InnoTrans 2026: Polska i Czechy zacieśniają współpracę kolejową. Katowice – Ostrawa kluczowym projektem

Partnerzy chcą wspólnie zabiegać o unijne dofinansowanie inwestycji. Porozumienie obejmuje również wymianę doświadczeń m.in. w zakresie ERTMS i interoperacyjności oraz dalszy dialog dotyczący połączenia Wrocław – Praga.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy mogą rozpocząć się prace budowlane przy połączeniu Katowice – Ostrawa i jaki jest obecnie zakładany harmonogram realizacji tej inwestycji?
2. Jakie najważniejsze kwestie techniczne i organizacyjne muszą jeszcze uzgodnić Port Polska i Správa železnic, aby połączyć polską i czeską sieć kolei dużych prędkości?
3. Kiedy może zapaść decyzja dotycząca dalszych prac nad połączeniem kolei dużych prędkości Wrocław – Praga i od czego zależy realizacja tego projektu?

Katowice – Ostrawa najważniejszym wspólnym projektem

Memorandum of Understanding podpisali w Berlinie Piotr Rachwalski, członek zarządu Portu Polska ds. kolejowych, oraz Tomáš Tóth, dyrektor generalny Správy železnic, czyli czeskiego zarządcy infrastruktury kolejowej.

Dokument wyznacza ramy dalszej współpracy obu podmiotów. Dotyczy zarówno przygotowywania nowych transgranicznych połączeń kolejowych, jak i wymiany wiedzy oraz doświadczeń związanych z funkcjonowaniem i rozwojem systemu kolejowego.

Najbardziej zaawansowanym przedsięwzięciem jest obecnie przygotowanie połączenia Katowice – Ostrawa. Współpraca polskiej i czeskiej strony przy tym projekcie trwa już od 2019 roku.

Zespoły obu podmiotów regularnie uzgadniają kolejne elementy inwestycji. Rozmowy obejmują zagadnienia techniczne, harmonogram realizacji, kwestie formalne i prawne oraz sposób finansowania przedsięwzięcia.

Znaczenie planowanego połączenia ma wykraczać poza samą obsługę ruchu pomiędzy Górnym Śląskiem a Ostrawą. Docelowo projekt ma umożliwić integrację rozwijanych w Polsce i Czechach sieci kolei dużych prędkości, a tym samym stworzyć nowe możliwości organizowania międzynarodowych połączeń w Europie Środkowej.

– Cieszymy się, że bardzo dobra współpraca ze Správą železnic wchodzi na kolejny poziom. Nasze zespoły pozostają w stałym kontakcie i wspólnie rozwiązują konkretne kwestie związane z przygotowaniem połączenia Katowice – Ostrawa. To projekt, którego znaczenie wykracza daleko poza sam odcinek graniczny. Chcemy połączyć polską i czeską sieć kolei dużych prędkości i stworzyć nowe możliwości podróżowania po Europie Środkowej – mówi Piotr Rachwalski, członek zarządu Portu Polska ds. kolejowych.

Polska i Czechy chcą sięgnąć po pieniądze z CEF

Istotnym elementem współpracy będzie finansowanie inwestycji. Polska i czeska strona zamierzają koordynować przygotowania do pozyskania środków europejskich na realizację połączenia Katowice – Ostrawa.

Pod uwagę brane jest przede wszystkim dofinansowanie z programu „Łącząc Europę” – Connecting Europe Facility (CEF).

Podpisane podczas InnoTrans memorandum ma stworzyć formalne ramy do dalszego wspólnego przygotowywania projektu, w tym działań związanych z przyszłym wnioskiem o unijne wsparcie.

ERTMS, interoperacyjność i modelowanie ruchu

Współpraca Portu Polska i Správy železnic nie będzie ograniczała się do budowy konkretnej trasy. Porozumienie zakłada szeroką wymianę wiedzy dotyczącej organizacji i technologii wykorzystywanych na kolei.

Partnerzy chcą wymieniać doświadczenia w zakresie standardów technicznych, interoperacyjności oraz europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym ERTMS. Współpraca obejmie również regulacje rynku kolejowego oraz modelowanie ruchu.

Jednym z omawianych zagadnień będzie funkcjonowanie przewozów kolejowych w formule open access, a więc połączeń komercyjnych uruchamianych przez przewoźników w ramach otwartego dostępu do infrastruktury.

W wymianę doświadczeń mają być zaangażowani także eksperci Centrum Transportu i Mobilności działającego w ramach Portu Polska. Jednostka skupia kompetencje związane z planowaniem oraz funkcjonowaniem systemu transportowego.

Wrocław – Praga pozostaje w rozmowach

Memorandum tworzy również przestrzeń do dalszych rozmów o drugim istotnym transgranicznym projekcie – połączeniu Wrocław – Praga.

Na obecnym etapie czeska strona skupia się na innych priorytetach związanych z rozbudową swojej sieci kolei dużych prędkości. Nie oznacza to jednak zakończenia rozmów dotyczących kierunku Wrocław – Praga. Obie strony deklarują zainteresowanie kontynuowaniem dialogu na temat tego połączenia.

– Dzisiejsze porozumienie jest naturalnym krokiem w rozwoju naszego partnerstwa. Daje nam ramy do dalszej pracy nad połączeniem Katowice – Ostrawa, ale także do dzielenia się wiedzą i doświadczeniami. Zależy nam na długofalowej współpracy i utrzymaniu otwartego dialogu o kolejnych połączeniach między naszymi krajami – podkreśla Piotr Rachwalski.

Kolej dużych prędkości nie może kończyć się na granicy

Jednym z podstawowych wyzwań przy tworzeniu międzynarodowych tras dużych prędkości jest skoordynowanie inwestycji po obu stronach granicy. Poszczególne odcinki muszą być przygotowywane tak, aby po zakończeniu prac mogły stworzyć jeden funkcjonalny ciąg transportowy.

Właśnie w tym kontekście Port Polska wskazuje na znaczenie połączenia Katowice – Ostrawa. Trasa ma nie tylko usprawnić podróże pomiędzy Polską i Czechami, ale w szerszej perspektywie stać się częścią zintegrowanej sieci szybkich połączeń w Europie Środkowej.

Współpraca zarządców infrastruktury już na etapie przygotowawczym ma pozwolić na uzgadnianie parametrów technicznych, harmonogramów oraz innych kwestii wpływających później na możliwość prowadzenia sprawnego ruchu transgranicznego.

Port Polska rozmawia także ze Słowacją i Litwą

Podpisanie memorandum z czeskim zarządcą infrastruktury było jednym z elementów obecności Portu Polska na targach InnoTrans 2026 w Berlinie.

Przedstawiciele spółki spotkali się również z reprezentantami zarządców infrastruktury kolejowej ze Słowacji i Litwy. Rozmowy dotyczyły rozwoju kolei dużych prędkości, planów rozbudowy krajowych sieci kolejowych oraz doświadczeń związanych z przygotowaniem i realizacją dużych projektów infrastrukturalnych.

Porozumienie ze Správą železnic ma jednak szczególne znaczenie ze względu na zaawansowanie prac dotyczących połączenia Katowice – Ostrawa. Polska i Czechy współpracują przy nim od siedmiu lat, a kolejnym ważnym krokiem ma być skoordynowanie przygotowań do pozyskania finansowania europejskiego i dalsze uzgadnianie inwestycji po obu stronach granicy.