Nowe połączenie kolejowe Finlandia–Szwecja coraz bliżej. Pociągi mają ruszyć latem, pokonają 5000 km!

Nowa trasa otworzy zupełnie nowe możliwości podróżowania – zarówno dla mieszkańców regionu, jak i turystów, umożliwiając przejazdy koleją z Europy kontynentalnej aż do fińskiej Laponii.

Rozkład jazdy:

1. Jakie znaczenie ma uruchomienie połączenia kolejowego między Tornio a Haparandą dla europejskiej sieci kolejowej?
2. Dlaczego pasażerowie będą musieli przesiadać się w Haparandzie podczas podróży między Finlandią a Szwecją?
3. Jakie korzyści gospodarcze i transportowe przyniesie nowe połączenie dla regionu przygranicznego?

Nawet 5000 kilometrów koleją przez Europę

Uruchomienie połączenia między fińskim Tornio a szwedzką Haparandą domknie brakujące ogniwo w europejskiej sieci kolejowej. Dzięki temu możliwa stanie się jedna z najdłuższych podróży kolejowych w Unii Europejskiej – nawet około 5000 kilometrów.

Trasa będzie mogła prowadzić z portugalskiego Algarve aż do miejscowości Kolari w północnej Finlandii, najdalej wysuniętej na północ stacji kolejowej tego kraju.

Eksperci podkreślają, że to przełomowy moment dla europejskiej kolei.

„To prawdopodobnie najdłuższa możliwa podróż koleją w obrębie UE” – wskazuje ekspert ds. transportu kolejowego Jon Worth.

Połączenie Helsinek ze Sztokholmem koleją

Nowe połączenie umożliwi również podróż koleją między stolicami Finlandii i Szwecji. Przejazd z Helsinek do Sztokholmu zajmie nieco ponad 24 godziny, co stanowi alternatywę dla obecnych rejsów promowych trwających około 18 godzin.

Dla miłośników kolei i podróży lądowych to szansa na zupełnie nowe doświadczenie – bez konieczności korzystania z transportu morskiego czy lotniczego.

Haparanda – kluczowy punkt przesiadkowy

Centralnym elementem nowego połączenia będzie zabytkowa stacja kolejowa w Haparandzie, pochodząca z 1919 roku. To właśnie tam pasażerowie będą przesiadać się między pociągami fińskimi i szwedzkimi.

Zmiana pociągu wynika z różnicy szerokości torów:

• w Finlandii obowiązuje rozstaw 1520 mm (pochodzący z czasów Imperium Rosyjskiego),
• w Szwecji stosowany jest standard europejski – 1435 mm.

Przesiadka ma być jednak prosta i wygodna.

„Wystarczy przejść przez budynek stacji, który znajduje się między torami fińskimi i szwedzkimi” – wyjaśnia Sampo Kangastalo z władz Tornio.

Koniec wieloletnich barier

Dotychczas brak bezpośredniego połączenia kolejowego między Tornio i Haparandą stanowił istotną przeszkodę w integracji systemów transportowych obu krajów. Pokonanie tego krótkiego odcinka było możliwe jedynie autobusem lub samochodem.

Realizacja inwestycji wymagała:

• wieloletnich negocjacji administracyjnych,
• uzgodnień finansowych,
• elektryfikacji linii kolejowej między Kemi a Haparandą.

Dodatkowo konieczne było podpisanie nowej umowy między Finlandią a Szwecją, która upraszcza zasady prowadzenia ruchu kolejowego przez granicę.

Strategiczne znaczenie inwestycji

Minister Lulu Ranne podkreśla, że nowe połączenie ma kluczowe znaczenie nie tylko dla transportu pasażerskiego, ale również dla bezpieczeństwa i gospodarki.

„To połączenie zwiększy odporność systemu transportowego w sytuacjach kryzysowych oraz poprawi mobilność mieszkańców i turystów” – zaznacza.

Nowa linia ma również wspierać:

• rozwój turystyki w północnej Finlandii,
• codzienne dojazdy do pracy i szkół,
• tworzenie transgranicznego rynku pracy w regionie Zatoki Botnickiej.

Powrót fińskich pociągów za granicę

Uruchomienie połączenia będzie oznaczało powrót fińskich pociągów poza granice kraju po raz pierwszy od 2022 roku, kiedy zawieszono kursy do Petersburga w związku z rosyjską inwazją na Ukrainę.

Zgodnie z nowymi ustaleniami:

• fiński tabor będzie mógł kursować do Haparandy na podstawie fińskich zezwoleń,
• szwedzkie pociągi będą mogły docierać do Tornio na podstawie zezwoleń szwedzkich.

Szansa dla regionu i gospodarki

Władze przygranicznych miast Tornio i Haparanda liczą, że przywrócenie połączenia kolejowego przyczyni się do rozwoju gospodarczego regionu.

„To kluczowy krok dla rozwoju regionalnego i nowe możliwości dla biznesu oraz codziennych dojazdów” – podkreślają lokalni samorządowcy.

Region ten już dziś charakteryzuje się dużą integracją – rocznie odnotowuje się ponad 14 milionów przekroczeń granicy, a oba miasta współpracują w wielu obszarach administracyjnych i gospodarczych.

Inwestycje infrastrukturalne i wsparcie UE

Kluczowym elementem projektu była elektryfikacja odcinka kolejowego między Laurilą a Haparandą. W ramach inwestycji:

• zelektryfikowano około 22 km torów po stronie fińskiej,
• zmodernizowano infrastrukturę, w tym mosty i przejazdy kolejowe,
• rozbudowano stację w Tornio.

Koszt projektu wyniósł około 37 mln euro, z czego większość pokryła Finlandia i samorządy lokalne, a pozostałą część Szwecja. Projekt uzyskał również wsparcie Unii Europejskiej w ramach sieci TEN-T.

Plany na przyszłość

W dłuższej perspektywie Finlandia rozważa budowę torów o europejskim rozstawie aż do Oulu, co pozwoliłoby wyeliminować konieczność przesiadek. Projekt Rail Nordica ma również znaczenie strategiczne, m.in. dla mobilności wojskowej.

Na realizację prac przygotowawczych fiński parlament przeznaczył już 20 mln euro, jednak sama budowa może rozpocząć się dopiero w latach 30.

Nowe możliwości dla pasażerów

Operator VR liczy, że nowe połączenie przyciągnie zarówno pasażerów krajowych, jak i turystów zagranicznych, w tym użytkowników biletów Interrail.

Szacuje się, że w pierwszym roku funkcjonowania z nowej trasy może skorzystać nawet 80 tys. pasażerów.

Uruchomienie połączenia Finlandia–Szwecja to ważny krok w integracji europejskiej sieci kolejowej oraz przykład, jak inwestycje infrastrukturalne mogą zmieniać sposób podróżowania w skali całego kontynentu.