagodzenie tych przepisów okazało się niekorzystne.

– Dzisiaj obserwujemy, że to był niekorzystny ruch, dlatego że gwałtowne zjawiska pogodowe powodują, iż prawdopodobieństwo upadku drzewa na tor jest znacznie większe – wskazał Malepszak.

Inwestycje za 57 miliardów złotych

Przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury podkreślił, że na sieci zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe realizowane są obecnie inwestycje o łącznej wartości około 57 miliardów złotych.

Obejmują one zarówno modernizacje całych linii kolejowych, jak i liczne inwestycje punktowe.

Znaczna część projektów finansowana jest ze środków Krajowego Planu Odbudowy, co wiąże się z koniecznością dotrzymania terminów realizacji i rozliczenia inwestycji.

Modernizacje również wpłynęły na utrudnienia

Malepszak zwrócił uwagę, że część problemów z funkcjonowaniem kolei wynikała również z prowadzonych modernizacji infrastruktury.

Jak przyznał, podczas realizacji niektórych inwestycji ujawniono błędy wymagające zmian zarówno w przepisach, jak i instrukcjach dotyczących projektowania oraz budowy infrastruktury kolejowej.

Według wiceministra dotyczyło to między innymi problemów z siecią trakcyjną na linii Warszawa – Gdańsk, które ujawniły się podczas niedzielnych upałów.

Coraz więcej pasażerów korzysta z kolei

Na skalę utrudnień wpływa również stale rosnąca liczba podróżnych.

Piotr Malepszak poinformował, że obecnie ruch pasażerski jest o około 30 procent większy niż trzy lata temu.

Każdego dnia z kolei korzysta średnio od 1,2 do 1,3 miliona osób, natomiast w dniach o największym natężeniu liczba pasażerów sięga nawet 1,5 miliona.

Problemy z klimatyzacją podczas rekordowych upałów

Wiceminister potwierdził również, że podczas niedzielnej fali upałów wystąpiły liczne problemy z działaniem klimatyzacji w pociągach.

Jak zaznaczył, w wielu składach temperatura przekraczała 20 stopni Celsjusza, a miejscami dochodziła nawet do około 25 stopni.

Wyjaśnił, że wydajność systemów klimatyzacyjnych znacząco spada przy temperaturach przekraczających 35 stopni Celsjusza, szczególnie gdy wagony przez wiele godzin poruszają się po silnie nagrzanej infrastrukturze.

Najbardziej narażone są pojazdy spalinowe

Według przedstawiciela resortu szczególnie podatny na skutki wysokich temperatur jest tabor spalinowy.

Problemy z klimatyzacją dotknęły nie tylko pociągi PKP Intercity, ale w jeszcze większym stopniu regionalnych przewoźników wykorzystujących pojazdy z silnikami wysokoprężnymi.

PKP Intercity wymienia wagony bez klimatyzacji

Malepszak poinformował również, że spośród około 1650 wagonów eksploatowanych obecnie przez PKP Intercity około 210 nadal nie posiada klimatyzacji. Dane te nie obejmują elektrycznych zespołów trakcyjnych, takich jak Pendolino, Dart czy Flirt.

Jak zapewnił, przewoźnik sukcesywnie zastępuje starsze wagony nowoczesnymi pojazdami wyposażonymi w klimatyzację.

Proces ten potrwa jednak jeszcze kilka lat, ponieważ wagony bez klimatyzacji nadal każdego dnia przewożą dziesiątki tysięcy pasażerów i nie mogą zostać jednocześnie wycofane z eksploatacji.

Rekordowe upały i liczne awarie

W niedzielę w Słubicach odnotowano temperaturę 40,5 stopnia Celsjusza, najwyższą w historii polskich pomiarów meteorologicznych.

Tego samego dnia PKP Intercity odwołało część połączeń oraz uruchomiło zastępczą komunikację autobusową na wybranych trasach z powodu awarii sieci trakcyjnej spowodowanych wysokimi temperaturami.

Największe utrudnienia wystąpiły na liniach Łódź – Warszawa, Gdańsk – Warszawa, Wrocław – Katowice oraz Kołobrzeg – Piła – Poznań.

Od kilku dni Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydaje również ostrzeżenia przed upałami i gwałtownymi burzami, które wielokrotnie przechodziły nad Polską, powodując kolejne utrudnienia w funkcjonowaniu transportu kolejowego.